हृषीकेश
hṛṣīkeśaपुं · masc.In 17 kośas: 17 synonym verses, 6 as a meaning of another word.
विष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवोदाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
विष्णुपुंजिष्णुपुंजनार्दनपुंहरिपुंहृषीकेशपुंअच्युतपुंकेशवपुंदाशार्हपुंपुरुषोत्तमपुंअब्धिशयनपुंउपेन्द्रपुंअजपुंइन्द्रानुजपुंविष्वक्सेनपुंनरायणपुंजलशयपुंनारायणपुंश्रीपतिपुंदैत्यारिपुंपुराणपुरुषपुंयज्ञपुरुषपुंतार्क्ष्यध्वजपुंअधोक्षजपुंगोविन्दपुंषड्बिन्दुपुंमुकुन्दपुंकृष्णपुंवैकुण्ठपुंपद्मेशयपुंपद्मनाभपुंवृषाकपिपुंमाधवपुंवासुदेवपुंविश्वंभरपुंश्रीधरपुंविश्वरूपपुंदामोदरपुंशौरिपुंसनातनपुंविधुपुंपीताम्बरपुंमार्जपुंजिनपुंकुमोदकपुंत्रिविक्रमपुंजह्नुपुंचतुर्भुजपुंपुनर्वसुपुंशतावर्तपुंगदाग्रजपुंस्वभूपुंमुञ्जकेशिन्पुंवनमालिन्पुंपुण्डरीकाक्षपुंबभ्रुपुंशशबिन्दुपुंवेधस्पुंपृश्निशृङ्गपुंधरणीधरपुंआत्मभूपुंपाण्डवायनपुंसुवर्णबिन्दुपुंश्रीवत्सपुंदेवकीसूनुपुंगोपेन्द्रपुंविष्टरश्रवस्पुंसोमसिन्धुपुंजगन्नाथपुंगोवर्धनधरपुंयदुनाथपुंगदाभृत्पुंशार्ङ्गभृत्पुंचक्रभृत्पुंश्रीवत्सभृत्पुंशङ्खभृत्पुं
genderपुंmasc.
विष्णुर्नारायणः कृष्णो वैकुण्ठो विष्टरश्रवाः ।दामोदरो हृषीकेशः केशवो माधवः स्वभूः ॥ १८ ॥दैत्यारिः पुण्डरीकाक्षो गोविन्दो गरुडध्वजः ।पीताम्बरोऽच्युतः शार्ङ्गी विष्वक्सेनो जनार्दनः ॥ १९ ॥उपेन्द्र इन्द्रावरजश्चक्रपाणिश्चतुर्भुजः ।पद्मनाभो मधुरिपुर्वासुदेवस्त्रिविक्रमः ॥ २० ॥देवकीनन्दनः शौरिः श्रीपतिः पुरुषोत्तमः ।वनमाली बलिध्वंसी कंसारातिरधोक्षजः ॥ २१ ॥विश्वम्भरः कैटभजिद्विधुः श्रीवत्सलाञ्छनः ।पुराणपुरुषो यज्ञपुरुषो नरकान्तकः ॥जलशायी विश्वरूपो मुकुन्दो मुरमर्दनः ।वसुदेवोऽस्य जनकः स एवानकदुन्दुभिः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
विष्णुपुंनारायणपुंकृष्णपुंवैकुण्ठपुंविष्टरश्रवस्पुंदामोदरपुंहृषीकेशपुंकेशवपुंमाधवपुंस्वभूपुंदैत्यारिपुंपुण्डरीकाक्षपुंगोविन्दपुंगरुडध्वजपुंपीताम्बरपुंअच्युतपुंशार्ङ्गिन्पुंविष्वक्सेनपुंजनार्दनपुंउपेन्द्रपुंइन्द्रावरजपुंचक्रपाणिपुंचतुर्भुजपुंपद्मनाभपुंमधुरिपुपुंवासुदेवपुंत्रिविक्रमपुंदेवकीनन्दनपुंशौरिपुंश्रीपतिपुंपुरुषोत्तमपुंवनमालिन्पुंबलिध्वंसिन्पुंकंसारातिपुंअधोक्षजपुंविश्वम्भरपुंकैटभजित्पुंविधुपुंश्रीवत्सलाञ्छनपुंपुराणपुरुषपुंयज्ञपुरुषपुंनरकान्तकपुंजलशायिन्पुंविश्वरूपपुंमुकुन्दपुंमुरमर्दनपुंवसुदेवपुंआनकदुन्दुभिपुं
genderपुंmasc.
