परशु
paraśuपुं · masc.In 18 kośas: 19 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
भिन्दिपाले सृगः कुन्ते प्रासोऽथ द्रुघणो घनः ॥ ७८५ ॥मुद्गरः स्यात्कुठारस्तु परशुः पर्शुपर्श्वधौ ।परश्वधः स्वधितिश्च परिघः परिघातनः ॥ ७८६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 धि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
द्वयोः कुठारः स्वधितिः परशुश्च परश्वधः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 1 स्या (syllables merged)
genderपुंस्त्रीm. f.
परश्वधः कुठारः स्यात्परशुः स्वधितिस्तथा ।निशातं निशितं धौतं तेजितं च समं स्मृतम् ॥ ४७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परशुः पर्शुरप्युक्तः कुठारः स्यात् कुठार्यपि ।शर्वला शर्वली च स्यात् सर्वला सर्वली तथा ॥ २१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खट्वाङ्गोपि कसेरुर्ना पर्शूपरशुवक्रयः ।अस्थ्यादौ विषमो देशः स्थपुटं वपुषि स्मृतम् ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शल्यमस्त्री पुंसि शङ्कुस्तत्र दीर्घायुधं पुनः ।द्वयोः कुठारः परशुः पर्शुः परश्वधोऽपि च ॥ ३१९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
द्वयोः कुठारः स्वधितिः परशु-च्छिदि-पर्शवः ।जीर्विः परश्वधोऽपि स्यात्स परस्वश्च (ध) इत्यपि ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । लोहादिसञ्ज्ञा नपुंसके भवन्ति । इदं लोहमायसम् । मुखं लपनं तुण्डमाननमित्यादि । इदं पर्णं पलाशमित्यादि । वनं विपिनं काननमित्यादि । इदं धनं द्रविणं वस्वित्येवमादि । शीरार्थौ शब्दौ पुंसि भवतः । अयं शीरोऽलङ्कारः । अर्थो द्रव्यम् । अटवी तूक्ता स्त्रियामेव । इयमटवी वनम् ।राशिपलाण्डुकमण्डलुगडुतूलमुहूर्त्तपरशुशङ्कूनाम् ।दृतिसीधुकङ्कटानां पुंसि च गदितः प्रयोगो हि ॥ ३५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
कृपाणिका छुरी शस्त्र्यसिपुत्री च क्षुरी समा ।मुद्गरे तु घनः प्रोक्तो द्रुघणः परशुर्यथा ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शाणोपले तु शाणः स्यान्निकाषो निकषः कषः ।व्रश्चनः परशुश्चैव स्वर्णभेदकभेदके ॥ ६०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लक्षं वेधनकं शक्यं कुठारः परशुः स्वधिः ।करवालो मण्डलाग्रः खड्गोऽसिर्ल्लोहपन्नगः ॥ २२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुन्तः प्रासस्तथा भल्लो द्रुघणो मुद्गरो घनः ।कुठारः परशुः पर्शुः सुधितिश्च परश्वधः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्श्वधः परशुः पर्शुः स्वधितिश्च परश्वधः ॥ १२९५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
भिन्दिपालसृगौ हस्तप्रमाणे काण्डशस्त्रके ।द्वयोः कुठारः परशुः पर्शुश्चापि परस्वधः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रासस्तालव्य-दन्त्यान्तो, मुद्गरे द्रुघणो घनः ।द्रुघनः, कुठारे पर्शुः परशुश्च परस्वधः ॥ २८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ठा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उन्नयो लगुडः कोणश्चक्रेयश्चक्रमित्यपि ।स्त्रीपुंसे तु कुठारो ना परशुश्च परश्वधः ॥ १३४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यादट्टनं चक्रफलं पर्शुः परशुरित्यपि ।दीर्घायुधं शलः कुन्तः शल्यः शङ्कुर्विषाङ्कुरः ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परशुः शस्त्रकष्टंकः शस्त्रक्षारो महाबलः ।सहस्रवेधि बाह्लीकं जतुकं हिंगु रामठम् ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स उद्घनो यत्र काष्ठे काष्ठं निक्षिप्य तक्ष्यते ।व्रश्चनः पत्रपरशुः परशुस्तु परश्वधः ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राकारे दृश्यते चापि षट्सु शुक्रियसामसु ।परिधानक्रियायां च परशुस्तु परश्वथे ॥ १५७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपरश्वथ
वने च टङ्कणे क्षारे पलाण्डुस्तु निरूपितः ।कन्दभेदे सुकन्दाख्ये दुर्गन्धे त्यक्तभक्षणे ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
परशु as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप टङ्कझटो झटितरि द्वे तु शूद्रामैत्रेयजे नरे । टङ्कोऽस्त्री परशौ शैलशृङ्गे पाषाणदारणे ॥ ४९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.498
- नानार्थार्णवसंक्षेप भिदकपार्वत्यां भ्रामरी स्त्री(तु?स्याद्) व(स्त्रे?जे) तु भिदकं नपि । परशौ तु पुमान् स्त्री तु भेदके भिदुरं तु नप् ॥ १२९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1298
- नानार्थार्णवसंक्षेप खण्डपरशुखण्डे च परशौ खण्डपरशुः स्यात् तु केतके । आम्रे चामरपुष्पः स्यात् काशे च ज्योतिषांपतिः ॥ ६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.6