पुष्कल
puṣkalaवि · adj.In 14 kośas: 22 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
परःशताद्यास्ते येषां परा संख्या शतादिकात् ।प्राज्यं प्रभूतं प्रचुरं बहुलं बहु पुष्कले ॥ १४२५ ॥भूयिष्ठं पुरुहं भूयो भूर्यदभ्रं पुरु स्फिरम् ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
genderविadj.
प्राज्यं भूरि प्रभूतं च प्रचुरं बहुलं बहु ।पुरुजं पुष्कलं पुष्टमदभ्रमभिधीयते ॥ ७०१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
द्विगुणं पुष्कलं चैतद्द्विगुणं पूर्णपात्रकम् ।द्रवद्रव्यस्य प्रसृतिश्चुलुकं षण् चुलुः पुमान् ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुष्कलः सत्तमश्चापि श्रेयान् श्रेष्ठो महत्तमः ।स्युरुत्तरपदे व्याघ्रपुङ्गवर्षभकुञ्जराः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शालिस्तु गन्धमार्जारः फूत्यण्डः पुष्कलश्च सः ।पिङ्गलोडुबिडालः स्यादातुर्वनबिडालकः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
******** शालि श्लाघ्यं प्रशस्तवत् ।प्रबर्हणं प्रवेकं च प्रधानं ध्रुवमन्तिमे ।श्रेयाञ्श्रेष्ठः पुष्कलः स्यात्सत्तमश्चातिशोभनः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
genderविadj.
तत्पर्णं विदलं प्राहुस्तत्फलं पुष्कलं विदुः ।सुगन्धिस्तद्वितरणे तच्छाया चन्द्रिका स्मृता ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अग्नीन्धनं त्वग्निकार्यं चाग्निध्री चाग्निकारिका ।ग्रासे तु पवनी भिक्षा पुष्कलं तच्चतुष्टयम् ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
साधीयोऽत्यर्थमत्यन्तं नितान्तं सुष्टु वै भृशम् ।स्फुटं साधु खलु स्पष्टं विशदं पुष्कलामलौ ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अदभ्रं भूरि भूयिष्ठं बंहिष्ठं बहुलं बहु ।प्रचुरं नैकमानन्त्यं प्राज्यं प्राभूतपुष्कलम् ॥ १९१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रभूतं प्रचुरं भूरि पुरुहं बहुलं बहु ।अदभ्रपुष्कले भूयः स्फिरं भूयिष्टमित्यपि ॥ ३१५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पाशी पाश्चात्य आभीलः प्रचेताश्च प्रचेतसः ।तत्पत्नी मदिला माया तत्पुत्रः पुष्कलोंऽशुमान् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रभूते पुरूभूः(हूः?) प्राज्यं पुरु भूयिष्ठमित्यपि ।भूयश्च भूरि भूयिष्ठं स्फीतं स्फारं च पुष्कलम् ॥ ६९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 रू (wrong syllable)
genderविadj.
अणु सूक्ष्मं लघु श्लक्ष्णं क्षामः क्षीणः कृशस्तनु ।बंहिष्ठं प्रचुरं प्राज्यं पुष्कलं बहुलं बहु ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रभूतं प्रचुरं प्राज्यं पुष्कलं पुरहं पुरु ।पुरुहं पुरुहूश्चैव भूयिष्ठं बहुलं बहु ॥ २५९२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
श्रेयः श्रेष्ठं पुष्कलञ्च सत्तममऽतिशोभनम् ।तथोत्तरपदे व्याघ्रपुङ्गवर्षभकुञ्जराः ॥ २६१७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 त्त (wrong syllable)
genderविadj.
अथातिशोभने मुख्यं श्रेष्ठपुष्कलसत्तमाः ।वरेण्यः प्रमुखः श्रेयान् अग्रप्राग्रहरोत्तमाः ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ग्रासे तु पावनी भिक्षा पुष्कलस्तच्चतुष्टयम् ।ते चत्वारो हन्तकारो हन्तकारद्वयं घनः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुष्ट्यष्टकेऽव्ययं किञ्चित् पुष्कलन्तु तदष्टके ।पुष्कलानि तु चत्वारि पूर्णपात्रकमस्त्रियाम् ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुष्कलस्तुम्बिका चाथ प्रान्तत्रसरकेसराः ।आकल्पवेषौ नैपथ्यं प्रतिकर्म प्रसाधनम् ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भिक्षाचतुष्टये च स्यादृषिभेदे च पुंस्ययम् ।मुष्ट्यष्टकाष्टके तु क्ली तथा वान्यहिरण्ययोः ॥ ११९४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
पुष्कल as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु वनश्वन्विष्णौ सुयामुन इति प्रथितः प्रसादे श्रीवत्सराजनृपतौ भिदि पर्वतस्य । स्याद्विश्वकर्मणि धनुर्धरके सुधन्वा शार्दूलपुष्कलशिवासु भवेद्वनश्वा ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.35
- नानार्थार्णवसंक्षेप बहुलप्रोक्षितं निहते सिक्ते बहुलं त्वपि पुष्कले । सान्द्रे च बालिशस्तु स्याद् बाले मूर्खेऽथ बेटकः ॥ ४३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.43
- परमानन्दीयनाममाला भूरिभूरिस्तु पुष्कले हेम्नि भरुर्भर्मणि भर्तरि । भीष्मो गंगासुते रुद्रे भीषणे सर्परक्षसोः ॥ ३३३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.333
- वैजयन्ती बहलबीभत्सौ क्रूरविकृतौ बहलौ सान्द्रपुष्कलौ । बन्धुरौ नम्रसुन्दरौ भंगुरौ वक्रनश्वरौ ॥ २१ ॥ Vaijayantī 7.4.21