दन्दशूक
dandaśūkaपुं · masc.In 12 kośas: 11 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
अनुष्टुप्
जाहकपुंगात्रसंकोचिन्पुंमण्डलिन्पुंनकुलपुंपिङ्गलपुंसर्पहन्पुंबभ्रुपुंसर्पपुंअहिपुंपवनाशनपुंभोगिन्पुंभुजंगपुंभुजगपुंउरगपुंद्विजिह्वपुंव्यालपुंभुजंगमपुंसरीसृपपुंदीर्घजिह्वपुंकाकोदरपुंविषधरपुंफणभृत्पुंपृदाकुपुंदृक्कर्णपुंकुण्डलिन्पुंबिलेशयपुंदन्दशूकपुंदर्वीकरपुंकञ्चुकिन्पुंचक्रिन्पुंगूढपाद्पुंपन्नगपुंजिह्मगपुंलेलिहानपुंकुम्भीनसपुंआशीविषपुंदीर्घपृष्ठपुंराजसर्पपुंभुजंगभोजिन्पुं
genderपुंmasc.
सर्पः पृदाकुर्भुजगो भुजङ्गोऽहिर्भुजङ्गमः ॥ ६ ॥आशीविषो विषधरश्चक्री व्यालः सरीसृपः ।कुण्डली गूढपाच्चक्षुःश्रवाः काकोदरः फणी ॥ ७ ॥दर्वीकरो दीर्घपृष्ठो दन्दशूको बिलेशयः ।उरगः पन्नगो भोगी जिह्मगः पवनाशनः ॥ ८ ॥लेलिहानो द्विरसनो गोकर्णः कञ्चुकी तथा ।कुम्भीनसः फणधरो हरिर्भोगधरस्तथा ॥
अनुष्टुप्
सर्पपुंपृदाकुपुंभुजगपुंभुजङ्गपुंअहिपुंभुजङ्गमपुंआशीविषपुंविषधरपुंचक्रिन्पुंव्यालपुंसरीसृपपुंकुण्डलिन्पुंगूढपाद्पुंचक्षुःश्रवस्पुंकाकोदरपुंफणिन्पुंदर्वीकरपुंदीर्घपृष्ठपुंदन्दशूकपुंबिलेशयपुंउरगपुंपन्नगपुंभोगिन्पुंजिह्मगपुंपवनाशनपुंलेलिहानपुंद्विरसनपुंगोकर्णपुंकञ्चुकिन्पुंकुम्भीनसपुंफणधरपुंहरिपुंभोगधरपुं
genderपुंmasc.
विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः ।अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्,द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ॥ ६४० ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
काकोदरो दन्दशूको विषार्थाद्ध्रो धरोऽपि च ।भुजं भुजो रोरंजिह्मपत्रेभ्यो गो गमः फणी ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्मसर्पोऽश्वलाला स्यान्मालुधानस्तु मातुलः ।सुरकस्तु सुरावर्णो दन्दशूको निगद्यते ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फणी कुण्डली मण्डली दन्दशूकोद्विजिह्वस्तथा जिह्मगः पन्नगश्च ।भवेद्भेकभुक्कञ्चुकी दीर्घपृष्ठ-स्तथा दीर्घजिह्वः स काकोदरश्च ॥ २६ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderपुंmasc.
दन्दशूकोरगौ व्यालः पन्नगः फणिना सह ।सरीसृपो विषधरः कुण्डली च बिलेशयः ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उरगो जिह्मगो भोगी दन्दशूकः सरीसृपः ।दर्वीकरो विषधरो द्विजिह्वः पवनाशनः ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्विजिह्वो दीर्घजिह्नश्च दीर्घपृष्ठः सरीसृपः ।दृक्कर्णो दन्दशूकश्च दर्वीकरो बिलेशयः ॥ २३५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नागा बहुफणाः सर्पास्तेषां भोगवती पुरी ।सर्पो द्विरसनो व्यालो दन्दशूकः सरीसृपः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सरीसृपास्तु सर्पाद्या दन्दशूकास्तु दंशकाः ।शलभाद्याः पतंगाः स्युर्यादांसि जलजन्तवः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मङ्गल्यसूत्रेऽपि च मातृयात्रा-संन्यस्तसंदेहशरीरिषु स्यात् ।स्यादेडमूकः श्रुतिवाग्विहीने-ऽधीरेऽथ रक्षस्यपि दन्दशूकः ॥ ५२ ॥
इन्द्रवज्रा
meaningsरक्षस्
दन्दशूक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश गोकर्णगोकर्णो दन्दशूके स्यान्मृगप्रमथभेदयोः । अङ्गुष्ठानामिकोन्माने गोकर्णी पिलुपर्णिका ॥ Dharaṇikośa 14.3.12