जनार्दनाधोक्षजवासुदेवं दामोदरं श्रीधरमच्युतं च ।उपेन्द्रमिन्द्रावरजं च बभ्रं हरिं हृषीकेशमुदाहरन्ति ॥ २३ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
यज्ञो नारायणः कुन्दो वैकुण्ठो विष्टरश्रवाः ।पीताम्बरो हृषीकेशः केशवो माधवः स्वभूः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विष्वक्सेन-पुराणपूरुष-जगन्नाथाऽजयेन्द्रानुजो-पेन्द्राऽधोक्षज-नन्दनन्दन-हृषीकेशा[7a] भरुः केशिहृत् ।षड्बिन्दुः शतबिन्दु-मैन्ददमनौ शार्ङ्गी बलिध्वंसनश्-चक्री कौस्तुभभूषणो नरकभित् कंसान्तकः साल्वहृत् ॥ १४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कृष्णो दामोदरो विष्णुरुपेन्द्रः पुरुषोत्तमः ।केशवश्च हषीकेशः शार्ङ्गी नारायणो हरिः ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
मूञ्जकेशी ह्यषीकेशवृषाकपिगदाग्रजाः ।त्रिविक्रमः शतावर्तयदुनाथचतुर्भजाः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
हृषीकेशो हरिः शौरिः श्रीवत्साङ्को रमापतिः ।कौमोदकी विष्णुगदा शौरिचक्रं सुदर्शनम् ॥ ३९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शतानन्दो मुरारातिः श्रीधरो यज्ञपूरुषः ।आदिदेवो हृषीकेशः केशवो माधवः स्वभूः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यदुनाथो हृषीकेशः शौरिः श्रीवत्सलाञ्छनः ।वैकुण्ठ इन्द्रावरजो वनमाली त्रिविक्रमः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हृषीकेशो महाहंसः बहुरूपो महाक्रमः ।बहुशृङ्गो वरारोहो महामायो महातपाः ॥ २८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हरिः सौरिः हृषीकेशः शौरिः सोमः स्वभूः स्थिरः ।पुनर्वसुः शतावर्तः शद्रुर्वंशः सुयामुनः ॥ २८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नारायणो हृषीकेशो माधवो गरुडध्वजः ।गोविन्दः पुण्डरीकाक्ष उपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दामोदरो हृषीकेशो वनमाली गदाधरः ।गोविन्दोऽधोक्षजः कृष्णो विश्वरूपश्चतुर्भुजः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हृषीकेशो हरः सूक्ष्मो वामगण्डः कुबेरदृक् ।अर्द्धर्च्चौ नीलचरण ॡ-कारश्च त्रिकण्ट(कूट)कः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूक्ष्मा हर्षा हृषीकेशो खं त्रिकूटो द्विदन्तकः ।कुण्डोदरी हरीशश्च नीलाङ्घ्रिश्च कुबेर-दृक् ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीतांबरो हृषीकेशो विष्वक्सेनश्चतुर्भुजः ।श्रीवत्सः श्रीपतिः शार्ङ्गी श्रीवत्सांकोऽच्युतो हुणः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हृषीकेश as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश नारायणसमीरणः स्मृतो वाते समीरणः फणिज्झके । नारायणो हृषीकेशे नारायणी शतावरी ॥ Dharaṇikośa 14.2.30
- धरणिकोश विधुविधुश्चन्द्रे हृषीकेशे कर्पूरे च विधुः स्मृतः । विधी विधानधातारौ विधिः स्यात्कालदैवयोः ॥ Dharaṇikośa 18.2.1
- नानार्थार्णवसंक्षेप ब्रह्मन्ब्रह्मा रुद्रहृषीकेशविरिञ्चार्केन्दुवह्निषु । यज्ञे विप्रे च भृग्वादिष्वृत्विग्भेदे च पुंस्ययम् ॥ ८४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.845
- तन्त्राभिधान ॡऌः स्थाणुदक्षगुल्फस्थो गण्डाख्यः श्रीधरोऽपि च । ॡ-कारोऽपि हृषीकेशो हरोऽसौ वामगण्डकः ॥ ६ ॥ Tantrābhidhāna 1.6
- तन्त्राभिधान ॡॡकारः कमला हर्षा हृषीकेशो मधुव्रतः । सूक्ष्मा कान्तिर्वामगण्डो रुद्रः कामोदरी सुरा ॥ ३२ ॥ Tantrābhidhāna 2.11.32
- वैजयन्ती सनातनसनातनो हृषीकेशे चतुर्वक्त्रे सदातने । Vaijayantī 8.5.25