नीप
nīpaपुं · masc.In 16 kośas: 11 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 25 as a meaning of another word.
कर्कन्धुः कुवली कोलिर्बदर्यथ हलिप्रियः ।नीपः कदम्बः सालस्तु सर्जोरिष्टस्तु फेनिलः ॥ ११३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
शोभाञ्जनी तीक्ष्णमन्धः शिग्रुका क्षीबमोचकौ ।कदम्बे पुलकः श्रीमान् नीपो धूर्तश्च दीपनः ॥ २१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कादम्बर्यो मदाढ्योऽथ पुलकी मृगवल्लभः ।मेघाङ्गनाप्रियो नीपोऽपि च धाराकदम्बकः ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुलकी कुत्सिताम्बश्च प्रियकः पर्वताधिपः ।कादम्बर्यश्च सूराक्षोऽप्यथ नीपो वसन्तजः ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वानीरः शीतविदुलौ पिचुलो झाबकः समौ ।नीपः कदम्ब आख्यातः ककुभे त्वर्जुनो मतः ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कदम्बः प्रियको नीपो हरिप्रियो हलिप्रियः ।धाराकदम्बनामाऽपि राजकदम्ब उच्यते ॥ २००५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्रि (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नूदपूगौ पूषयूषौ ब्रह्मदारुमहीरुहे ।कदम्बनीपप्रियककदम्बकहलिप्रियाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्कुन्धूर्घुट्टा घोण्टा च गोपघोण्टातने भवा ।नीपे कदम्ब-कलम्बौ शालस्तालव्य-दन्त्यवान् ॥ १५२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ट्टा (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
लताशङ्कुतरुः शालो नीपो धाराकदम्बकः ।कटङ्कटेरी हरिद्रा शिंशपा युग्मपत्रिका ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कदम्बे पुलकी श्रीमान् प्रावृषेण्यो हलीमकः ।महाकदम्बके नीपो धूर्तो धूतीरदीपनौ ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आक्रोशे शपथे च शाप उदितः स्वापस्तु निद्राज्ञता-स्पर्शाज्ञत्व उदीरितस्त्रपु पुनः स्यात्सीसके रङ्गके ।नीपो धूलिकदम्बरायधरयो(?)नीलेऽप्यशोके तथागोष्ठग्रामगणाधिकारिणि नृपे गोपो भवेद्बल्लवे ।गोपी तु गोपाल[26a]नितम्बिनी स्या-त्स्यात्सारिकायामपि रक्षिकायाम् ।क्षेपो विलम्बेऽपि च निन्दने नाहेलामदप्रेरणलङ्घनार्थाः ॥ ४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्two metres in one verse
नीप as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश प्रियकशिशुकः शिशुमारे स्यादुलूपी बालकश्च यः । प्रियकः पीतशालालिमृगनीपप्रियङ्गुषु ॥ Dharaṇikośa 1.2.39
- धरणिकोश कदम्बकदम्बः सर्षपे नीपे कदम्बं निकु[66]रुम्बकम् । नितम्बो जघने सानौ नितम्बं स्कन्धरोधसोः । गजाह्बं हस्तिनपुरं गजाह्बा करिपिप्पली ॥ Dharaṇikośa 22.2.7
- कोषकल्पतरु प्रियकप्रियको[249b]नीपे मधुपे चित्रमृगे पीतसाले च । फलिनीकुङ्कुमयोश्च त्रय्यां यमको यमोत्पन्ने ॥ ३१ ॥ Koṣakalpataru 6.1.31
- कोषकल्पतरु धूलीकदम्बधूलीकदम्बस्तिनिशे[च]नीपे स्यात्तिक्तशाकेऽथ शृगालजम्बूः । गोतुम्बघोण्टाफलवाचिकापि प्रोक्तात्र कोशाम्बुधिकर्णधारैः ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 6.24.37
- कोषकल्पतरु जालचालं छदौ स्यादपि कम्पनेऽन्त्ये जालस्तु नीपे कपटेऽथ ना न । आनायवातायनकोद्रवेषु स्त्री घोषके चाथ भुजंगमे स्यात् ॥ ६१ ॥ Koṣakalpataru 6.28.61
- नानार्थार्णवसंक्षेप धूर्त्तध्रुवा तु स्त्री सालपर्ण्यां गीतिस्रुग्भेदयोर्भुवि । धूर्त्तः पुंसि महादेवे नीपे कुरवकेऽपि च ॥ ६५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.650
- नानार्थार्णवसंक्षेप कदम्बबाणे चाथ कलम्बोऽस्त्री शतपर्वसमाख्यके । स्तम्बे शाके कदम्बस्तु सर्षपे ना च नीपके ॥ ४०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.403
