मुद्गर
mudgaraपुं · masc.In 15 kośas: 24 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 13 as a meaning of another word.
भिन्दिपाले सृगः कुन्ते प्रासोऽथ द्रुघणो घनः ॥ ७८५ ॥मुद्गरः स्यात्कुठारस्तु परशुः पर्शुपर्श्वधौ ।परश्वधः स्वधितिश्च परिघः परिघातनः ॥ ७८६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 धि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
प्रासो निगदितः कुन्तो मुद्गरो द्रुघणः स्मृतः ।क्रकचं करपत्त्रं स्यात्परिघः परिघातनः ॥ ४७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लीबे सुसंचितमपि मुद्गरो द्रुघणो घनः ।द्रुघनोऽपि च कुन्ते तु प्रासः प्राशः शलोऽपि च ॥ ३१८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धनुः खड्गो गदाचक्रवज्रखट्वाङ्गतोमराः ।यमदंष्ट्रा क्षुरीमूलं कर्तरी मुद्गरो हलम् ॥ ३२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केतकी मालती जाती गन्धा सुदृढयोरपि ।जनेष्टा सुकुमाराऽथ मुद्गरो विटवल्लभः ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विधकूपकलम्बानां जित्यस्य सहवध्रया ।सहचरमुद्गरयोर्हीरस्य कृशरस्य च ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंस्त्रीm. f.
अति[40a]मुक्तो मुद्गु(द्ग?)रः स्यान्मण्डको भ्रमरोत्सवः ।पुण्ड्रकः स्याद्विचकिलः सुगन्धश्चापि कामुकः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.doubtful
यष्टिः स्त्री लगुडो दण्डो लकुटः प्राजनश्च सः ।द्रुघणो मुद्गर-घनौ कासूः शक्तिः स्त्रियामुभे ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बहुकर ऊरुर्हारोगीः शारो मुद्गरो वध्रः ।वल्लर-शफर-मसूराःसहचर-कृशरौ कुठार-नालिकेरौ च ॥ २८ ॥
metre not recognised
genderपुंस्त्रीm. f.
कृपाणिका छुरी शस्त्र्यसिपुत्री च क्षुरी समा ।मुद्गरे तु घनः प्रोक्तो द्रुघणः परशुर्यथा ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
किटश्चपेटो गुडशुण्डशाणागर्ताजमोदौ रथवारिपर्णौ ।कुठारहारौ शफरो मसूरोवर्ध्रो विधो मुद्गरनालिकेरौ ॥ १११ ॥
उपजातिः
genderपुंस्त्रीm. f.
शक्तौ खण्डी घण्टिका च परिघं परिघातनः ।तोमरे तु मुसुण्डः स्याद्द्रुघणे घनमुद्गरौ ॥ ३६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परिघो लोहलगुडो मुद्गरो द्रुघनः सृगः ।भुशुण्डी लोहनलिका नाडिकाऽतिभुशुण्डिका ॥ २२९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुन्तः प्रासस्तथा भल्लो द्रुघणो मुद्गरो घनः ।कुठारः परशुः पर्शुः सुधितिश्च परश्वधः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्रुघणो मुद्गरश्चैव घनोऽपि मन्यते पुनः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
काष्ठस्य मुद्गरो नाम कथ्यते लोष्ठभेदके ।मेथिर्मेधिः खलेवाली खलशङ्कुर्निगद्यते ॥ १५०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुद्गराकारशस्त्रे तु द्रुघनो मुद्गरो घोनः ।लोहदण्डे च लगुडः परिघः परिघातकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 घो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
द्रुघणो मुद्गरघनौ परिघः परिघातनः ।शतघ्नी तु चतुस्ताला लोहकण्टकसंचिता ॥ १३४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुद्गरो मदयन्ती च गवाक्षी मुक्तबन्धना ।मल्लिकायां वरारोहा गोधामल्ल्यां तु सेवनी ॥ १८०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तर्कसंपर्कगल्वर्कालर्कोदर्कार्कमर्कटाः ।भर्गगर्गस्वर्गवर्गसर्गपुत्स(द्ग)लमुद्गराः ।दारबल्बजलाजायु(सु?)प्राणाः पुंसि च भूम्नि च ॥ २३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुद्गरः पाशवज्राख्या जिह्वा ब्राह्मी तथैव च ।पञ्चमुद्राः समाख्याता ब्रह्मास्त्रजपपूजने ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
