दर्वीकर
darvīkaraपुं · masc.In 13 kośas: 15 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
अनुष्टुप्
जाहकपुंगात्रसंकोचिन्पुंमण्डलिन्पुंनकुलपुंपिङ्गलपुंसर्पहन्पुंबभ्रुपुंसर्पपुंअहिपुंपवनाशनपुंभोगिन्पुंभुजंगपुंभुजगपुंउरगपुंद्विजिह्वपुंव्यालपुंभुजंगमपुंसरीसृपपुंदीर्घजिह्वपुंकाकोदरपुंविषधरपुंफणभृत्पुंपृदाकुपुंदृक्कर्णपुंकुण्डलिन्पुंबिलेशयपुंदन्दशूकपुंदर्वीकरपुंकञ्चुकिन्पुंचक्रिन्पुंगूढपाद्पुंपन्नगपुंजिह्मगपुंलेलिहानपुंकुम्भीनसपुंआशीविषपुंदीर्घपृष्ठपुंराजसर्पपुंभुजंगभोजिन्पुं
genderपुंmasc.
सर्पः पृदाकुर्भुजगो भुजङ्गोऽहिर्भुजङ्गमः ॥ ६ ॥आशीविषो विषधरश्चक्री व्यालः सरीसृपः ।कुण्डली गूढपाच्चक्षुःश्रवाः काकोदरः फणी ॥ ७ ॥दर्वीकरो दीर्घपृष्ठो दन्दशूको बिलेशयः ।उरगः पन्नगो भोगी जिह्मगः पवनाशनः ॥ ८ ॥लेलिहानो द्विरसनो गोकर्णः कञ्चुकी तथा ।कुम्भीनसः फणधरो हरिर्भोगधरस्तथा ॥
अनुष्टुप्
सर्पपुंपृदाकुपुंभुजगपुंभुजङ्गपुंअहिपुंभुजङ्गमपुंआशीविषपुंविषधरपुंचक्रिन्पुंव्यालपुंसरीसृपपुंकुण्डलिन्पुंगूढपाद्पुंचक्षुःश्रवस्पुंकाकोदरपुंफणिन्पुंदर्वीकरपुंदीर्घपृष्ठपुंदन्दशूकपुंबिलेशयपुंउरगपुंपन्नगपुंभोगिन्पुंजिह्मगपुंपवनाशनपुंलेलिहानपुंद्विरसनपुंगोकर्णपुंकञ्चुकिन्पुंकुम्भीनसपुंफणधरपुंहरिपुंभोगधरपुं
genderपुंmasc.
विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः ।अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्,द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ॥ ६४० ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
सर्पो दर्वीकरश्चक्री कुण्डल्याशीविषश्च सः ।वायुपर्यायभक्षार्थो लेलिहानो विषायुधः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सर्पः पृदाकुर्भुजगो भुजंगोभुजंगमाशीविष-गूढपादाः ।दर्वीकरः स्यादुरगश्च भोगीचक्षुःश्रवश्चक्रि-सरीसृपाश्च ॥ २५ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
दर्वीकरो गूढपदो लेलिहानोऽपि कथ्यते ।भुजंगो भुजगो भोगो दीर्घपृष्ठोऽपि कञ्चुकी ॥ २०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उरगः पन्नगो भोगी व्यालोऽहिर्जिह्मगोऽयभुक् ।दर्वीकरो विषधरः फणी सर्पो मुखामृतः ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उरगो जिह्मगो भोगी दन्दशूकः सरीसृपः ।दर्वीकरो विषधरो द्विजिह्वः पवनाशनः ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्विजिह्वो दीर्घजिह्नश्च दीर्घपृष्ठः सरीसृपः ।दृक्कर्णो दन्दशूकश्च दर्वीकरो बिलेशयः ॥ २३५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सर्पो भुजगभुजङ्गभुजङ्गमसरीसृपाः ।दर्वीकरो विषधरो बिलवासी विषायुधः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 भु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विषधरचक्रिबिलेशयदर्वीकरदीर्घपृष्ठदृक्छ्रवणाः ।पन्नगपवनभुगाशीविषकुण्डलिनागलेलिहानाश्च ॥ २९९ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
फणिनः शीघ्रगतयः सर्पा दर्वीकराभिधाः ।मन्दा दीर्घा मण्डलिनो विविधैर्मण्डलैर्युताः ॥ ३०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दुर्वीकरा मण्डलिनो राजिमन्तश्च पन्नगाः ।रथांगलांगलच्छत्रस्वस्तिकांकुशलांछनाः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
फणिनः शीघ्रगतयः सर्पा दर्वीकराभिधाः ।दीर्घा मन्दा मण्डलिनो मण्डलैर्विविधैर्युताः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
षड्विंतिर्मण्डलिनस्तथा दर्वीकराभिधाः ।त्रयोदश च राजीला वैकरंजाभिधास्त्रयः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दर्वीकर as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप काकोदरषड्विंशतेरन्यतमे दर्वीकरफणाभृताम् । ना तु कापटिकश्छात्रवेषधारे स्पशान्तरे ॥ १६७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.167
- नानार्थार्णवसंक्षेप महासर्पषड्विंशतिप्रभेदानां दर्वीकरफणामृताम् । एकभेदे नपि त्वेतत् संसर्पाख्येषु सामसु ॥ ४५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.453
- नानार्थार्णवसंक्षेप महापद्मदशस्वपि समासादि पूर्वत्रेवात्र तर्कयेत् । महापद्मो द्वयोर्दर्वीकरसंज्ञफणाभृताम् ॥ ४५४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.454
- नानार्थार्णवसंक्षेप वलाहकचतुर्णामपि चाश्वानामेकस्मिन् स्याद्द्वयोः पुनः । दर्वीकराख्यसर्पाणां भेदै षड्विंशतेः क्वचित् ॥ ५४४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.544
- नानार्थार्णवसंक्षेप शङ्खपालशङ्कुकर्णी प्रतोल्यां स्यात् परिवे लोहकीलिनि । शङ्खपालः पुनर्द्वे स्याद् दर्वीकरफणाभृताम् ॥ ६०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.600
- नानार्थार्णवसंक्षेप पुष्पाभिकीर्णकत्रि तु यत् किञ्चिदन्यत् स्यात् तत्र नीरसमुद्भवम् । पुष्पाभिकीर्णकस्तु द्वे स्याद्दर्वीकरसंज्ञिनाम् ॥ १३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 8.13
- शब्दरत्नाकर चक्रिन्चक्री दर्वीकरे विष्णौ कुलाके छद्मवत्यपि । प्रचारे प्रणिधौ चारश्चीनो देशे मृगान्तरे ॥ १९१७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1917