कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

शालेय

śāleyaपुं · masc.

In 15 kośas: 15 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.966 · p. 38
व्रैहेयं शालेयं षष्टिक्यं कौद्रवीणमौद्गीने ।व्रीह्यादीनां क्षेत्रेऽणव्यं स्यादाणवीनमणोः ॥ ९६६ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.106
शालेयः स्याच्छीतशिवश्छत्रा मधुरिका मिसिः ।मिश्रेयाप्यथ सीहुण्डो वज्रः स्नुक्स्त्री स्नुही गुडा ॥ १०५ ॥समन्तदुग्धाथो वेल्लममोघा चित्रतण्डुला ।तण्डुलश्च कृमिघ्नश्च विडङ्गं पुन्नपुंसकम् ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.6
क्षेत्रं व्रैहेयशालेयं व्रीहिशाल्युद्भवो हि यत् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.162 · p. 21
मुद्गादीनां क्षेत्रं मौद्गीनं कौद्रवीणमित्यादि ।व्रैहेयं शालेयं भवति पुनर्व्रीहिशाल्योर्यत् ॥ १६२ ॥
metre not recognised
genderविadj.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर त्रयोदशोपदेशः Bālaprabodhikā 13.258 · p. 89
व्रीहिस्तु रेणुको बीजो धान्यं सस्यं तु वैटिकः ।व्रीहिः स्तम्बकरिः प्रोक्तः शालेयाः श्वेततण्डुलाः ॥ २५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.87 · p. 182
छत्रा स्यादथ शालेय आसाजः सालकोऽपि सः ।शाली च शालिनी रक्तबीजो मेहनिवारणः ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.16 · p. 272
द्विकाण्डा क्षेत्रभक्तिश्चेद्द्विकाण्डान्या विशेष्यवत् ।तुल्ये व्रैहेय-शालेये तथा तैलीन-तिल्यके ।माषीण-माष्ये भाङ्गीन-भङ्ग्ये औमीनमुम्यवत् ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र गुल्मकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 2.279 · p. 151
शालेयो मधुरिका च शालीनस्तालकर्ण्यपि ।पथिकायां तु तुलसी तालपत्री लवङ्गकम् ॥ २७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.207 · p. 34
व्रीहिस्तु रेणुको बीजो धान्यं सस्यं [ तु ] रीरिका ।व्रीहयस्तम्बकरयः शालेयाः श्वेततण्डुलाः ॥ २०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.415 · p. 78
शाल्यं शालेयमपि च षाष्टिक्यं षाष्टिकं तथा ।तैलीनं चापि तिल्यं च माष्यं मापि(षी?)णमित्यपि ॥ ४१५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1647 · p. 265
व्रैहेयं चापि शालेयं कथ्यते व्रीहिक्षेत्रकम् ।षष्टिक्यं षष्टिकस्यं क्षेत्रमेव हि मन्यते ॥ १६४७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 हि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.12 · p. 138
शाल्युद्भवोचितं यत्तु शालेयमभिधीयते ।यव्यं यवोचितं क्षेत्रं यवक्यं यवकोचितम् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.221 · p. 236
मिशिर्मिशी मिसि-मिस्यौ मधुरा तु मधूरिका ।सालेयो दन्त्यतालव्यो मिशी मिशिर्मिसी मिसिः ॥ २२१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 सि (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 मि (wrong syllable)
genderपुंmasc.doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1408 · p. 170
तैलीनतिल्यमाषीणमाष्यौमीनोम्यवत्परम् ।क्रमाद्व्रैहेयशालेये व्रीहिशालिसमुद्भवे ॥ १४०८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.19 · p. 124
मौद्गीनकौद्रवीणाद्याः क्षेत्रे मुद्गादिसंभवे ।यव्यव्रैहेयशालेयषष्टिक्याः सयवक्यकाः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ यान्ताः Koṣakalpataru 6.26.65 · p. 296
पर्यायोऽवसरे क्रमेऽर्थविवृतौ निर्माणवाची तथासंस्त्यायस्तु समूहविस्तृतिगृहे स्यात्संनिवेशे स्थितौ ।अन्तर्द्धौ सुरते व्यवाय उदितस्तेजोर्थकस्त्वव्ययं ।शालेयं शतपुष्पिकौषधभिदि क्षेत्रे च शाल्यर्हके ॥ ६५ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1810 · p. 205
वाद्यवादनदण्डे च शाकटस्तु त्रि हिंसके ।शालेयस्तु पुमाञ्ज्ञेयो मिश्रेयासंज्ञभेषजे ॥ १८१० ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1811 · p. 205
चाणक्यमूलकेऽप्याह कश्चित् क्षेत्रे तु भेद्यवत् ।शाल्युद्भवोचिते क्ली तु चर्मपर्णीसमाह्वये ॥ १८११ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र यत्रिः Śivakoṣa 21.2.359 · p. 33
शङ्खाख्या तु वचाकम्बुमालिन्योर्दध्नि न द्वयोः ।शालेयं न द्वयोस्तालपर्ण्यां चाणक्यमूलके ॥ ३५९ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश यान्ताः Śabdaratnāvalī 7.26.48 · p. 262
लौहित्यं लोहितत्वे स्यात्क्लीबं पुंसि नदान्तरे ।श्वशुर्यो देवरे श्याले श्यालीनन्दिकयोः स्त्रियाम् ॥शाण्डिल्योऽग्निमुनिभिदोः श्रीफले च भवेत्पुमान् ।शालेयः स्यान्मिसौ पुंसि त्रिषु शाल्योद्भवोचिते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ग्नि (wrong syllable)

शालेय as a meaning in nānārtha verses