कुम्भीनस
kumbhīnasaपुं · masc.In 12 kośas: 9 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
अनुष्टुप्
जाहकपुंगात्रसंकोचिन्पुंमण्डलिन्पुंनकुलपुंपिङ्गलपुंसर्पहन्पुंबभ्रुपुंसर्पपुंअहिपुंपवनाशनपुंभोगिन्पुंभुजंगपुंभुजगपुंउरगपुंद्विजिह्वपुंव्यालपुंभुजंगमपुंसरीसृपपुंदीर्घजिह्वपुंकाकोदरपुंविषधरपुंफणभृत्पुंपृदाकुपुंदृक्कर्णपुंकुण्डलिन्पुंबिलेशयपुंदन्दशूकपुंदर्वीकरपुंकञ्चुकिन्पुंचक्रिन्पुंगूढपाद्पुंपन्नगपुंजिह्मगपुंलेलिहानपुंकुम्भीनसपुंआशीविषपुंदीर्घपृष्ठपुंराजसर्पपुंभुजंगभोजिन्पुं
genderपुंmasc.
सर्पः पृदाकुर्भुजगो भुजङ्गोऽहिर्भुजङ्गमः ॥ ६ ॥आशीविषो विषधरश्चक्री व्यालः सरीसृपः ।कुण्डली गूढपाच्चक्षुःश्रवाः काकोदरः फणी ॥ ७ ॥दर्वीकरो दीर्घपृष्ठो दन्दशूको बिलेशयः ।उरगः पन्नगो भोगी जिह्मगः पवनाशनः ॥ ८ ॥लेलिहानो द्विरसनो गोकर्णः कञ्चुकी तथा ।कुम्भीनसः फणधरो हरिर्भोगधरस्तथा ॥
अनुष्टुप्
सर्पपुंपृदाकुपुंभुजगपुंभुजङ्गपुंअहिपुंभुजङ्गमपुंआशीविषपुंविषधरपुंचक्रिन्पुंव्यालपुंसरीसृपपुंकुण्डलिन्पुंगूढपाद्पुंचक्षुःश्रवस्पुंकाकोदरपुंफणिन्पुंदर्वीकरपुंदीर्घपृष्ठपुंदन्दशूकपुंबिलेशयपुंउरगपुंपन्नगपुंभोगिन्पुंजिह्मगपुंपवनाशनपुंलेलिहानपुंद्विरसनपुंगोकर्णपुंकञ्चुकिन्पुंकुम्भीनसपुंफणधरपुंहरिपुंभोगधरपुं
genderपुंmasc.
विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः ।अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्,द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ॥ ६४० ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
सीसं वङ्गं च योगेष्टं लघुतारं भुजङ्गकम् ।सर्पं कुम्भीनसं वित्तं मृद्भवं सर्वतोमुखम् ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चक्री बिलशयश्चापि कुण्डली व्यालभोगिनौ ।पृदाकुः कञ्चुकी व्याडः कुम्भीनससरीसृपौ ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्यालानिलाशन-विषायुध-लेलिहानाद्वंद्वे त्वहिर्विषधरो रसनाविषश्च ।कुम्भीनसोऽपि सृदरश्च बिलेशय[150a]श्चगोकर्ण-नागक-फणायुध-काद्रवेयाः ॥ २७ ॥
वसन्ततिलकाmetre not read in every line
genderपुंmasc.
हरिश्चक्षुःश्रवाश्चक्री कुम्भीनसश्च कञ्चुकी ।जिह्मगो लेलिहानश्च व्याडो व्यालश्च कुण्डली ॥ २३५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सर्पः पृदाकुभुजगाहिभुजंगभोगि-कुम्भीनसोरगभुजंगमगूढपादाः ।व्यालद्विजिह्वफणिजिह्मगदन्तशूक-काकोदराण्डजसरीसृपकाद्रवेयाः ॥ २९८ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
अथाब्भक्षो द्विरसनः समकोलश्च भेकभुक् ।कुम्भीनसो मण्डली व गरलं जंगमं विषम् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुम्भीनसाः स्युस्ते सर्पा ये स्युर्दृष्टिविषोल्बणाः ।रक्षसो नरकाख्यस्य माता कुम्भीनसी स्मृता ॥
अनुष्टुप्
meaningsदृष्टिविषसर्प
निःश्रेयसं तु मोक्षे कल्याणे चन्द्र[91a]खण्डे च ।कुम्भीनसस्तु[भुजगे]सविषज्वालादृशि प्रोक्तः ॥ २० ॥
metre not recognised
कुलत्थिकाख्यभैषज्ये कुलाले तु द्वयोरथ ।कुम्भीनसः सर्पमात्रे द्वयोर्दर्वीकरान्तरे ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्