खट्वाङ्ग
khaṭvāṅgaपुं · masc.In 12 kośas: 15 synonym verses, 6 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
खट्वाङ्गश्च कपर्दिश्च झाण्डटाण्डो युगान्तकः ।आषाढभूतिदमनो रुद्रः स्थाणुरुमापतिः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खट्वाङ्गोपि कसेरुर्ना पर्शूपरशुवक्रयः ।अस्थ्यादौ विषमो देशः स्थपुटं वपुषि स्मृतम् ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शाकुन्तलेयः खट्वाङ्गो दिलीपोप्यथ शान्तनुः ।शन्तनुश्च महाभीष्मः प्रतीपोऽथ परावसुः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धनुः खड्गो गदाचक्रवज्रखट्वाङ्गतोमराः ।यमदंष्ट्रा क्षुरीमूलं कर्तरी मुद्गरो हलम् ॥ ३२२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्यादष्टमूर्त्तिपर्याय एकलिङ्गं च न द्वयोः ।कपर्दोऽस्य जटाजूटोऽस्त्रियां खट्वाङ्ग इत्यपि ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
अजीतकं च युग्यं च पिनाको न स्त्रियां भवेत् ।कपर्द्दस्तु जटाजूटः खट्वाङ्गोऽस्त्री सुखं गुणाः ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कपालोऽस्त्री कर्परोऽस्त्रि निर्मूटं दन्तसंभवः ।रुचकं नलकं त्वन्यच्छङ्खोऽस्त्र्यास्थिललाटजः ॥शरीरास्थि करङ्कः स्यात्कङ्कालोऽस्त्र्यस्थिपञ्जरः ।भगालं नृकपाले स्यात्खट्वाङ्गं नरपञ्जरम् ॥शिरोस्थनि करोटिः स्त्री पृष्ठास्थि तु कशेरुका ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ब्राह्मीप्रभृतयः सप्त मातरः प्रमथा गणाः ।सुखंसुणस्तु खट्वाङ्गो अथाष्टैश्वर्यमेव हि ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हीरो हिरण्यरेताः वै तथा स्यादक्षतस्वनः ।कपर्दोऽस्य जटाजूटः खट्वाङ्गस्तु सुखंसुणः ॥ २४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अस्यैव हस्ते खट्वाङ्गं पांशुलं वाहनं वृषः ।अजकीव आजकावो दक्षौ हरिहरात्मकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 व (wrong syllable)
genderक्लीneut.
खुङ्खुणः पुंसि खट्वाङ्गमथ भूताः स्युरस्त्रियाम् ।प्रमथास्ते पारिषदा भृङ्गी भृङ्गिरिटिस्त्रिपात् ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderक्लीneut.
यौवनाश्वस्तु मान्धाता खट्वाङ्गस्तु दिलीपराट् ।रामो दाशरथिः कौशल्यायनिर्दशकण्ठजित् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खट्वाङ्गं शिवपांशुलम् ॥ ७ ॥
genderक्लीneut.
कपर्दोऽस्य जटाजूटः खट्वाङ्गोऽस्य सुखंघुणः ।पिनाकोऽजगवं युग्यमजगावमजीगवम् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खट्वाङ्ग as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप खिङ्खारइन्द्रे च तस्करे तु त्रिः खिङ्खारस्तु पुमानयम् । किखीरके च खट्वाङ्गे क्रोष्टौ तु द्वेऽजयः पुनः ॥ ६२४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.624
- नानार्थार्णवसंक्षेप खिङ्खिरशिवाभेद इति ब्रूते रभसाद्यास्तु मन्वते । खिङ्खिरो ना वारिवाहे खट्वाङ्गे च द्वयोः पुनः ॥ ६२५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.625
- परमानन्दीयनाममाला यामूर्बन्धवेश्मनोर्योऽथ ब्रह्मवातयमेषु च । यं जले या रमायात्रोः खट्वाङ्गरथयोरपि ॥ ३५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.35
- शब्दरत्नावली ध्वजध्वजः स्याच्शौण्डिके पुंसि पताकायान्तु न स्त्रियाम् । खटवाङ्गमेद्रचिह्नेषु स्याद्गर्वदर्पयोरपि ॥ निजः स्वीये च नित्ये च वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् । न्युब्जो दर्भस्रुचि क्लीबं कर्मरङ्गफलेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.11
- त्रिकाण्डशेष ध्वजजघन्यजोऽनुजे शूद्रे जलजं शङ्खपद्मयोः । चिह्नशेफपताकासु खट्वाङ्गेऽपि ध्वजोऽस्त्रियाम् ॥ ८४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.84
- वैजयन्ती किङ्खिरकिंखिरौ क्रोष्टुखट्वाङ्गौ खेचरः पवनेऽपि च । खपुरः पूगवेष्टेऽपि पूगनिर्यासयोरपि ॥ २२ ॥ Vaijayantī 7.1.22