तेजन
tejanaपुं · masc.In 12 kośas: 14 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
दर्भः कुशः कुथो बर्हिः पवित्रमथ तेजनः ।गुन्द्रो मुञ्जः शरो दूर्वा त्वनन्ता शतपर्विका ॥ ११९२ ॥हरिताली रुहा पोटगलस्तु धमनो नडः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशे त्वक्सारकर्मारत्वचिसारतृणध्वजाः ॥ १६० ॥शतपर्वा यवफलो वेणुमस्करतेजनाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सारशून्यो मस्करः स्यात्त्वक्सारोऽपि धनुर्द्रुमः ।त्वचिसारोऽपि तद्वत्स्यात् तेजनो रम्भ इत्यपि ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तेजनः शब्दमालस्तु कीचको वायुना स्वनन् ।इक्ष्वालिको रामशरो वेत्रो गुन्द्रश्च तेजनः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शाणाजीवो भ्रमासक्तः क्ष्णवनं तेजनं समम् ॥ १७ ॥
genderक्लीneut.
वंशे यवफलो वेणुः शतपर्वा तृणध्वजः ।मस्करस्त्वचिसारस्त्वक्सारकर्मारतेजनाः ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तेजनो मुञ्जगुन्द्रौ च दूर्वा स्याच्छतपर्विका ।हरिताली रुहानन्ता नडपोटगलौ समौ ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशो वेणुश्च कर्मारः शतपर्वा च मश्करः ।तृणध्वजोऽपि त्वक्सारस्त्वचिसारश्च तेजनः ॥ २०६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दर्भः कुथः कुशो बर्हिः पवित्रं नाम पञ्चमम् ।तेजनस्तु शरो गुन्द्रो मुञ्जो नाम चतुर्थकम् ॥ २१५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उच्चटाख्ये त्वम्ब्लपत्रे क्वचित् केचित् प्रचक्षते ।वंशो वेणुर्यवफलो रम्भ-त्वकसार-तेजनाः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 त्वक (syllable split)
genderपुंmasc.
त्वक्सारस्तेजनो वंशस्त्वचिसारस्तृणध्वजः ।मृत्युपुष्पो यवफलो वेणुः कर्मारमस्करौ ॥ ६५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गुन्द्रः शरस्तेजनः स्यादिषीका कूलिका समे ।छत्राकश्छत्रपालघ्नौ पुंसि भूम्नि च बल्बजाः ॥ ६७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्वचिसारो यवफलःखेलस्तेजनमस्करौ ।चपश्च तेषु पवनोद्धूतध्वनिषु कीचकाः ॥ २१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आकर्णकर्षणं पूर्णमायामं त्वंगुलाधिकम् ।ततोऽप्यर्धांगुलाकृष्टसंधानं तेजनं न ना ॥ १९१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीक्लीf. n.
जननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः ।जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च ।जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् ।जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके ।तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् ।तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु ।त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् ।तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 षु (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म (wrong syllable)
meaningsवंशमात्रक
तेजन as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु आयस्यतिवाहते स्याच्छ्राथयते पेषते यत्नवाचकाः । क्लेश-स्तुति-हति-श्रान्ति-जय-क्षेपेषु तेजने ॥ ४९ ॥ Koṣakalpataru 3.5.49
- नानार्थार्णवसंक्षेप शितिशिम्बी निष्पाववल्लीति शितं तु त्रिषु तेजिते । ना तु बाणे शितिस्तु स्त्री तेजने ना तु वर्णयोः ॥ १३६८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1368
- शिवकोष गुन्द्रगुन्द्रैरकालताभद्रमुस्ते गुन्द्रस्तु तेजने । गौरः करञ्जे सिद्धार्थे गौरं तालेऽब्जकेसरे ॥ ३७५ ॥ Śivakoṣa 22.2.375
- शब्दरत्नावली वंशपांशुर्धूलिषु शय्यासु चिरसञ्चितगोमये । पशुर्मृगादौ प्रमथे देवे च प्राणिमात्रके ॥ पशुसन्दर्शनेऽपि स्यादव्ययं पश्वेति स्मृतम् । पशो ना बन्धने शस्त्रे छात्राद्यन्तश्च निन्दिते ॥ कर्णान्तः शोभनार्थे च केशान्तः संहतार्थके । पेशी स्त्री मांसपिण्ड्याञ्च मांसीखड्गपिधानयोः ॥ अण्डभेदे नदीभेदे पिशाचीराक्षसीभिदोः । वंशः कुले च पृष्ठांशे वर्गतेजनयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.9