रत
rataक्ली · neut.In 15 kośas: 15 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 20 as a meaning of another word.
राका तु सरजाः कन्या स्त्रीधर्मः पुष्पमार्तवम् ।रजस्तत्कालस्तु ऋतुः सुरतं मोहनं रतम् ॥ ५३६ ॥संवेशनं संप्रयोगः संभोगश्च रहो रतिः ।ग्राम्यधर्मो निधुवनं कामकेलिः पशुक्रिया ॥ ५३७ ॥व्यवायो मैथुनं स्त्रीपुंसोर्द्वंद्वं मिथुनं च तत् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
मुहूर्त्तरतमुस्तानां शतस्यैवायुतस्य च ।द्यूतपुस्तघृतानां च वरूथप्रस्थयोरपि ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
उपविष्टं प्रियं कान्ता सुप्ता वेष्टयते यदि ।तल्लतावेष्टितं ज्ञेयं कामानुभववेदिभिः ॥अर्धेन्दुस्तु नखाङ्कश्चोत्पलपत्रं नखक्षतम् ।तत्स्त्रीकुचे बर्कराटः शृङ्गारप्रणवोऽधरे ॥मणिमाला च खण्डाभ्रं नारीणां दशनक्षतम् ।अथ स्याद्दशनोच्छिष्टं यूनोरधरचुम्बने ॥स्याद्ग्राम्यधर्मो मदनोत्सवश्च[60b]व्यवाय-संभोगक-संप्रयोगाः ।कुरीर-संवेशन-मोहनानिमहासुखं स्यात्सुरतं रतं च ॥ १६९ ॥
उपेन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly उपेन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 स्या (wrong syllable)
genderक्लीneut.
रजः पुष्पं स्त्रियो धर्म आर्तवं मोहनं रतम् ।सुरतं संप्रयोगश्च संवेशनं रहोरती ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)
genderक्लीneut.
गृहिणीभगिनी श्याली श्यालिका गृहिनीस्वसा ।पाणिपीडनमुद्वाहो विवाहो मैथुनं रतम् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मैथुनं कामकेलिश्च संभोगः सुरतं रतम् ।रहोरतिर्निधुवनं ग्राम्यधर्मश्च मोहनम् ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मैथुनं मोहनं चापि सम्भोगः सुरत रतम् ॥ ८५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अब्रह्मचर्यकं ग्राम्यधर्मञ्च सुरतं रतं ।सम्प्रयोगो निधुवनं रमणं मैथुनं रतिः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुरतं स्याद्रति-रते पशोर्धर्म-क्रिये स्मृते ।जभनं यभनं, गर्भवत्यां गुर्वी च गुर्विणी ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मैथुनं स्यान्निधुवनं कुहरं सुरतं रतम् ।याभसंवेशनिर्वेशग्राम्यधर्मव्यवायकाः ॥ ९९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जञ्जमा मुखभेदे स्यात् तालिका तु वितालिका ।जयादञ्जमुभे स्यातामव्यये मोहनं रतम् ॥ १८२६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नान्दीको तोरणस्तम्भो सुरतं त्वभिमानितम् ।घर्षितं सम्प्रयोगं ना रतं चाब्रह्मचार्यकम् ।उपसृष्टं त्रिभद्रं च क्रीडारत्नं महासुखम् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आलिङ्गनमपि क्रोडीकरणं चाङ्कपाल्यपि ।ग्राम्यधर्मः कामकेली रतिर्निधुवनं रतम् ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रत as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् मैथुनअकार्यगुह्ये कौपीनं मैथुनं सङ्गतौ रते । Amarakośa 3.3.231
- धरणिकोश संप्रयोगसंप्रयोगो रते ख्यातः संबन्धे कार्मणेऽपि च । ईहामृगो वृके ख्यातः प्रभेदे रूपकस्य च ॥ Dharaṇikośa 3.2.13
- धरणिकोश मैथुनरागी च कोपने रक्ते अलिनौ भृङ्गवृश्चिकौ । शयनं सुरतं शय्या मैथुनं संगते रते ॥ Dharaṇikośa 19.1.10
