विसर्ग
visargaपुं · masc.In 8 kośas: 8 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
वर्गादिभिस्त्रिभिः पुंसि विसर्गो दक्षिणायनम् ।कुसुमसम * * * कामबन्धुः क्षिपण्युःसुरभिरिह वसन्तो * ष्मपुष्पाकरौ च ।ऋतुपतिरबलाङ्गः स्यात्तु वास[32a]न्तमेतद्-भवमिह पुनरुप्तं तच्च वासन्तकं च ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अभिनिष्टानविसर्गौ विसर्जनीयस्य(श्च?) पुंसि स्युः ।सौपस्तैरः(ङः) कार्तः सूत्रकृद्व्याख्यानके त्रितये ॥ ६४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
प्रा[101b]देशनं निर्वपणमुत्सर्जन-विसर्जने ।तथापवर्जनं त्याग-विसर्गोत्सर्गकाः समाः ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रादेशनं वितरणं स्पर्शनञ्चातिसर्जनम् ।स्पर्शो विसर्गः क्षणनं प्रदेशननं विहापितम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 शन (syllable split)
genderपुंmasc.
अनन्तश्च महासेनोऽनिरुद्धो रसव(ना)र्णकः ।कन्यास्तननिभः सर्गो विसर्गश्चान्तिमस्वरः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सर्गो विसर्गो बिन्द्वन्तो महासेनाऽनिरुद्धकौ ।पूर्णामृता तथाऽनन्ता अः-स्वरस्तु वृषध्वजः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रावृड्वार्षी भूम्नि वर्षाः कालोक्षी च घनागमः ।घनात्ययः शरत् स्त्री स्याद्विसर्गो दक्षिणायनम् ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विसर्गस्त्वभिनिष्ठानः परे त्रिष्वनुनासिकः ।नीचोऽनुदात्तो निहत उदात्तः स्वरितोऽपि च ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कपालीद्वयमादाय महाकालेन मण्डितम् ।पुनस्तद्द्वयमित्युक्तं चण्डिकाढ्यं मनोहरम् ॥ठंठं ठःठः॥
अनुष्टुप्
meaningsचण्डिका
doubtful
विसर्ग as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली अभिनिष्ठानज्येष्ठभातृ-धातृ-विप्रेष्वग्रजन्मा निगद्यते । विसर्गेऽक्षरमात्रे स्यादभिनिष्ठानमित्यपि । चण्डाले प्रान्तगे शिष्ये चान्तेवासी भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.131
- त्रिकाण्डशेष अभिनिष्णानअश्वकुत्सितयोरर्वा वज्रे विद्युति चाऽशनिः । वर्णमात्रे विसर्गे चाऽभिनिष्णानोऽथ हैहये ॥ २२८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.228