मैथुन
maithunaक्ली · neut.In 13 kośas: 9 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
राका तु सरजाः कन्या स्त्रीधर्मः पुष्पमार्तवम् ।रजस्तत्कालस्तु ऋतुः सुरतं मोहनं रतम् ॥ ५३६ ॥संवेशनं संप्रयोगः संभोगश्च रहो रतिः ।ग्राम्यधर्मो निधुवनं कामकेलिः पशुक्रिया ॥ ५३७ ॥व्यवायो मैथुनं स्त्रीपुंसोर्द्वंद्वं मिथुनं च तत् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
निधुवनं च रहो रहमन्तिमेनिगदिते च कुटारक-मैथुने ।मदनकेलि-रती च पशुक्रिया-थ विपरीतरते पुरुषायितम् ॥ १७० ॥
द्रुतविलम्बितम्
genderक्लीneut.
संभोगो ग्राम्यधर्मश्च मैथुनं कामकेल्यपि ।पशुक्रियानिधुवने व्यवायो मिथुनं च तत् ॥ २०१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गृहिणीभगिनी श्याली श्यालिका गृहिनीस्वसा ।पाणिपीडनमुद्वाहो विवाहो मैथुनं रतम् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मैथुनं कामकेलिश्च संभोगः सुरतं रतम् ।रहोरतिर्निधुवनं ग्राम्यधर्मश्च मोहनम् ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मैथुनं मोहनं चापि सम्भोगः सुरत रतम् ॥ ८५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अब्रह्मचर्यकं ग्राम्यधर्मञ्च सुरतं रतं ।सम्प्रयोगो निधुवनं रमणं मैथुनं रतिः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मैथुनं स्यान्निधुवनं कुहरं सुरतं रतम् ।याभसंवेशनिर्वेशग्राम्यधर्मव्यवायकाः ॥ ९९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नदीसमुद्रयोः सिन्धुर्देशपर्वतयोर्मरुः ।मैथुनं कथ्यते सद्भिः सम्बन्धग्राम्यधर्मयोः ॥ ८३८ ॥
अनुष्टुप्
स्फुरति स्यात्संचलति घंस्यते ? च्योतति क्षरे ।मैथुने मैथुनाक्रोशे चाङः क्षरतिरीरितः ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्सं (wrong syllable)
meaningsआक्षरति
मार्जनो लोध्रवृक्षे स्यात्क्लीबं मार्ष्टौ तु मार्जनम् ।मानिनी तु स्त्रियां फल्यां मानी मानवति त्रिषु ॥मैथुनं सङ्गते क्लीबं सुरते च नपुंसकम् ।यमनो ना यमे क्लीबं बन्धे चोपरतावपि ॥यवनो जातिभिद्देशभिदोर्वेगाश्वयोरपि ।यवन्योषधिभेदे स्त्री वेगिनि त्वभिधेयवत् ॥यापनं स्यान्निरसने कालक्षेपे च वर्त्तने ।युवा श्रेष्ठे च तरुणे निसर्गबलसंयुते ॥योजनं स्याच्चतुष्क्रोश्यां योगमाने परात्मनि ।रसनं स्वादने शब्दे स्याद्रास्नाजिह्वयोः स्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
मैथुन as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु संभोगआभोगः सलिलपतेः किलातपत्रे पूर्णत्वे वपुषि त[264a]था प्रय[त्न]वाची । व्यापारे कुसुमसुगन्धकोपदायां संभोगो जिननयभोगमैथुनेषु ॥ ११ ॥ Koṣakalpataru 6.3.11
- नानार्थार्णवसंक्षेप रहस्अहन्यथ रहः शब्दो मैथुने विजने तु तत् । अव्ययं वाथ राधः स्यात् प्ररूढे च धनेऽपि च ॥ ५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.51
- नानार्थार्णवसंक्षेप व्यवायवात्स्यायनमुनौ चाथ व्यवायो मैथुनेऽपि च । व्यवधानेऽथ वहतिः कुटुम्बेऽमात्यपुत्रयोः ॥ १८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.186
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुरीरकुरीरस्तु पुमान् मालाविशषे कम्बलेऽपि च । क्लीबं तु मैथुने पद्मे जाले च मुनिभाषितम् ॥ ५०८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.508
- वैजयन्ती व्यवायव्यवायो मैथुनेऽन्तर्धौ चित्रे दर्पे च विस्मयः । वाहसौ वह्न्यजगरौ द्रुप्रवालौ तु विद्रुमौ ॥ ६५ ॥ Vaijayantī 7.1.65