कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

वासन्त

vāsantaपुं · masc.

In 14 kośas: 23 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.97 · p. 46
कृष्णे प्रवरवासन्तहरिमन्थजशिम्बिकाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.62 · p. 48
वेसरोऽश्वतरो वेगसरश्चाथ क्रमेलकः ।कुलनाशः शिशुनामा शलो भोलिर्मरुप्रियः ॥ १२५३ ॥मयो महाङ्गो वासन्तो द्विककुद्दुर्गलङ्घनः ।भूतघ्न उष्ट्रो दाशेरो रवणः कण्टकासनः ॥ १२५४ ॥दीर्घग्रीवः केलिकीर्णः करभस्तु त्रिहायणः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 शु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर द्वादशोपदेशः Bālaprabodhikā 12.216 · p. 85
वासन्ते स्यात्कुरबको मदनो धूर्तनागरौ ।करञ्जे स्यान्नक्तमालः प्रकीर्यश्चित्रबिल्वकः ॥ २१६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर षोडशोपदेशः Bālaprabodhikā 16.334 · p. 96
वैहानिकः केलिसखः केलिकलश्च कथ्यते ।केलीसहायवासन्तौ सामन्तो राजसंस्तुतः ॥ ३३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.52 · p. 138
भुक्तिप्रदो हयानन्दो भूफलस्तत्र चासिते ।वासन्तेऽपि च लोभ्यः स्यात्सुराष्ट्रोत्थोथ पीतके ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.467 · p. 184
क्लीबे दामं स्त्रियां रञ्जुर्दामन्युष्ट्रः क्रमेलकः ।वक्रग्रीवो बहुकरो वासन्तः कण्टकाशनः ॥ ४६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.165 · p. 267
मण्डूकः फल्गुवृन्ताको निःसारः पूतिपत्रकः ।पीतवृक्षो भूतिसारः टेटू वासन्तशोणकौ ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.136 · p. 332
वसन्तदूतो वासन्तः कोकिलो मधुगायनः ।कुहूरवः परभृतः सुधाकण्ठो वनप्रियः ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सूर्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.1.6 · p. 436
विवस्वांस्तरलो भास्वानम्बरीषः प्रजापतिः ।मन्थः किशोरः कुतपो वासन्तः पुष्करः कपिः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कालवर्गः Koṣakalpataru 1.4.88 · p. 49
वर्गादिभिस्त्रिभिः पुंसि विसर्गो दक्षिणायनम् ।कुसुमसम * * * कामबन्धुः क्षिपण्युःसुरभिरिह वसन्तो * ष्मपुष्पाकरौ च ।ऋतुपतिरबलाङ्गः स्यात्तु वास[32a]न्तमेतद्-भवमिह पुनरुप्तं तच्च वासन्तकं च ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.39 · p. 275
कृष्णे प्रवर-वासन्त-हरिमन्थज-शिम्बिकाः ।वन्ये खण्डी-तुबर[128b]क-निगूढ*[क]कुलीनकाः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.61 · p. 286
मरुप्रियः केलिकीर्णो दीर्घग्रीवः शिशुः शलः ।द्विककुद्भोलि-वासन्त-रवणाः कण्टकाशनः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.81 · p. 46
कायस्था पूतना चेतक्यव्यथा श्रेयसी शिवा ।बिभीतके भूतवासो वासन्तोऽक्षो वहेटकः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र धान्यकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 6.391 · p. 211
कृष्णे प्रवरवासन्तौ हरिमन्थजशिम्बिकौ ।वनमुद्गे तुवरकनिगूढककुलीमकाः ॥ ३९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.163 · p. 72
वासन्तो द्विककुद्दुर्गलङ्घनो मय इत्यपि ।दासेरोष्ट्रौ केलिकीर्णो रवणो दीर्घकन्धरः ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2114 · p. 349
प्रवेलश्च पुनः कृष्णे प्रवरो हरिमन्थजः ।वासन्तः शिम्बिकश्चैव वनमुद्गे निगूढकः ॥ २११४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2266 · p. 368
वासन्तः शिशुनामा च मर्यो मरुप्रियः पुनः ।भूतघ्नश्चेति नामानि मन्यन्ते रवणस्य वै ॥ २२६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.145 · p. 147
उष्ट्रः क्रमेलशरभौ करभः कण्टकाशनः ।तोलिर्बहुकरो वक्रग्रीवो धकरुद्वीपाः(?) ॥मय-वासन्त-लम्बोष्ठमहाङ्गाश्च क्रमेलकः ।उष्ट्रस्य शिशवो ये स्युः करभाः करभाश्च ते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1426 · p. 172
कृष्णे प्रवरवासन्तौ हरिमन्थकशिम्बिकौ ।ताम्रवृन्तः कुलत्थः स्यात् कफशत्रुः कुलत्थिका ॥ १४२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव स्वर्गवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 1.1.76 · p. 14
वातुलो वातगुल्मः स्याच्चरवायुर्निदाघजः ।झञ्झानिलः प्रावृषिजो वासन्तो मलयानिलः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव वैश्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.9.23 · p. 74
लम्बौष्ठाध्वगवासन्तकुलनाशमरुद्विपाः ।भोलिर्बहुकरो वक्रग्रीवो मेषस्तु रोमशः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.61 · p. 50
वासन्ते स्यात् कुरवकस्तिलकः कुवको मधुः ।शुक्लपुष्पः कुरवको मदनो धूर्तनागरौ ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.37 · p. 126
सुराष्ट्रचीनचक्षुष्या हरिमन्थार्धरूपकौ ।कृष्णे प्रवरवासन्तौ हरिमन्थजशिंबिकौ ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.45 · p. 224
जीवाशम्योः कामरुहामृतवल्ल्यो-र्जीवन्ती स्यात्पुंसि पुनर्भेषजनाम्नि ।वासन्तः स्यात्कोकिल उष्ट्रे च विटे चस्त्री माधव्यां पाटलिकायामपि यूथ्याम् ॥ ४५ ॥
मत्तमयूरम्metre not read in every linenearly मत्तमयूरम्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1648 · p. 191
वनौका वनवास्तव्ये मर्कटे तु द्वयोरयम् ।वासन्तस्तु पुमाञ्ज्ञेयो वृक्षे कुरवकाह्वये ॥ १६४८ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र तत्रिः Śivakoṣa 12.2.196 · p. 19
वासन्ती प्रहसन्यां माधव्यां बालपुष्पायाम् ।कुम्भ्यामथ वासन्तः श्रीमदशोकाक्षमुद्गचूतेषु ॥ १९६ ॥
उद्गीतिः

वासन्त as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश सुपर्णसुपर्णै तार्क्षवासन्तौ ? सुपर्णा गरुडप्रसूः । विपणिः पण्यवीथी स्याद्वि[29]पणिश्चापणः स्मृतः ॥ Dharaṇikośa 14.2.16