समुदाय
samudāyaपुं · masc.In 14 kośas: 21 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसीशुष्मं शुष्म च शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः ।संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनंसंस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ॥ ७९६ ॥द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसम्मर्दसमित्प्रघाताः ।आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं च ॥ ७९७ ॥समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ ।अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ॥ ७९८ ॥आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
प्राणपुंस्थामन्क्लीतरस्क्लीपराक्रमपुंबलक्लीद्युम्नक्लीशौर्यक्लीओजस्क्लीशुष्मक्लीशुष्मन्क्लीशक्तिस्त्रीऊर्जस्क्लीसहस्क्लीयुद्धक्लीसंख्यक्लीकलिपुंसंग्रामपुंआहवपुंसंप्रहारपुंसमरपुंजन्यक्लीयुध्स्त्रीआयोधनक्लीसंस्फोटपुंकलहपुंमृधक्लीप्रहरणक्लीसंयत्स्त्रीरणपुंविग्रहपुंद्वन्द्वक्लीसमाघातपुंसमाह्वयपुंअभिसंपातपुंसंमर्दपुंसमित्स्त्रीप्रघातपुंआस्कन्दनक्लीआजिस्त्रीप्रधनक्लीअनीकक्लीअभ्यागमपुंप्रविदारणक्लीसमुदायपुंसमुदयपुंराटिस्त्रीसमितिस्त्रीसंगरपुंअभ्यामर्दपुंसंपरायपुंसमीकक्लीसांपरायिकक्लीआक्रन्दपुंसंयुगक्लीनियुद्धक्ली
genderपुंmasc.
संघाते प्रकरौघवारनिकरव्यूहाः समूहश्चयःसंदोहः समुदायराशिविसरव्राताः कलापो व्रजः ।कूटं मण्डलचक्रवालपटलस्तोमा गणः पेटकंवृन्दं चक्रकदम्बके समुदयः पुञ्जोत्करौ संहतिः ॥ १४११ ॥समवायो निकुरम्बं जालं निवहसंचयौ ।जातं तिरश्चां तद्यूथं संघसार्थौ तु देहिनाम् ॥ १४१२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 कु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
समूहे निवहव्यूहसंदोहविसरव्रजाः ।स्तोमौघनिकरव्रातवारसङ्घातसञ्चयाः ॥ ३९ ॥समुदायः समुदयः समवायश्चयो गणः ।स्त्रियां तु संहतिर्वृन्दं निकुरम्बं कदम्बकम् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वीरपानं तु यत्पानं वृत्ते भाविनि वारणे ।युद्धमायोधनं जन्यं प्रधनं प्रविदारणम् ॥ १०३ ॥मृधमास्कन्दनं संख्यं समीकं सांपरायिकम् ।अस्त्रियां समरानीकरणाः कलहविग्रहौ ॥ १०४ ॥सम्प्रहाराभिसम्पात कलिसंस्फोट संयुगाः ।अभ्यामर्द समाघात संग्रामाभ्यागमाहवाः ॥ १०५ ॥समुदायः स्त्रियः संयत्समित्याजिसमिद्युधः ।
अनुष्टुप्
वीरपानक्लीयुद्धक्लीआयोधनक्लीजन्यक्लीप्रधनक्लीप्रविदारणक्लीमृधक्लीआस्कन्दनक्लीसंख्यक्लीसमीकक्लीसांपरायिकक्लीसमरपुंक्लीअनीकपुंक्लीरणपुंक्लीकलहपुंविग्रहपुंसम्प्रहारपुंअभिसम्पातपुंकलिपुंसंस्फोटपुंसंयुगपुंअभ्यामर्दपुंसमाघातपुंसंग्रामपुंअभ्यागमपुंआहवपुंसमुदायपुंसंयत्स्त्रीसमितिस्त्रीआजिस्त्रीसमिद्स्त्रीयुध्स्त्री
genderपुंmasc.
द्वन्द्वमास्कन्दनं पुंसि संगरश्च समाह्वयः ।युदाहवश्च संघातः समुदायोऽपि विग्रहः ॥ ३४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निचयः प्रचयश्चैव प्रकरश्चाकरः पुनः ।समुदायः समुदयः समवायो गणश्च यः ॥ २०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समुदायः समुदयः समवायश्चयः स्तमः ।स्तोमः कलापः कूटोऽस्त्री संहतिः स्त्री कदम्बकम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संग्रामः समुदाय-संगर-समाघाताभिसंपात-सं-स्फोटारालि-समाह्वया अभिमरोमाराङ्कपुग्विग्रहः ।संस्फेटः कलहः कलिः समुदयः प्राह-प्रघाताहवा-क्रन्दाभ्यागम-संप्रहार-समिधाभ्यामर्द्द-सम्मर्द्दकाः ॥ ५२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
संगरः समिति राटिः समुदायो विदारणम् ।अभ्यामर्दः समीकं च सम्परायो मृधं च युत् ॥ ३९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderपुंmasc.
संस्फोटः संप्रहारश्चाभिसंपातः समित्स्त्रियाम् ।समितिः समुदायश्चाभ्यामर्दं संयदित्यपि ॥ ३८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समुदायः समवायो निकुरम्बं च संचयः ।जालः कलापः पटलः संघातः पूगमण्डलौ ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
संङ्गरः संयुगं संयत् समितिः साम्परायिकम् ।समुदायः समाघातः समुदयः समित् मृधम् ॥ १३२४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द (wrong syllable)
genderपुंmasc.
समूहः समुदायश्च समुदयोऽपि सञ्चयः ।समवायश्च सङ्घातः सन्दोहः संहतिस्तथा ॥ २५६२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वर्गस्तु सदृशां ज्ञेयो जडचेतनयोर्द्वयोः ।स्कन्धस्तु समुदायो वै नरकुञ्जरवाजिनाम् ॥ २५६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वारौघनिकरोत्कारसमुदायसमुच्चयाः ।आकरः प्रकरः संघो निचयः प्रचयश्चयः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समुदायः समाघातः संस्फोटः सम्परायकः ॥
genderपुंmasc.
समुदायः समुदयः सांपरायकमित्यपि ।सांपरायः संपरायकमग्रगमने मतम् ॥ २९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
काकली काकलिर्वृन्दे कदम्बं च कदम्बकम् ।समुदायः समुदयः पेटं स्यात् पेटकं त्रिषु ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्रीपुंसौ युगली युग्मं युगलं युगमित्यपि ।संघातसंघसमुदयसमवायस्तोमनिवहसमुदायाः ॥ ८२६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अभिमर्दाभिसंपातप्रघाताभ्यागमाहवाः ।समुदायः समुदयः सम्मर्दः संगरः स्पशः ॥ २०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सन्दोहनिवहव्यूहसमूहनिकराकराः ।समुदायः समुदयो निकुरुंबं कदम्बकम् ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समूहे स्यात् समुदयः समरे च समुद्गमे ।समुदायस्तु युद्धे स्यात् समूहेऽथ समुच्छ्रयः ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsयुद्ध
समुदाय as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु समुदवतिसमुदः प्रक्रमे युद्धे समुदाये परेः कृतौ । व्यतिक्रान्ताववसरे व्यापने परिवेष्टने ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 3.5.28