-----------------------------------मुद्गरं पाशजिह्वे चाऽप्रसिद्धत्वादुपेक्षिते ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
देवदण्डोऽरत्निमात्रो दीर्घो मुसलयष्टिकः ।द्रुघणे मुद्गरघनौ परिघः परिघातनः ॥ १७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हेलाविलासस्य च गोचरे स्यात्क्षारे तथा शृङ्गत( ? )संज्ञके च ।स्यात्केकराक्षे परलिङ्गगामीलोष्टादिभेदिन्यपि मुद्गरः स्यात् ॥ २०० ॥
इन्द्रवज्रा
meaningsलोष्टादिभेदिन्
मल्लीविभेदे द्वितयेऽथ युद्धेकुक्षौ तथान्त्येऽप्युदरं वदन्ति ।जवे प्रणीतौ प्रसरश्च युद्धेऽथो मत्सरत्वे रुषि मत्सरः स्यात् ॥ १ ॥
उपजातिः
meaningsमल्लीविभेद
doubtful
भैषज्यशाकस्तम्बेऽथ मुद्गरो द्रुहिणे नरि ।मल्लिकायां च रभसः पुनर्वेण्वादिभेदने ॥ १४३१ ॥
अनुष्टुप्
क्लीबं तु मल्लिकाभेदे त्रिषु मुद्गस्य दातरि ।मुष्टिकस्तु पुमान् स्वर्णकारे स्यात् स्त्री तु मुष्टिका ॥ १४३२ ॥
अनुष्टुप्
मुद्गर as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु द्रुघणस्याच्छून्योषरयोस्त्रिलिङ्गमिरिणं क्लीबे तु नित्यं गृहे त्राणे त्रातरि हिंसने च शरणं स्याद्वारिपर्ण्यां पुनः । क्लीबे कत्तृणमीरितं तृणभिदि त्राणे पुनर्यन्त्रणं न स्यात्पुंसि च बन्धने नियमनेऽथो मुद्गरे ब्रह्मणि ॥ २१ ॥ Koṣakalpataru 6.15.21
- कोषकल्पतरु प्रघणपर्शौ च द्रुघणोऽथ पुंसि हरिणः प्रोक्तः कुरङ्गेऽन्यव- त्पाण्डौ श्वेतकशुक्रकाञ्चनगतः क्लीबेऽथ चारुस्त्रियाम् । अर्चायां कनकस्य किंच हरितायां वृत्तभेदे स्त्रियां मृग्यां च प्रघणस्तु ताम्रकलशेऽलिन्देऽप्यसौ मुद्गरे ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.15.22
- कोषकल्पतरु उद्धातउपक्रमेऽङ्घ्रिस्खलने च डिम्बे स्यात्कुम्भकादित्रितये च सृत्याम् । उद्धात उक्तो नरि मुद्गरेऽथो- द्गतोक्तयोः स्यादुदितं विशेष्ये ॥ ७९ ॥ Koṣakalpataru 6.16.79
- नानार्थार्णवसंक्षेप घनमुद्गरेऽन्येऽपि काठिन्ये कफगन्धेऽभ्रके तथा । भिक्षायाः परिमाणे च हन्तकारद्वयात्मके ॥ ३८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.382
- नानार्थार्णवसंक्षेप शल्कमुद्गरे च त्रिषु त्वेष भीतौ पातरि चाप्यथ । शको ना पशुविष्ठायां देशभेदे जले तु नप् ॥ १३१८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1318
- नानार्थार्णवसंक्षेप परिघकालयोगविशेषे च मूढगर्भे च मुद्गरे । पराकस्तु द्वादशाहोपवासात्मव्रतान्तरे ॥ १४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.148
- परमानन्दीयनाममाला प्रघणप्रघणस्ताम्रकुम्भे यो मुद्गरेऽलिन्दके तथा । प्रणयः प्रार्थनाप्रेमविश्रम्भेषु निगद्यते ॥ ३११ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.311
- शब्दरत्नावली द्रुघणद्रविणं काञ्चने वित्ते पराक्रमे च न द्वयोः । द्रुघणो द्रुहिणेऽपि स्याद् मुद्गरे च परश्वधे ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.39
- शब्दरत्नावली उद्घातउत्तुङ्गे मुद्गरे पादस्खलने समुपक्रमे । उच्छ्रितन्तु समुन्नद्धे प्रवृद्धे सम्भूते त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.93
- शब्दरत्नावली घनघनं मध्यमनृत्ये स्यात्कांस्यतालादिवाद्यके । पुंसि मुस्तामेघदार्ढ्यविस्तारमुद्गरेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.4
- शब्दरत्नाकर घनमुद्गरेऽयोघने मेघे घनः कर्पूरभूरुहे । स एव संहते सान्द्रे संघाते कठिने त्रिषु ॥ १९१४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1914
- वैजयन्ती घनघनाः कठिनसंघातमेघकाठिन्यमुद्गराः । चित्रा सुभद्रा तारा च चित्रमालेख्यमिश्रयोः ॥ ३० ॥ Vaijayantī 6.5.30
- वैजयन्ती द्रुघणसपिण्डपुत्रौ दायादौ द्वापरौ युगसंशयौ । दिवौकाश्चातके देवे द्रुघणौ धातृमुद्गरौ ॥ ३० ॥ Vaijayantī 7.1.30