आस्य
āsyaक्ली · neut.In 15 kośas: 15 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
तुण्डमास्यं मुखं वक्त्रं लपनं वदनानने ॥ ५७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वक्त्रास्ये वदनं तुण्डमाननं लपनं मुखम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मुण्डोत्तमाङ्गमस्तकमौलिशिरःशीर्षमूर्धकानि स्युः ।तुण्डं वदनं वक्त्रं लपनं मुखमास्यमाननं च समम् ॥ ५१८ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
वक्त्रास्ये वदनं तुण्डमाननं लपनं पुनः ।वेरं घनोत्तरं स्नेहरसनं मुखमस्त्रियाम् ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्याद्वीतवृन्ततूस्तानां तुत्थवाहित्थयोरपि ।गोधाछोदकुसीदानां कुसिदास्यदयोरपि ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पश्चान्मन्ये कलम्ब्यौ च व्युपो(?) स्त्रि मुखमाननम् ।चुब्रमास्यं च वदनं लपनं वक्त्रमस्त्रियाम् ॥श्म च तुण्डं तत्तु कर्णालंकारेण मनोहरम् ।स्यात्कार्णावेष्टिकं भालोऽस्त्र्यलीकं निटिलालिके ॥ललाटं स्त्री तु गोधिः स्यात्त्रिपताकं त्रिरेखकम् ।कर्णः शब्दग्रहः श्रुन्ना स्त्री श्रुतिः श्रवणोऽस्त्रियाम् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वक्त्रं लपनमास्यं च वदनं मुखमाननम् ।श्रवणं श्रोत्रं श्रवश्चापि कर्णं चैव श्रुतिं विदुः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
काकपक्षस्तु बालानां शिखण्डकशिखाण्डकौ ।मुखं तु लपनं वक्त्रं तुण्डमास्यानने समे ॥ २३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आननं वदनं वक्त्रं मुखमास्यं रदालयम् ।काकपक्षं शिखा वेणिर्वेणी कुन्तलशृङ्खला ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मुखं तु वदनं वक्त्रं तुण्डमास्यं तथाननम् ।ललाटमलिकं भालं गोध्यलीके ललाटिका ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आस्यं मुखं वरं वक्त्रं घनं घनोत्तमं चरम् ।आननं वदनं तुण्डं तेरं दन्तालयस्तथा ॥ ९१६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 घ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
घाटो घाटा कृकाटी स्यादवटुश्च कृकाटिका ।मुखं वदनं तुण्डास्यवक्त्रं लपनमाननम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
तुण्डास्ये नासिकानासाघोणागन्धवहाः स्त्रियः ।घ्राणमोष्ठाधरौ दन्तच्छदौ दशनवाससी ॥ १०८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आस्यं मुखबिलं दन्ता दशना रदना रदाः ।रसज्ञा रसना जिह्वा समाने तालुकाकुदे ॥ १०८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मुण्डोऽस्त्री मस्तकाऽप्यस्त्री मुखन्तु वदनं घनम् ।तेरं तुण्डं वक्रमास्यमाननं च द्विजालयम् ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कश्यं प्रतोदमश्वानां कशार्हं मध्यमात्रकम् ।आस्यं वक्त्रान्तरे वक्त्रे आस्या च स्थितिरुच्यते ॥
अनुष्टुप्
त्रिषु तद्भवतत्साधुतद्धितक्षेप्यवस्तुषु ।आस्रं क्ली रुधिरे बाष्पे कचे ना त्र्यस्रयोगिनि ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अन्योऽप्यसदृशे भिन्ने वाच्यलिङ्गोऽपि कुत्रचित् ।अर्य्यः स्वामिनि वैश्ये स्यादास्यं वक्रे स्थितौ स्त्रियाम् ॥इज्याचीयां क्रतौ दाने सङ्गमे स्त्री गुरौ त्रिषु ।इभ्या करेणौ शल्लक्यां स्त्रियागाढ्येऽभिधेयवत् ॥
अनुष्टुप्
meaningsवक्त्र
आस्य as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप तुण्डीतुण्डीरास्ये शूननाभौ त्रुटिः संशयलेशयोः । सूक्ष्मैलायामर्धमात्राकालेऽपीत्यपरेऽपठन् ॥ ४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.45
- नानार्थार्णवसंक्षेप भसद्आस्ये तु क्लीबमाचार्याः केचिदेनं प्रचक्षते । भावो लीलाक्रियाचेष्टाभूत्यभिप्रायजन्तुषु ॥ ८९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.892
- शब्दरत्नावली मुखभवेत् प्रेङ्खा हयगतौ समनाटहयोरपि (?) । मुखमाद्यप्रधानास्यशब्दनाटकसन्धिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.2.3
- शब्दरत्नावली गोत्रत्रिलिङ्गं दुर्जरेत्यर्थे महत्यलघुनीत्यपि । गोत्रं कुलास्ययोर्गोत्रः शैले कुगव्ययोः स्त्रियाम् ॥ सम्भावनीयबोधे च विपिनच्छत्रवर्त्मसु । गौरं श्वेतेऽरुणे पीते विशुद्धेऽप्यभिधेयवत् ॥ क्लीबं पद्मकेशरे स्याच्चन्द्रसर्षपयोः पुमान् । गौरीभवानीवसुधाप्रियङ्गुरोचनासु च ॥ असञ्जातरजः कन्या वरुणाणी नदीषु च । घोरो भीमे महेशे च घस्त्रो दिवसहिंस्रयोः ॥ चरश्चारे द्यूतभेदे भौमे च जङ्गमे गमे । चन्द्रः सुधांशुकाम्पिल्लकर्पूरे काञ्चने जले ॥ चक्रमस्त्रे व्रजे सैन्ये रथाङ्गे राष्ट्रदम्भयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.10