वेश
veśaपुं · masc.In 15 kośas: 20 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
शान्तः षान्तश्च विड्गूथेऽशुचि वेशोऽपि वेषवत् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पूः स्त्री पुरीनगर्यौ वा पत्तनं पुटभेदनम् ।स्थानीयं निगमोऽन्यत्तु यन्मूलनगरात्पुरम् ॥ १ ॥तच्छाखानगरं वेशो वेश्याजनसमाश्रयः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकोशौ वेषवेशौ धूलिधूल्यौ समे मते ।रंहो रङ्घोऽपि निर्दिष्टमधोऽङ्घश्चोच्यते बुधैः ॥ २६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पक्वणः शबरावासे वेश्याजनसमाश्रये ।वेशः पुंसि स्त्रियां वेश्याप्यथ पुंसि द्विजन्मनाम् ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गृहं निकेतं निलयमालयं पुन्नपुंसकम् ।द्वयोः कुटी कुटीरो ना वेश आवसथः क्षयः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुरागृहे स्त्रियां गञ्जा गुञ्जाथो सूतिकागृहम् ।अरिष्टं सूतकगृहं वेशो वेश्यागृहे पुमान् ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुंस्याकल्पो वेषवेशावपि भूषणमस्त्रियाम् ।स्यान्नेपथ्यमपि क्लीबे प्रतिकर्म प्रसाधनम् ॥ २४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्विजानां पूर्द्विजपुरं वेशो वेशाजनाश्रयः ।कोट्टो दुर्गं राजधानी स्कन्धावारश्च सा भवेत् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेषोऽस्त्री वेश आकल्पो नेपथ्यं प्रतिकर्म तु ।प्रसाधनं मण्डनं च भूषितस्तु प्रसाधितः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
गुल्फ-गुच्छ-समय-प्लव-वर्ष-मन्थ-कर्दम-मृदङ्गमुखा[221b]नाम् ।वंश-वेश-मुकुर-क्षितिनिम्ब-दीप-बोल-चरणप्रमुखानाम् ॥ ६ ॥
स्वागताmetre not read in every line
genderपुंmasc.
संपूर्णसरसा साध्वी भीरा कनकवालुका ।शिबिरे संनिवेशः स्यान्निवेशो वेश इत्यपि ॥ २८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेषो नेपथ्यमाऽऽकल्पः वेशोऽपि च प्रयुज्यते ।परिकर्माऽङ्गसंस्कारः उद्वर्तनमुत्सादनम् ॥ १०२६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable); pāda 4, syllable 5 मु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अथ वेशो भवेद्वेश्या जनानामाश्रयस्तु यः ।अथ कुट्टो राजधानी राजधानकमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेशो वेषश्च नेपथ्यमाकल्पोऽपि प्रसाधनम् ।प्रतिकर्मस्वर्णपुष्पगन्धादिवेशमात्रके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नेपथ्ये वेष-वेशौ द्वावुत्सादनमुद्वर्तने ।उच्छादनं चापि समालभने चर्चिक्यं मतम् ॥ १९७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 मु (wrong syllable); pāda 4, syllable 5 र्चि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विपणी चाऽपणो, वेश्याश्रये वेशः सवेषकः ।भित्तौ स्याद्भित्तिका कुड्य-कुट्ये अत्र तृतीयकौ ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेश्याजनाश्रयो वेशो मण्डपोऽस्त्री जनाश्रयः ।हस्तिनां चतुरं शाला वाजिशाला तु मन्दुरा ॥ ८४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अंबष्ठी कोहलं रन्ध्री घर्घरं विन्दकी भ्रषम् ।कारुविन्दी पराविद्धमुग्री वेशं कुटी मटम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संवासो विपणिः पण्यवीथी हट्टस्तु पुण्यभूः ।आवालिर्हट्टवेश्माली वेशो वेश्याजनाश्रयः ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृत्तिर्निरोधे सम्भक्तौ ना तु धात्वोः स वर्ततौ ।वृत्यतौ चाथ ना वेशो वेश्याजनसमाश्रये ॥ १२८६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवेश्याजनसमाश्रय
वंशो वर्गे च पृष्ठांशे वेशो वेश्यागृहेऽपि च ।आयत्तत्वाप्रभुत्वे द्वे वशः परवशे त्रिषु ॥ ४३३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवेश्यागृह
वेश as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश आकल्पप्रतापस्तेजसि स्वेदे विकल्पौ पक्षसंशयौ । आकल्पः कल्पने वेशे उडुपश्चन्द्रभेलयोः । परिकम्पो भये कम्पे वृषाकपी हरीश्वरौ ॥ Dharaṇikośa 20.1.3
- कोषकल्पतरु दधातिवेः कृतावुपनेर्न्यासे प्रतिवेस्तु विलोकने । लोभयाचायन्नेवेशसमाद्धान्तर्द्धि विन्यसे ॥ ६८ ॥ Koṣakalpataru 3.5.68
- शब्दरत्नावली प्रसाधनप्रसाधनी स्त्री कङ्कत्यां क्लीबन्तु सिद्धिवेशयोः । पयस्विनी विभावर्य्यां धेनौ नद्यामपि स्त्रियाम् ॥ पुण्यजनः सज्जने स्याद्यक्षराक्षसयोरपि । पृण्यजनस्तु पुंसि स्यान्नीचे मूर्खे च पापिनि ॥ फलकी मीनभेदे ना त्रिषु स्यात्फलकान्विते । वार्वकी वे विचित्राश्वपर्ण्यजीवशरान्विषु (?) ॥ भूतात्मा पुंसि भूतेशे देहे बुद्धे विधातरि । महाधनं महामूल्यसुवर्णसिह्लकादिषु ॥ महासेनः कुमारे स्यान्महासैन्यपतौ पुमान् । मदयित्नुः स्मरे शौण्डे पुमान्मद्ये तु न द्वयोः ॥ महामुनिः कुम्भयोनिबुद्धयोः क्लीबमोषधे । मातुलानी तु भङ्गायां कलायं मातुलस्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.118
- त्रिकाण्डशेष आकल्पआक्षेपो भर्त्सनाकृष्ट्योराकल्पौ वेशकल्पने । तृणभिद्गुल्मिन्युपलश्चन्द्रे ना स्त्र्युडुपः प्लवे ॥ २७४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.274
- त्रिकाण्डशेष श्रीश्रीलक्ष्मीवेशसम्पत्सु भारतीशोभयोरपि । शिखरं शैलवृक्षाग्रकक्षापुलककोटिषु ॥ ३७५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.375