संगर
saṃgaraपुं · masc.In 7 kośas: 11 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
संवित्संधाऽऽस्थाऽभ्युपायः संप्रत्याङ्भ्यः परः श्रवः ।अङ्गीकारोऽभ्युपगमः प्रतिज्ञागूश्च संगरः ॥ २७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसीशुष्मं शुष्म च शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः ।संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनंसंस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ॥ ७९६ ॥द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसम्मर्दसमित्प्रघाताः ।आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं च ॥ ७९७ ॥समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ ।अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ॥ ७९८ ॥आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
प्राणपुंस्थामन्क्लीतरस्क्लीपराक्रमपुंबलक्लीद्युम्नक्लीशौर्यक्लीओजस्क्लीशुष्मक्लीशुष्मन्क्लीशक्तिस्त्रीऊर्जस्क्लीसहस्क्लीयुद्धक्लीसंख्यक्लीकलिपुंसंग्रामपुंआहवपुंसंप्रहारपुंसमरपुंजन्यक्लीयुध्स्त्रीआयोधनक्लीसंस्फोटपुंकलहपुंमृधक्लीप्रहरणक्लीसंयत्स्त्रीरणपुंविग्रहपुंद्वन्द्वक्लीसमाघातपुंसमाह्वयपुंअभिसंपातपुंसंमर्दपुंसमित्स्त्रीप्रघातपुंआस्कन्दनक्लीआजिस्त्रीप्रधनक्लीअनीकक्लीअभ्यागमपुंप्रविदारणक्लीसमुदायपुंसमुदयपुंराटिस्त्रीसमितिस्त्रीसंगरपुंअभ्यामर्दपुंसंपरायपुंसमीकक्लीसांपरायिकक्लीआक्रन्दपुंसंयुगक्लीनियुद्धक्ली
genderपुंmasc.
द्वन्द्वमास्कन्दनं पुंसि संगरश्च समाह्वयः ।युदाहवश्च संघातः समुदायोऽपि विग्रहः ॥ ३४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संवित्संधास्थाभ्युपायः संप्रत्याङ्भ्यः परः श्रवः ।अङ्गीकारोऽभ्युपगमः प्रतिज्ञागूश्च संगरः ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भूमीशमी शमीरोऽस्त्री शंकराह्वोऽप्यथ त्रिषु ।शामिलिः स्रुग्विकारोऽस्यास्तत्फलं संगरं शमी ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
संग्रामः समुदाय-संगर-समाघाताभिसंपात-सं-स्फोटारालि-समाह्वया अभिमरोमाराङ्कपुग्विग्रहः ।संस्फेटः कलहः कलिः समुदयः प्राह-प्रघाताहवा-क्रन्दाभ्यागम-संप्रहार-समिधाभ्यामर्द्द-सम्मर्द्दकाः ॥ ५२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
अङ्गीकाराभ्युपायास्थाः संधा संविच्च संश्रवः ।प्रतिश्रवाभ्युपगमौ प्रतिज्ञासंगराश्रवाः ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संगरः समिति राटिः समुदायो विदारणम् ।अभ्यामर्दः समीकं च सम्परायो मृधं च युत् ॥ ३९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आकारः सत्त्वजो भाव आकूतं चेङ्गितं समे ।आगूः संवित्प्रतिज्ञा च संगरः संश्रवाश्रवौ ॥ २६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुंस्यभिमर्दः कलहः संग्रामो विग्रहः समाघातः ।अभिसंपातः संगर आहव आक्रन्द आस्कन्दः ॥ १३७७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
अभिमर्दाभिसंपातप्रघाताभ्यागमाहवाः ।समुदायः समुदयः सम्मर्दः संगरः स्पशः ॥ २०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
षण्डे शमीफलेऽथ स्यात् सारसं सरसीरुहे ।जलपक्षिविशेषे ना सरःसंबन्धिनि त्रिषु ॥ २१८५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
संगर as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु आस्कन्द्आङो हयगतौ शोषे तिरस्कारे च संगरे । अभ्यवाभ्यामवाच्चैष रोधने परिकीर्तितः ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.34
- कोषकल्पतरु आजिवक्त्रानताङ्गे त्रिषु कुब्जमाहु- र्वृक्षप्रभेदे निगदन्ति पुंसि । आजिः समोर्वीक्षणसंगरेषु राजिस्तु रेखाततिवाचिका स्त्री । लाजास्तु भृष्टेष्वपि शा[268a]लिषु स्युः पुंभूम्नि चार्द्रेष्वपि तन्दुलेषु ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.7.26
- कोषकल्पतरु रणधान्यांशेऽतितनौ कणो नरि युगे त्वेष स्फुलिङ्गे लवे कृष्णाजीरकयोश्च नक्तजकृमौ च स्त्री रणस्तु क्वणे । कोणेऽस्त्री तु स संगरे नरि पुनः सत्वादिसंध्यादिक- श्वेताद्येषु वृकोदरे पचिकरे रत्यां च विद्यादिंषु । व्यायामेन्द्रियदानपोपरगते(?)धर्मे च ना स्याद्गुणो- ऽथ व्यापारमुहूर्तपर्वसु महे सूक्ष्मेऽपि काले क्षणः । ना द्यूतव्यवहारवित्तभृतिषु स्याच्छ्वेंतकानां मितौ मूल्ये चामिषशाककेऽपि च पणः कार्षापणेऽपीरितः । संख्यासैन्यविशेषयोः पशुपतेर्भृत्येषु संघे गणो घ्राते घ्राण[278b]मुदीरितं च परवत्तन्नासिकायां द्विमुक् । काणो ना करटे तथैकनयने त्रय्यां स्त्रियां त्वौषधौ बाणो ना दनुजे स्त्रियां कुसुमभित्काण्डाङ्गकाण्डेषु च ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.15.3
- कोषकल्पतरु आनर्तदेशान्तरे संगरनृत्यगेहे- ऽप्यानर्त उक्तो जनवाचकोऽपि । आवर्त आवर्तनचिन्तनाम्भो- भ्रमेष्वथाब्दे प्रलयेऽक्षवृक्षे ॥ ७५ ॥ Koṣakalpataru 6.16.75
- कोषकल्पतरु आहवस्यादाहवः संगरयोगवाची स्याद्राघवो दाशरथौ च मत्स्ये । स्यात्ताण्डवोऽस्त्री तृणभेदनृत्ये- ऽथो संभवो जन्मनि मेलके च ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.29.26