कूष्माण्ड
kūṣmāṇḍaपुं · masc.In 10 kośas: 8 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
एर्वारुश्चिर्भटः प्रोक्तो वालुकी कर्कटी तथा ।कर्कारुरथ कूष्माण्डस्तुम्ब्यलाबूश्च दुग्धिका ॥ २०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ताम्बूलवल्ली सुरसा गजवल्लीति कथ्यते ।उर्वाका वर्षभीरुः स्यात्कूष्माण्डे नृपनन्दना ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एला लता चन्द्रबाला सूक्ष्मेला तूपकुम्भिका ।उर्वारौ ककरी भीरुः कूष्माण्डे तु नृपात्मजः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कूष्माण्डगण्डलगुडकरण्डानां ततः पुनः ।वरुडस्य पिचण्डस्य भ्रूणस्य च गुणस्य च ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
करण्ड-कूष्माण्ड-वरण्ड-रुण्ड-भारुण्ड-गुण्डा लगुडः शिखण्डः ।गुडः पिचण्डोऽथ जपाप्रसून-निवाप-कोपेषु च पिण्ड उक्तः ॥ १५ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
कलिञ्जगण्डौ लगुडः पिचण्डोवरण्डकूष्माण्डकरण्डरुण्डाः ।नाडीव्रणाङ्गुष्ठह[2]ठा गुणश्चघटो नरे भ्रूणशिखण्डचण्डाः ॥ १८ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
स्यात् पटोलस्तु कुलकं कटुकस्तिक्तकं पटुः ।कुष्माण्डोऽपि च कूष्माण्डः कर्कारूः शिम्बिवर्धनः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हस्तिकर्कोटकश्चैव बृहत्कर्कोटको बली ।अर्शोघ्नः सूरणः कन्दः कूष्माण्डस्तु नृपात्मजः ॥ ६३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्री स्याद्गौर्यौषध्यो-र्भेरुण्डो भीमदर्शने परवत् ।देवीयक्षीभेदेस्त्रियामथो तित्तिडो वृक्षे ॥ ८७ ॥
metre not recognised
doubtful
कूष्माण्ड as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप केलिकिलकूश्माण्डाख्ये भृत्यगणे हेरम्बस्य प्रियङ्करे । स स्यात् केलिसहाये च क्रीडाशीले तु स त्रिषु ॥ १९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.192
- परमानन्दीयनाममाला कूष्माण्डककूष्माण्डकस्तु कूष्माण्डे विलाडे ? गणभिद्यपि । कलकण्ठः पिके हंसे पारापतमयूरयोः ॥ १४० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.140
- शिवकोष पीतककुसुम्भे जीरके चाथ स्त्रियां कोशातकीभिदि । निशाकूष्माण्डयूथीषु किङ्किराते तु पीतकः ॥ ३६ ॥ Śivakoṣa 1.3.36
- शिवकोष भण्डीपृथ्व्यां च भण्डी जिङ्ग्यां ना कूष्माण्डे कर्कटीभिदि । मण्डोरुवावसिक्थान्नरसे क्लीबं तु मस्तुनि ॥ १४९ ॥ Śivakoṣa 10.1.149
- शिवकोष पुष्पफलकूष्माण्डे तु द्वयोः पोटगलः काशे नले पुमान् । अथो बहुफलो नीपे ना मलय्वां तु योषिति ॥ ४८६ ॥ Śivakoṣa 23.3.486