कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कुण्डलिन्

kuṇḍalinपुं · masc.

In 17 kośas: 19 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.1304 · p. 50
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह पातालभोगिवर्गः Amarakośa 1.8.9
सर्पः पृदाकुर्भुजगो भुजङ्गोऽहिर्भुजङ्गमः ॥ ६ ॥आशीविषो विषधरश्चक्री व्यालः सरीसृपः ।कुण्डली गूढपाच्चक्षुःश्रवाः काकोदरः फणी ॥ ७ ॥दर्वीकरो दीर्घपृष्ठो दन्दशूको बिलेशयः ।उरगः पन्नगो भोगी जिह्मगः पवनाशनः ॥ ८ ॥लेलिहानो द्विरसनो गोकर्णः कञ्चुकी तथा ।कुम्भीनसः फणधरो हरिर्भोगधरस्तथा ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध पातालकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 3.641 · p. 73
आशीविषो दीर्घपृष्ठः कुण्डली जिह्मगः स्मृतः ।फणः फणा फटा प्रोक्ता विषं स्याद्गरलं गरः ॥ ६४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर अष्टमोपदेशः Bālaprabodhikā 8.159 · p. 80
कुण्डली गूढपाच्चक्षुश्रवाः काकोदरः फणिः ।कञ्चुकी श्रतिदृग्दीर्घी चपलो भीरुरित्यपि ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सर्पादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.16.1 · p. 363
सर्पो दर्वीकरश्चक्री कुण्डल्याशीविषश्च सः ।वायुपर्यायभक्षार्थो लेलिहानो विषायुधः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सर्पादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.16.4 · p. 364
चक्री बिलशयश्चापि कुण्डली व्यालभोगिनौ ।पृदाकुः कञ्चुकी व्याडः कुम्भीनससरीसृपौ ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.68 · p. 387
अब्धिपर्यायसद्मार्थः प्रचेता वश्च कुण्डली ।अब्यादःपश्चिमदिशापतिपर्यायपाशिनौ ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.48 · p. 147
कोविदारस्ताम्रपर्णो महाय(?)चलप[29b]त्रकः ।कूद्दालश्चापि कुद्दालः क्षीरद्रुः कुण्डली कुली ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.54 · p. 148
कुण्डली च करिव्याधः स्वर्णद्रुः कल्पपादपः ।स्वर्णशेफालिकाथ स्यात्पारिभद्रः प्रभद्रकः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पातालवर्गः Koṣakalpataru 3.1.26 · p. 304
फणी कुण्डली मण्डली दन्दशूकोद्विजिह्वस्तथा जिह्मगः पन्नगश्च ।भवेद्भेकभुक्कञ्चुकी दीर्घपृष्ठ-स्तथा दीर्घजिह्वः स काकोदरश्च ॥ २६ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.8 · p. 7
ताम्रपुष्पश्चमरिकः कुद्दालः कुण्डली कुली ।काञ्चनो मालुकापर्णः कुदारः स्वल्पकेसरः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.206 · p. 77
दन्दशूकोरगौ व्यालः पन्नगः फणिना सह ।सरीसृपो विषधरः कुण्डली च बिलेशयः ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.109 · p. 15
जगद्योनिर्जगच्चक्षुः कुण्डली तरणिर्मणिः ।प्रद्योतनस्त्रयीमूर्तिर्वरुणः पृष्टिवान् खगः ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति धरावर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.3.147 · p. 16
काकोदरो दीर्घपृष्ठः पृदाकुः कुण्डली फणी ।आशीविषो गुप्तपादो व्यालो नागो बिलेशयः ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2355 · p. 381
हरिश्चक्षुःश्रवाश्चक्री कुम्भीनसश्च कञ्चुकी ।जिह्मगो लेलिहानश्च व्याडो व्यालश्च कुण्डली ॥ २३५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.16 · p. 37
फणाधरः फणधरः फणावान् फणवान् फणी ।फणाकरः फणकरः समकोलश्च कुण्डली ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पातालाध्यायः Śabdaratnākara 1.10.299 · p. 41
विषधरचक्रिबिलेशयदर्वीकरदीर्घपृष्ठदृक्छ्रवणाः ।पन्नगपवनभुगाशीविषकुण्डलिनागलेलिहानाश्च ॥ २९९ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
दीर्घबाहू रसो रूपं नादाख्यश्चातिचञ्चलः ।ञो धर्मः सुखदो ज्ञानी वामकराङ्गुलीनखः ।एकपादः कुण्डली च वामपाणिस्तथा नखः ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश सरीसृपाध्यायः Vaijayantī 4.1.5 · p. 148
उरगो भुजगो जिह्मो भुजंगोऽहिर्भुजंगमः ।फुल्लरीको लेलिहानः कुण्डल्याशीविषः फणी ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नार्धश्लोकः Dharaṇikośa 19.2.59 · p. 119
दुर्णामादर्शनं ज्ञेयं दुर्णामा दीर्घकोषिका ।कुण्डली भुजगो येन पिनद्धमपि कुण्डलम् ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.44 · p. 267
स्यात्कुण्डली वारिपतौ पराभःसकुण्डले वेणुकरीरयोस्तु ।नारङ्गके पुंसि च चोलकी स्या-त्स्याच्चर्मपाणौ फलकी च मत्स्ये ॥ ४४ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.558 · p. 95
कुमुदस्य भवेत् स्तम्बे कुण्डली तु द्वयोरयम् ।मयूरे चित्रलमृगे तथैव स्याद्भुजङ्गमे ॥ ५५८ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.559 · p. 95
पुमांस्तु वरुणे प्रोक्तस्त्रि तु कुण्डलवत्यसौ ।कृषीवले कुडुम्बी द्वे कुडुम्बवति तु त्रिषु ॥ ५५९ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास ककारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.7.111 · p. 175
कौतुकं कुतुके गीतादौ स्मये [18] मङ्गलेऽपि च ।कुण्डली कुण्डलोपेते वरुणे केकिनागयोः ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.105 · p. 243
आत्मयोनिः शिवे कामे हरौ च परमेष्ठिनि ।उद्वर्त्तनमुत्पतने विलेपे घर्षणेऽपि च ॥उद्वाहनी भवेद्रज्वां द्विसीत्ये तु नपुंसकम् ।उपासनं शराभ्यासे सेवनासनयोरपि ॥कपीतनश्चलदले गर्दभाण्डे शिरीषके ।आम्रातके च पूगे च मालूरेऽपि च कुत्रचित् ॥कलापी स्यान्मयूरे च प्लक्षभूमिरुहे पुमान् ।क्षौमं(?) शुद्धार्द्धजरती विधवादुर्गयोः स्त्रियाम् ॥कुम्भयोनिर्वशिष्ठे स्याद् द्रोणेऽगस्त्ये पुमानयम् ।कुचन्दनं वृक्षभेदे कुङ्कुमे रक्तचन्दने ॥कुण्डली कुण्डलवति व्याले बर्हिप्रचेतसोः ।केशरी सिंहपुन्नागनागकेशरवाजिषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न (wrong syllable)
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.25 · p. 259
कुण्डली चित्रलमृगे सर्पे कुण्डलवत्यपि ।कुंकुमे महारजने कुसुंभं ना कमण्डलौ ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line