- नानार्थार्णवसंक्षेप बहुलबहुलस्तु पुमानग्नौ कृष्णपक्षे च नीपके । त्रिस्तु कृष्णे प्रभूते च कृत्तिकाकालजातके ॥ १२२९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1229
- नानार्थार्णवसंक्षेप अलिप्रियत्रि तु प्रियजलेऽथालिप्रियो ना चूतनीपयोः । काकजम्बूसमाख्ये च जम्बूभेदे स्त्रियां त्वयम् ॥ ३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.31
- नानार्थार्णवसंक्षेप भ्रमरेष्टभ्रमरेष्टस्तु पुंस्याम्रे नीपे जम्बूटपादपे । पूर्ववत् स्यात् समासादि भारद्वाजः पुनर्द्वयोः ॥ ४३२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.432
- नानार्थार्णवसंक्षेप धूलीकदम्बधूलीकदम्बोऽपि तरुविशेषे नीपसंज्ञके । स्यान्नागवारिकस्त्वेष गणस्थे हस्तिपालके ॥ १० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.10
- परमानन्दीयनाममाला जालनटे नीपे स्मृतो जालः पटोल्यां जाल्यपि स्मृता । जिनो बुद्धे स्मरे कृष्णेऽर्हत्ययं स्याद्विशेषतः ॥ २०० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.13.200
- शिवकोष प्रियकप्राणको जीवके वोले प्रियकोऽसननीपयोः । कुङ्कुमे महिलाह्वायां पिण्याकः पुत्रपुंसकः ॥ ३४ ॥ Śivakoṣa 1.3.34
- शिवकोष कदम्बकदम्बः सर्षपे नीपे गजाह्वं करिकेसरे । गजाह्वा करिपिप्पल्यां गोडुम्बः शीर्णवृन्तके ॥ ३१८ ॥ Śivakoṣa 18.2.318
- शिवकोष धूलीकदम्बधूलीकदम्बस्तिनिशे निम्बे वरुणनीपयोः । शृगालजम्बूर्गोडुम्बे स्त्रियां घोण्टाफलेऽपि च ॥ ३२२ ॥ Śivakoṣa 18.4.322
- शिवकोष जालजाली तु घोषके जालो नीपे तालस्तले द्वयोः । तामलक्यां तु ताली स्यात्तालं तु नटमण्डने ॥ ४४१ ॥ Śivakoṣa 23.1.441
- शिवकोष बहुफलकूष्माण्डे तु द्वयोः पोटगलः काशे नले पुमान् । अथो बहुफलो नीपे ना मलय्वां तु योषिति ॥ ४८६ ॥ Śivakoṣa 23.3.486
- शब्दरत्नावली प्रियकपावकोऽग्नौ विडङ्गे च भल्लातके च चित्रके । प्रियकः पीतशाले स्यात् नीपचित्रमृगालिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.101
- शब्दरत्नावली कदम्बकदम्बः सर्षपे नीपे निकुरम्बे नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.23.9
- शब्दरत्नावली प्रावृषेण्यआश्रये सदसि स्थाने प्रसिद्धे च प्रतिश्रयः । हुताशने विष्णुशङ्खे पाञ्चजन्यः समीरितः ॥ पुंसा कृते तद्विकारे पौरुषेयो भवेत्त्रिषु । पुंसि बृन्दे वधे चापि पुरुषस्य पदान्तरे ॥ प्रावृज्जे त्रिषु नीपे ना प्रावृषेण्यो निगद्यते । लाभे सुरालये हर्षे भवेत्पुंसि फलोदयः ॥ परमात्मनि तीर्थे च विहारे च महालयः । अपवर्गे चाधिपत्ये कान्यकुब्जे महोदयः ॥ शुद्धौ तु कायशोधे स्यान्मार्जनीयो भवेत्पुमान् । बलरामे बुधे पुंसि रौहिणेयो भवेदिवृ ॥ कर्कटे मूषिके सर्गे पुंलिङ्गे स्याद्विलेशयः । युद्धेऽप्यायदुत्तरे स्यात्सम्परायः पुमानयम् ॥ पशुपक्षियुधि द्यूते चाह्वाने च समाह्वयः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.57
- शब्दरत्नावली बहुफलभवेद्बहुफलो नीपे मलप्वां बहुफल्यपि । भस्मतूलो ग्रामकूटे पांशुवर्षे हिमेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.111
- शब्दरत्नाकर धूलिकदम्बनीपे धूलिकदम्बो ना क्लीबे तु रजसां गणे । चन्द्रेऽपि देवतोच्छिष्टः शंकरे पांसुचन्दनः प्राचीनबर्हिरिन्द्रेऽग्नौ पुरुषव्याघ्र इत्ययम् ॥ २२३६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2236
- त्रिकाण्डशेष प्रियकपर्यस्त्यामपि पल्यङ्कः प्रियको मृगनीपयोः । पुष्पकं कङ्कणेऽपि स्यात्पराको व्रतखड्गयोः ॥ ३१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.31
- त्रिकाण्डशेष कदम्बगजे ग्रीवालके कम्बुः कलम्बः शरनालयोः । वृन्दे कदम्बं नीपे ना कादम्बौ शरपक्षिणौ ॥ २८१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.281
- वैजयन्ती भ्रमरेष्टभ्रमरेष्टालिप्रियाद्या आम्रे जंबृकनीपयोः । वतंसोत्तंसावतंसाः कर्णपूरेऽपि शेखरे ॥ ५९ ॥ Vaijayantī 8.1.59