वृन्त
vṛntaक्ली · neut.In 16 kośas: 21 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
कुड्मले मुकुलं गुञ्छे गुच्छस्तबकगुत्सकाः ।गुलुञ्छोऽथ रजः पौष्पं परागोऽथ रसो मधु ॥ ११२६ ॥मकरन्दो मरन्दश्च वृन्तं प्रसवबन्धनम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
पल्लवः स्यात्किसलयं वल्लरी मञ्जरी तथा ।वर्हं पर्णं दलं पत्त्रं पलाशं छदनं छदः ।अङ्कूरश्चाङ्कुरः प्रोक्तो वृन्तं प्रसवबन्धनम् ॥ १८५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उरसिजकुचवक्षोरुहपयोधराः स्तनसमाननामानि ।उक्ताः कुचमुखचूचुकवृन्तानि शिखा च तुल्यानि ॥ ५२६ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
गुच्छो गुलिच्छस्तवको मञ्जामञ्जनिवल्लरी ।प्रसवोऽपि फलं सस्यं फलं वृन्तन्तु बन्धनम् ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पयोधरौ पयोध्रौ च मेचकं पिप्पलं च षण् ।स्तनार्थाच्च मुखं वृन्तं क्लीबे स्तनशिखा स्त्रियाम् ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्याद्वीतवृन्ततूस्तानां तुत्थवाहित्थयोरपि ।गोधाछोदकुसीदानां कुसिदास्यदयोरपि ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हस्तोपवीतपलितवृन्तानां दैवतस्य च ।लोहितव्रतबुद्धानां वसन्तध्वान्तयोरपि ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शिताग्रोऽप्यथ वृन्तं स्यात्क्लीबे प्रसवबन्धनम् ।कलिका जालकं क्लीबे क्षारकः कोरकोऽस्त्रियौ ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं स्थूलो राशिः । अलक्तकः पादादिरागद्रव्यम् । कर्पासः सूत्रद्रव्यम् । सूर्यो रविः । कूर्पासः कञ्चुकम् । सारथिः सूतः । तरङ्गः कल्लोलः । अलकः केशरचना । समुडाः संपुटकः । वराटः कपर्दकम् ।सैन्यायुधमङ्गलनगरवृन्त[त्त]फलमूलहरितालबिम्बमुकुटकुड्मलतस्तृतीयाप्रकृतिः ।पुंस्यवसथस्तथोद्गीथः संवीथः कालगीथश्च ॥ ७१ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
आपीनमूधो वृन्तस्तु स्तनो वत्सस्तु तर्णकः ।उक्षा गौर्वृषलोऽनड्वान्वाह्यः स्कन्धवहो वशी ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मरन्दमकरन्दौ तु मधु प्रसवबन्धने ।वृन्तं च विकचं फुल्लं स्मितं व्याकोशमित्यपि ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वृन्तं शीताश्मन्तभूतानि वार्त्तंतूस्तं तुन्दं गोदमुक्थं कुशीदम् ।वृन्दाच्छोदे शिल्पतल्पास्पदानिवाहित्थं स्यात्कूर्परूपे पदं च ॥ ९१ ॥
शालिनी
genderक्लीneut.
मुकुलः कुलमानाग्रो गुच्छस्तबकगुच्छलौ ।प्रसूनं कुसुमं पुष्पं वृन्तं प्रसवबन्धनम् ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
अथ शस्यञ्च सस्यञ्च वृक्षादीनां फले द्वयम् ।तथा वोंट इति ख्याते वृन्तं प्रसवबन्धनम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुंसि च्छदश्छदनपत्रपलाशपर्ण-बर्हं दलं रजसि पुष्पभवे परागः ।निर्यासलग्नखपुरास्तु समाः प्रसून-बन्धस्तु वृन्तमथ सस्यफले समाने ॥ ४५२ ॥
वसन्ततिलका
genderक्लीneut.
गुच्छो गुलुच्छः स्तबको मञ्ज्यां मंजरिवल्लरी ।प्रसवः पिप्पलं सस्यं फलं वृन्तं तु बन्धनम् ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
इक्ष्वाकुर्वासनीं निम्ना वृन्ततुंब्यां तु तुंबुका ।अल्पतुंब्यां कुक्कुटाक्षो वृन्ते कर्कारुचित्रलौ ॥ १६८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अभिवान्यान्यवत्सा गौर्वृषाक्रान्ता तु सन्धिनी ।आपीनमूधो वृन्तं तु स्तनो वत्सस्तु तर्णकः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हृदयं हृदुरो वक्षः स्तनो वक्षसिजः कुचः ।स्तनाग्रे पिप्पलं वृन्तं चूचुकं मेचकं शिखा ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वृन्तं कुचाग्रे घटवारिधार-वाचि द्वयोनं सुमबन्धनेऽपि ।अद्रेर्नितम्बे दशने निकुञ्जेदन्तः स्त्रियामौषधिभेदवाची ॥ ३१ ॥
इन्द्रवज्रा
अतीताधीतकठिनवर्तुलेषु वृतेऽथ नप् ।वृन्तं तरूणां प्रसवबन्धने चूचुकेऽथ ना ॥ १२८० ॥
अनुष्टुप्
कालिङ्गसंज्ञवल्ल्यां स्याद् वृद्धस्तु स्थविरे त्रिषु ।त्रिमात्रसामवर्णे च स्यादेधितमनीषिणोः ॥ १२८१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकालिङ्गवल्ली
doubtful
वृन्त as a meaning in nānārtha verses
- कल्पद्रुकोशः नाभिस्याद्वाणपिप्पलौ वृक्षे नाभिर्वृन्ते तु वर्ष्मणः । बलिरर्थविशेषेऽपि प्रधिर्नेमौ कुटो गृहे ॥ ११० ॥ Kalpadrukośa 3.5.110