कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

पर्शु

parśuपुं · masc.

In 14 kośas: 17 synonym verses, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.786 · p. 32
भिन्दिपाले सृगः कुन्ते प्रासोऽथ द्रुघणो घनः ॥ ७८५ ॥मुद्गरः स्यात्कुठारस्तु परशुः पर्शुपर्श्वधौ ।परश्वधः स्वधितिश्च परिघः परिघातनः ॥ ७८६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 धि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
परशुः पर्शुरप्युक्तः कुठारः स्यात् कुठार्यपि ।शर्वला शर्वली च स्यात् सर्वला सर्वली तथा ॥ २१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.235 · p. 46
खट्वाङ्गोपि कसेरुर्ना पर्शूपरशुवक्रयः ।अस्थ्यादौ विषमो देशः स्थपुटं वपुषि स्मृतम् ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.319 · p. 124
शल्यमस्त्री पुंसि शङ्कुस्तत्र दीर्घायुधं पुनः ।द्वयोः कुठारः परशुः पर्शुः परश्वधोऽपि च ॥ ३१९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.36 · p. 265
द्वयोः कुठारः स्वधितिः परशु-च्छिदि-पर्शवः ।जीर्विः परश्वधोऽपि स्यात्स परस्वश्च (ध) इत्यपि ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.391 · p. 150
परश्वधः कुठारोऽपि पर्शुः स्वधितिपर्श्वधौ ।शूले त्रिशीर्षकं प्रोक्तं तोमरे सर्वला मता ॥ ३९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.2.69 · p. 219
दर्द्रुपर्शू ऋचा? नौश्च वार्दृशौ गीः पूरा सह ।सपर्यायाः सभेदाश्चेत्यादयः स्युः स्त्रियां घनाः? ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 पू (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.368 · p. 72
कुठारे स्वधितिः पर्शुः परश्वधफलोन्मुखौ ।नीचखड्गे तु शस्त्री स्याच्छुरिका चासिधेनुका ॥ ३६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति राजवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.2.32 · p. 37
कुन्तः प्रासस्तथा भल्लो द्रुघणो मुद्गरो घनः ।कुठारः परशुः पर्शुः सुधितिश्च परश्वधः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1295 · p. 203
पर्श्वधः परशुः पर्शुः स्वधितिश्च परश्वधः ॥ १२९५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.347 · p. 133
भिन्दिपालसृगौ हस्तप्रमाणे काण्डशस्त्रके ।द्वयोः कुठारः परशुः पर्शुश्चापि परस्वधः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.281 · p. 211
प्रासस्तालव्य-दन्त्यान्तो, मुद्गरे द्रुघणो घनः ।द्रुघनः, कुठारे पर्शुः परशुश्च परस्वधः ॥ २८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ठा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात मुद्रानिघण्टु Tantrābhidhāna 12.7 · p. 68
नारसिंही च वाराही हयग्रैवी धनुस्तथा ।बाणमुद्रा ततः पर्शुर्जगन्मोहनिका परा ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात मुद्रानिघण्टु Tantrābhidhāna 12.10 · p. 69
दन्तपाशाङ्कुशाविघ्नपर्शुर्लड्डुकसंज्ञिताः ।बीजपूराह्वया मुद्रा विज्ञेया विघ्नपूजने ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात मुद्रानिघण्टु Tantrābhidhāna 12.22 · p. 70
हयग्रीवार्चने चैव हयग्रैवीं प्रदर्शयेत् ।रामार्चने धनुर्बाणमुद्रे पर्शुस्तथार्च्चने ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव क्षत्त्रियवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.8.55 · p. 70
स्यादट्टनं चक्रफलं पर्शुः परशुरित्यपि ।दीर्घायुधं शलः कुन्तः शल्यः शङ्कुर्विषाङ्कुरः ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.115 · p. 182
पार्श्वस्य वंक्रिः पर्श्वस्त्री पृष्ठस्यास्थि कशेर्वना ।कर्परो ना करोटिः स्त्री कपालोऽस्त्री शिरोऽस्थनि ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.

पर्शु as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु द्रुघणपर्शौ च द्रुघणोऽथ पुंसि हरिणः प्रोक्तः कुरङ्गेऽन्यव- त्पाण्डौ श्वेतकशुक्रकाञ्चनगतः क्लीबेऽथ चारुस्त्रियाम् । अर्चायां कनकस्य किंच हरितायां वृत्तभेदे स्त्रियां मृग्यां च प्रघणस्तु ताम्रकलशेऽलिन्देऽप्यसौ मुद्गरे ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.15.22
  • नानार्थार्णवसंक्षेप वक्रिदशायां ना तु धातौ स्याद्वसा(पा?वा)दादिके तथा । वक्रिः पर्शुसमाख्येऽस्थ्नि पार्श्वस्य स्त्री पुमान् रथे ॥ ११९७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1197