कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कोलाहल

kolāhalaपुं · masc.

In 15 kośas: 19 synonym verses, 4 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1404 · p. 53
कोलाहलः कलकलस्तुमुलो व्याकुलो रवः ॥ १४०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शब्दादिवर्गः Amarakośa 1.6.43
कोलाहलः कलकलस्तिरश्चां वाशितं रुतम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.139 · p. 17
कोलाहलः कलकलस्तुमुलो व्याकुलो रवः ।उच्चावचमिति प्रोक्तमनिबद्धं तु यद्वचः ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम स्वर्गाधिकारो दिक्पालाधिकारश्च प्रथमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 1.95 · p. 16
वर्षाङ्कः श्रीफलो बीजो बिन्दुपूरस्तुषारकः ।गिरेर्निर्गलितं वारि कोलाहल इतीर्यते ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.356 · p. 128
उत्पिञ्जलः काहलश्च हल्लोलस्तत्र लोलता ।तत्राव्यक्तो रवो रोलो हलः कोलाहलः पुनः ॥ ३५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.2.105 · p. 450
पर्दनं गुदजे शब्दे कर्दनं कुक्षिसम्भवे ।कोलाहलः कलरवः संकुलो व्याकुलो रवः ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.164 · p. 73
क्वणः क्वाणो निक्वणश्च निक्वाणः क्वणनं तथा ।वीणान्यवाद्यजे शब्दे प्रतिश्रुत्स्त्री प्रतिध्वनिः ।समन्ततस्तु संरावे क्लीबे सांराविणं भवेत् ।कोलाहलः कलकलोऽत्र च डिम्बमस्त्रीभेरी[47a]सहस्रशतके पटहायुते च ।अभ्याहते युगपदारव एष कोणा-घातः पुमान्विशिखपक्षरवस्त्रिसूत्कः (?) ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंनपुंसकलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.5.67 · p. 115
प्रवालं विशालं चषालं तमालं ।कपालं च भालं सतैलालवाले ।सजम्बाल-कङ्काल-कोलाहलानिस्मृतान्यत्र काकोलहालाहलानि ॥ ६७ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderपुंक्लीm. n.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.296 · p. 89
क्ष्वेडा सिंहध्वनिः शब्दस्तुमुलो व्याकुलः स्वनः ।भटानां तु कलकलः कोलाहल इतीरितः ॥ २९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.160 · p. 230
genderपुंक्लीm. n.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.32 · p. 5
कोलाहलः कलकलो बहुजन्तुध्वनौ मतः ।वीणाशब्दे तु निक्वाणो मार्दङ्गे कुण्डकः स्मृतः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त शब्दमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 6.2.358 · p. 25
वासितं पाशवारावो ह्रेषितं वाजिनिस्वनः ।कोलाहलः कलकलो बृंहितं गजगर्जितम् ॥ ३५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दचन्द्रिका Śabdacandrikā · वामनभट्टबाण समुद्राधिकारश्चतुर्थस्सर्गः Śabdacandrikā 4.3 · p. 40
कोलाहलस्तु तद्घोषे तरङ्गे बुद्बुदाकरः ।सलिलं कमलं नीरं पुष्करं सर्वतोमुखम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2550 · p. 413
युद्धाह्वाने निगद्येत क्रन्दनं सुभटध्वनिः ।कलकलः कोलाहलो युगपद्बहुभाषणम् ॥ २५५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.405 · p. 29
कोलाहलः कलकलः कालकीलोऽपि कुत्रचित् ।वासितं वाशितं यत् स्याद् यः शब्दपशुपक्षिणाम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.426 · p. 30
संग्राहः पटहः शङ्खस्तथा चाभयडिण्डिमः ।महाद्वन्द्वो नृपाभीरुर्भीरु कोलाहलोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शब्दाध्यायः Śabdaratnākara 1.7.227 · p. 31
पर्दनं पायुजे शब्दे कर्दनं कुक्षिकूजिते ।कोलाहलः कलहलो मार्जना मुरजध्वनिः ॥ २२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव लिङ्गादिसंग्रहः Trikāṇḍaśeṣa 4.10 · p. 274
genderपुंक्लीm. n.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शब्दाध्यायः Vaijayantī 2.4.27 · p. 33
कोलाहलः कलकलः कुंजनाऽस्मिन्नपकुधि ।चर्चरी चर्भटिस्तुल्ये रथ्यावादे तु कोहलम् ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.

कोलाहल as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु कलकलमत्ते गजे मदकलो मदतोऽस्फुटौक्तौ कोलाहले कलकलो नरि[74b]सर्जवृक्षे । मल्ल्यां पुनर्विचकिलो दमनेऽतिमुक्ते- ऽथामर्दके परिमलोऽपि मनोज्ञगन्धे ॥ ७० ॥ Koṣakalpataru 6.28.70
  • कोषकल्पतरु रासचेट्यां च[87b]रासस्तु रवे च भाषा- सच्छृङ्खलाभीरकखेलयोश्च । कोलाहलेऽथोऽयुजि भाप्रभावे तथा मयूखे च पुमांस्तु माः स्यात् ॥ ७७ ॥ Koṣakalpataru 6.31.77
  • शब्दरत्नावली कलकलअक्षमाला चाक्षसूत्रे त्वरुन्धत्यामपि स्त्रियाम् । अङ्कपाली परिरभ्ये कोटिधात्रिकयोः स्त्रियाम् ॥ भवेदतिवलौषध्यां प्रबलेऽप्यभिधेयवत् । उदूखलं गुग्गुलौ स्याद्भवेदुलूखलेऽपि च ॥ एकाष्ठीला पापचेल्यां वकपुष्पेऽपि च स्त्रियाम् । भवेत्कलकलः कोलाहले सर्जरसेऽपि च ॥ भवेत्कर्मफलं कर्मरङ्गे च सुखदुःखयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.104
  • शब्दरत्नावली रासरासः कोलाहले गोपक्रीडाशृङ्खलवाक्सु च । वत्सं वक्षसि वत्सः स्याद्वर्षपुत्रादितर्णके ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.10