वानीर
vānīraपुं · masc.In 14 kośas: 12 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
विदुलो वेतसः शीतो वानीरो वञ्जुलो रथः ॥ ११३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
वानीरो वञ्जुलः शीतो विदुलो वेतसः स्मृतः ।गोक्षुरः स्थलशृङ्गाटः श्वदंष्ट्रा स्यात्त्रिकण्टकः ॥ २०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृत्तपुष्पो विषघ्नोऽथ वानीरो जलवेतसः ।शाखालश्चाथ कुम्भीरः पर्पटद्रुमरोमशौ ॥ २०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदुम्बरममं(यं?)त्वौदुम्बरं तद्विकृतौ त्रिषु ।वेतसो वुगुले(?)शीतो वञ्जुलो व्योमपुष्पकः ।वानीरो गन्धपुष्पश्च सुषेणः कलनो रथः ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुष्ठे तु पाकलं रामं वानीरं वाप्यमुत्पलम् ।वानीरजं पारिभव्यं कौरवं व्याधिनामकम् ॥ २३० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वानीरः शीतविदुलौ पिचुलो झाबकः समौ ।नीपः कदम्ब आख्यातः ककुभे त्वर्जुनो मतः ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेतसो वञ्जुलः शीतो विदुरो विदुलो रथः ।अभ्रपुष्पश्च वानीरश्चेति नामानि सन्ति वै ॥ २००३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेतसः शीत-वानीर-वञ्जुला विदुलो रथः ।अभ्रपुष्पो गन्धपुष्पो रथाभ्रो वेतसीत्यपि ॥परिव्याधश्च विदुलो नादेयी जलवेतसे ।शोभाञ्जनः शिग्रूतीक्ष्नौ गन्धगन्धकमोचकाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
किरातो हैमे कुष्ठे तु वर्ग्यद्वादशसंयुते ।वानीरं वानीरजं च व्याप्यमाप्यं च तद्भिदि ॥ २१६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मे (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मर्कटी पुंसि षड्ग्रन्थो गोजिह्वादार्विके समे ।शम्याकः कृतमालदीर्घकलिका वारेवतः प्रग्रहोराजद्रुश्चतुरङ्गलोऽपि च सुवर्णश्च स्युरारग्वधे ।नादेयी विदुलो रथाभ्रकुसुमौ वानीरशीतौ परि-व्याधो वञ्जुलवेतसौ च विदलश्चामी समाना नव ॥ ५०२ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderपुंmasc.
शीतेऽभ्रपुष्पो वानीरो वञ्जुलो वेतसो रथः ।विदुले प्रिय आम्राते द्वौ पीतनकपीतनौ ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वानीरः कपिचूते रथे विदारीक्षुगन्धायाम् ।सौम्यायां च विचित्रो वरचित्रे चित्रशोके च ॥ ४१३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 न्धा (wrong syllable); pāda 4, syllable 7 के (wrong syllable)
वानीर as a meaning in nānārtha verses
- शिवकोष सुषेणपुंस्याविग्ने च वानीरे सुपर्णः कृतमालके । सुपर्णा कमलिन्यां च सुपर्णी पर्णसौम्ययोः ॥ १६५ ॥ Śivakoṣa 11.2.165
- शिवकोष शीतवानीरे बहुवारे च शुक्तिः शङ्खे नखेऽपि च । श्वेता सिता वचाशङ्खाविदारीपाटलाभिदि ॥ १८६ ॥ Śivakoṣa 12.1.186
- शिवकोष वृत्तपुष्पधूलीकदम्बमल्लीभिद्वानीरमृदुपुष्पके । बृहत्पुष्पी शणे कुब्जे चिबुके केतके तु ना ॥ ३०४ ॥ Śivakoṣa 17.3.304
- शब्दार्णव निचुलवानीरे कविभेदे स्यान्निचुलः स्थलवेतसे ॥ २२७ ॥ Śabdārṇava 227