निवृत्ति
nivṛttiस्त्री · fem.In 13 kośas: 9 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 12 as a meaning of another word.
निवृत्तिः स्यादुपरमो व्यपोपाङ्भ्यः परा रतिः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
महानन्दोऽपवर्गः स्त्री निवृत्तिर्मुक्तिरित्यपि ।सिद्धिः क्लीबे ब्रह्म शिवं श्रेयो निःश्रेयसामृते ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
निवृत्तिर्विरतिश्चोपरमो विधुवनं पुनः ।विधूननं समं प्रोक्तं स्खलनं रिङ्खणं समे ॥ ३९२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
निवृत्तिराऽऽरतिश्चैवाऽवरतिर्विरतिस्तथा ।उपरम उपरतिः षष्ठं नाम प्रयुज्यते ॥ २७७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
स्यान्निवृत्तावुपरमो व्युपाव्याङ्भ्यो रतिः परा ।विधूनने विधुवनं, ग्रहणे ग्राहवद्ग्रहः ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
महाब्राह्मी वासुदेवो धनेशः केशवोऽमृतम् ।कीर्त्तिर्निवृत्तिर्वागीशो नरकारिर्हरो मरुत् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
श्रीकण्ठः केशवः कण्ठो निवृत्तिश्च स्वरादिकः ।अ-कारो मातृकाद्यश्च वात इत्यपि कीर्त्तितः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ऋकारो भाव(र)भूतिश्च दक्षनासापुटस्तथा ।निवृत्ती रुद्रमाया च एकपादश्च कथ्यते ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्वराद्यो मातृकाद्यश्च वातः कण्ठोऽमृतेश्वरः ।विश्वेश्वरो निवृत्तिश्च श्रीकण्ठः केशवो लघुः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
निवृत्ति as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् अर्थअर्थोऽभिधेयरैवस्तुप्रयोजननिवृत्तिषु । Amarakośa 3.3.166
- धरणिकोश अर्थअर्थोऽभिधेये शब्दानां धनकारणवस्तुषु । प्रयोजने निवृत्तौ च विषये च प्रयुज्यते ॥ Dharaṇikośa 16.3.1
- कल्पद्रुकोशः परिहृक्रीडावाङः परो भक्षानीत्योः स्यात्प्रलये समः । प्राप्तावङ्वेदनोः साम्येऽवान्निवृत्तौ परेस्तु सः ॥ ९७ ॥ Kalpadrukośa 1.10.97
- कोषकल्पतरु संधानसंधानमाहुर्गमने वधे च निवृत्तिनाशे मृतसंस्कृतौ च । सैन्येऽप्युपायेऽपगमे च मेढ्रे संभारसिद्ध्योर्द्रविणोपपत्तौ ॥ ६९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.69
- नानार्थार्णवसंक्षेप अर्थहृदये साधने मोक्षे कार्यैश्वर्यनिवृत्तिषु । वाच्ये हेतावभिप्राये याचने च हलायुधः ॥ ५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.5
- नानार्थार्णवसंक्षेप स्थानस्थानं क्लीबं नरेऽप्यन्ये प्राहुर्गेहावकाशयोः । सम्बन्धभेदे जन्तूनां स्यान्निवृत्तिप्रसङ्गयोः ॥ १४८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1489
- नानार्थार्णवसंक्षेप निवर्तनरज्जुत्रयप्रमाणे स्यात् क्लीबलिङ्गं निवर्तनम् । उक्ताष्टहस्ता रज्जुश्च निवृत्तौ च निवर्तनम् ॥ ३१२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.312
- शब्दरत्नावली अर्थअथोऽर्थने च विषये धने वस्तुनि कारणे ॥ अभिधेये निवृत्तौ च कुशले च प्रयोजने । आस्था चालम्बनास्थानयत्नापेक्षास्वपि स्त्रियाम् ॥ कन्था मृण्मयभित्तौ तु स्त्रियां प्रावरणान्तरे । क्वाथोऽतिदुःखे मूर्छायां निष्काके च द्रवस्य च ॥ कुथो वर्णे कथने स्यान्न क्लीबं पुंसि बर्हिषि । कोथस्तु शाटिते नेत्ररोगभेदे च पुंस्ययम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.2
- शब्दरत्नाकर अर्थनिवृत्तौ याचने मोक्षे विषयव्यवहारयोः । वस्तुन्यथाक्ष आधारे व्यवहारे कलिद्रुमे ॥ १८६३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1863
- तन्त्राभिधान ऋएकपादः शिरो माला मण्डला शान्तिनी जलम् । कर्णः कामलभा मेदो निवृत्तिर्गणनायकः ॥ २४ ॥ Tantrābhidhāna 2.8.24
- वैजयन्ती अर्थअर्थः स्याद्विषये मोक्षे शब्दवाच्ये प्रयोजने । व्यवहारे धने शास्त्रे वस्तुहेतुनिवृत्तिषु ॥ ३ ॥ Vaijayantī 6.1.3
- वैजयन्ती साधनसाधनं शेफसि धने सिद्ध्युपायनिवृत्तिषु । मारणे मृतसंस्कारे दापनेऽनुगमे गमे ॥ ३६ ॥ Vaijayantī 7.3.36