कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कुलक

kulakaपुं · masc.

In 16 kośas: 22 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ Abhidhānacintāmaśiloñcha · जिनदेवमुनीश्वर मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaśiloñcha 3.36 · p. 2
स्युर्नैमित्तिकनैमित्तमौहूर्ता गणके लिपौ ।लिखिताऽपि मषी मेला कुलिके कुलकोऽपि च ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.65
काकेन्दुः कुलकः काकतिन्दुकः काकपीलुके ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.225
जनी जतूका रजनी जतुकृच्चक्रवर्तिनी ॥ १५३ ॥संस्पर्शाथ शटी गन्धमूली षड्ग्रन्थिकेत्यपि ।कर्चूरोऽपि पलाशोऽथ कारवेल्लः कठिल्लकः ॥ १५४ ॥सुषवी चाथ कुलकं पतोलस्तिक्तकः पटुः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.5
कुलकः स्यात्कुलश्रेष्ठी मालाकारस्तु मालिकः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पटोलिका पटोली स्यात् कूलकं कुलकं कुलम् ।तुम्बिस्तुम्बी च तुम्बश्च तुम्बकश्च समा अमी ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.11 · p. 203
स्त्रियां प्रकृतिः श्रेणिस्तु द्वयोः स्थाने सजातिभिः ।कुलकश्च कुलश्रेष्ठी कुलबीजः कुलोद्भवः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 तिः (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.91 · p. 471
तद्वच्चित्तकरुचककुलकानां स्फिगस्य च ।स्वलिङ्गाङ्गप्रगानां च तद्वत्स्याच्चोचपिञ्जयोः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 त्त (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.14 · p. 67
श्लोकचतुष्टयकलितं कलापकं पञ्चतः कुलकम् ।काव्ये त्वधिकृत्य कृते तदिति किरातार्जुनीयमित्यादि ॥ १४ ॥
उद्गीतिः
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.92 · p. 142
कुलकः काकपीलुश्च कुपीलुर्विषतिन्दुकः ।क्लीतकं मधुकं यष्टीमधुकं मधुयष्टिका ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.34 · p. 187
ज्यौत्स्नी जाली च राजीमास्तिक्तकश्चामृताफलः ।कुलकं कूलकोऽस्त्री स्यादथ राजपटोलकः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नपुंसकाधिकारः Koṣakalpataru 4.3.92 · p. 105
कुतुक-कुलक-तोकानूक-हल्लीसकानित्रिक-रुचक-बुकाल्कालीक-शालूक-शल्कम् ।[228a]चिबुक-किबुक धान्याकाह्निकैडूक-शौका-लिक-कुहकयुतं च क्लान्तकं निःशलाकम् ॥ ९२ ॥
मालिनी
genderक्लीneut.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.114 · p. 63
द्वितीये तिन्दुके काकस्तिन्दुर्मर्कटतिन्दुकः ।कोकेन्दुकः काकपीलुः कुपीलुकुलकावपि ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र शाककाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 4.360 · p. 193
पटोले तु पाण्डुफलः कुलकः कर्कशच्छदः ।राजीफलः कफहरो राजमान्योऽमृताफलः ॥ ३६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास नपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.3.87 · p. 221
अनूकं कुतुकं तिन्तिडीकं कुलकचित्रके ।छत्राकं खं स्फिगं लिङ्गं प्रगमङ्गं नपुंसके ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.571 · p. 99
श्रेणिः स्वजातीयशिल्पिसङ्घे तु परिकीर्तितम् ।कुलकः कुलिकश्चापि कुलश्रेष्ठे प्रकीर्तितौ ॥ ५७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.750 · p. 106
कुलकश्च कुलश्रेष्ठी कुलिकोऽपि निगद्यते ॥ ७५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.1.22 · p. 47
वल्मीकोऽस्त्री वल्मिकश्च कुलकः कूलकोऽपि च ।वामलूरः शक्रमूर्धा नाकुः स्यात् क्रिमिशैलकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.286 · p. 78
स्यात् पटोलस्तु कुलकं कटुकस्तिक्तकं पटुः ।कुष्माण्डोऽपि च कूष्माण्डः कर्कारूः शिम्बिवर्धनः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.5 · p. 111
कुलकः कुलिकश्चेति कुलश्रेष्ठे निगद्यते ।ब्रह्मचारी गृही वानप्रस्थो भिक्षुरमी पुनः ।चत्वार आश्रमोऽस्त्री तु तस्मिन्नाश्रमिकः स्मृतः ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.6 · p. 153
कारुः शिल्पी द्वयोः श्रेणिर्मिलितैस्तैः सजातिभिः ।कुलश्रेष्ठी च कुलिकः कुलकोऽपि च कुत्रचित् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.23 · p. 219
धूलि-धूल्यौ पांशु-पांसू रजो ना सान्तषण् रजः ।दलौ लोष्टो लेष्टुर्लोष्टुर्नाकौ कुलक-कूलकौ ॥ २३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 ले (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.51 · p. 49
कालस्कन्धे तिन्दुकोऽक्ली स्फूर्जकः शितिसारकः ।काकेन्दौ काकपीलुः स्यात् कुलकः काकतिन्दुकः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कश्लोकः Dharaṇikośa 1.3.23 · p. 18
कुलकः पटोले पात्रे वल्मीके च प्रकीर्तितः ।श्लोकसंबद्धसंघाते क्रियया करणेन वा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 टो (wrong syllable)
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.32 · p. 140
ना संयमेऽथ शब्दा-लंकारे द्वंद्वहीनं स्यात् ।कुलकं ना कुपटोल-श्लोककसंबन्धगुच्छेषु ॥ ३२ ॥
metre not recognised
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.33 · p. 140
ना काकतिन्दुके त-द्भेद्यवदुक्तं कुलश्रेष्ठे ।पुण्ड्रे तिलको न स्त्रीपुंसि ललामे गदाश्वभेदे च ॥ ३३ ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.528 · p. 92
कुलकस्तु पुमान् काकतिन्दुकाख्यमहीरुहे ।वृक्षे कुरवकाख्ये च क्लीबं तु स्याल्लतान्तरे ॥ ५२८ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.529 · p. 92
पटोलसंज्ञे काव्यालङ्कारभेदे च तत् त्रि तु ।संयुक्ते कुतली तु स्त्री शाकभेदे नृनप् पुनः ॥ ५२९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र कत्रिः Śivakoṣa 1.3.23 · p. 3
कुलकं तु पटोले स्यात्कुलकः काकतिन्दुके ।क्षुरकः क्षवकेऽध्यण्डे गोक्षुरे तिलकेशरे ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.53 · p. 180
कुलकः पुंसि वल्मीककाकेन्दुश्रेष्ठकेषु च ।क्लीबं पटोले सम्बन्धश्लोकवृन्दे निगद्यते ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.9 · p. 94
द्विके धृष्टे च काकः स्यात्कौतुकं मङ्गलेच्छयोः ।भोग्येप्यथ स्यात्कुलकं श्लोकैकार्थपटोलयोः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्

कुलक as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष प्लवविकङ्कते च वृक्षाम्ले भेलके कुलकेऽपि च । कैवर्तिमुस्तके गन्धतृणेऽपि स्यान्नपुंसकम् ॥ ४९९ ॥ Śivakoṣa 24.1.499