- कोषकल्पतरु संप्रयोगसंप्रयोगो रते चान्वये कार्मणे चाथ दीर्घाध्वगः केलिकीर्णेऽपि च । छत्रभङ्गो महाराजना[265b]शे मतो योषितां वल्लभस्यान्तकालेऽपि च ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 6.3.30
- कोषकल्पतरु धर्षणयाम्यायां दिशि यज्ञदानविधिषु स्त्री तत्प्रतिष्ठास्वथ स्निग्धाकर्कशयोस्त्रये च मसृणोऽथ स्यात्क्षुमायां स्त्रियाम् । पुंसि द्वावुषणोषणौ रसभिदि स्त्रीत्वे कणायामिमौ क्लीबे स्तो मरिचेऽथ पुंसि धिषणो वाचस्पतौ स्त्री धियि । रतपरिभवयोः स्याद्धर्षणं स्त्रीत्वसत्यां नयनरुजि यमे स्याद्धर्षणो योगभेदे । हरणमपि विवाहस्वे भुजे स्याद्धृतौ च श्रवणमपि हृतस्त्रि श्रोत्रतत्कर्मणोश्च ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.15.26
- नानार्थार्णवसंक्षेप रामरामो दाशरथौ विष्णौ रतौ परशुरामके । बलभद्रे ध्वजे शब्दे मौलौ लक्ष्मणि वर्णयोः ॥ १०९७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1097
- नानार्थार्णवसंक्षेप सम्भोगसंरम्भः पुनराटोपे क्रोधे सम्भेदवाक् पुनः । भेदे च मिश्रणे चाथ सम्भोगो रतभोगयोः ॥ २१९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.219
- नानार्थार्णवसंक्षेप मोहनमोहनं क्ली रते मोहे मोहनी तु स्त्रियामियम् । नवानां विष्णुशक्तीनामेकशक्तावना पुनः ॥ १४५७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1457
- नानार्थार्णवसंक्षेप मिथुनत्वमिथुनत्वं रते चाथ कालशेये रसायनम् । रसस्याप्ययने दीर्घजीवित्वकरभेषजे ॥ ४० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.40
- परमानन्दीयनाममाला संभोगसारङ्गः कुञ्जरे शैले हरिणे चातके खगे । चञ्चरीके गजे भेके संभोगो रतभोगयोः ॥ ३७० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.27.370
- शब्दरत्नावली रतिरतिः स्त्रियां कामपत्न्यां बाणे गुह्ये रतेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.45
- शब्दरत्नाकर कुहरकदर्ये त्रिषु कीनाशः कुष्यध्यक्षे यमे नरि । काके च करिगण्डे च करटः कुहरं रते ॥ २०६६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2066
- शब्दरत्नाकर शयनशयनं मञ्चरतयोः शमनोऽजगरे यमे । शासनं निग्रहे शास्त्रे वेदवाक्येषु रक्षणे ॥ २१७४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2174
- त्रिकाण्डशेष सम्भोगजलोत्क्षेपे समुत्सर्गे शृङ्गमुत्कर्षचिह्नयोः । शार्ङ्गं धनुर्विष्णुधनुः सम्भोगो रतभोगयोः ॥ ७१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.71
- त्रिकाण्डशेष धर्षणदक्षिणा दिशि दाने च दक्षिणः सरलेऽपि च । असती स्याद्धर्षणी च धर्षणं निकृतौ रते ॥ १३१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.131
- त्रिकाण्डशेष रतिन्याययोजनयोर्युक्तिः पाश्यब्धी यादसाम्पती । रेवती हलिपत्न्यां भे स्मरपत्न्यां रतेः रतिः ॥ १७९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.179
- त्रिकाण्डशेष रहस्भाषाशृङ्खलके रासः क्रीडायामपि गोदुहाम् । रहो रते च गुह्ये च रभसो हर्षवेगयोः ॥ ४५० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.450
- वैजयन्ती संभोगआधेयस्याथ संभोगो भोगे करिकरे रते । प्रत्यक्षे सन्निधाने च सन्निधिः स्थपतिः पुनः ॥ ८० ॥ Vaijayantī 7.1.80
- वैजयन्ती मैथुनमणीचमग्रहस्तेऽपि पुष्पमौक्तिकयोरपि । मन्दिरं देहपुर्योश्च संबन्धे मैथुनं रते ॥ २७ ॥ Vaijayantī 7.3.27
- वैजयन्ती संप्रयोगश्रीवत्सांकौ हरिवृकौ सिंहकाकौ सकृत्प्रजौ । सहसानुर्मयूरेऽहौ संप्रयोगो रतेऽन्वये ॥ ४५ ॥ Vaijayantī 8.1.45