कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

सुरत

surataक्ली · neut.

In 15 kośas: 12 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 36 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.251 · p. 24
राका तु सरजाः कन्या स्त्रीधर्मः पुष्पमार्तवम् ।रजस्तत्कालस्तु ऋतुः सुरतं मोहनं रतम् ॥ ५३६ ॥संवेशनं संप्रयोगः संभोगश्च रहो रतिः ।ग्राम्यधर्मो निधुवनं कामकेलिः पशुक्रिया ॥ ५३७ ॥व्यवायो मैथुनं स्त्रीपुंसोर्द्वंद्वं मिथुनं च तत् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.569 · p. 64
संवेशनं निधुवनं सम्प्रयोगो रहो रतिः ।सुरतं मोहनं प्रोक्तं मणितं रतकूजितम् ॥ ५६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.169 · p. 93
उपविष्टं प्रियं कान्ता सुप्ता वेष्टयते यदि ।तल्लतावेष्टितं ज्ञेयं कामानुभववेदिभिः ॥अर्धेन्दुस्तु नखाङ्कश्चोत्पलपत्रं नखक्षतम् ।तत्स्त्रीकुचे बर्कराटः शृङ्गारप्रणवोऽधरे ॥मणिमाला च खण्डाभ्रं नारीणां दशनक्षतम् ।अथ स्याद्दशनोच्छिष्टं यूनोरधरचुम्बने ॥स्याद्ग्राम्यधर्मो मदनोत्सवश्च[60b]व्यवाय-संभोगक-संप्रयोगाः ।कुरीर-संवेशन-मोहनानिमहासुखं स्यात्सुरतं रतं च ॥ १६९ ॥
उपेन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly उपेन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 स्या (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नपुंसकाधिकारः Koṣakalpataru 4.3.99 · p. 106
घ्राणं कार्मण-कारणोष्ण-लवण-श्रीपर्ण-पारायणंशिङ्घाणं शरण-प्रमाण-करणक्षुस्माणदौर्वीणवत् ।श्राणं कौङ्कण-पूरणे च हरिणं स्याद्धोरणं बृंहणंप्रादेशान्तनितान्तवृत्तसुरतामन्तानि भूतं तथा ॥ ९९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.200 · p. 126
रजः पुष्पं स्त्रियो धर्म आर्तवं मोहनं रतम् ।सुरतं संप्रयोगश्च संवेशनं रहोरती ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.642 · p. 109
सत्कृत्यालंकृतां कन्यां यो ददाति स कूकुदः ।लक्ष्मीवाँल्लक्ष्मणः श्रीलो दयालौ सुब्र(र?)तः स्मृतः ॥ ६४२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.doubtful
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संयोगादिवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.2.77 · p. 27
मैथुनं कामकेलिश्च संभोगः सुरतं रतम् ।रहोरतिर्निधुवनं ग्राम्यधर्मश्च मोहनम् ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.856 · p. 127
मैथुनं मोहनं चापि सम्भोगः सुरत रतम् ॥ ८५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.124 · p. 119
अब्रह्मचर्यकं ग्राम्यधर्मञ्च सुरतं रतं ।सम्प्रयोगो निधुवनं रमणं मैथुनं रतिः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.134 · p. 199
सुरतं स्याद्रति-रते पशोर्धर्म-क्रिये स्मृते ।जभनं यभनं, गर्भवत्यां गुर्वी च गुर्विणी ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण नाट्याध्यायः Śabdaratnākara 2.8.996 · p. 124
मैथुनं स्यान्निधुवनं कुहरं सुरतं रतम् ।याभसंवेशनिर्वेशग्राम्यधर्मव्यवायकाः ॥ ९९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव ब्रह्मवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.7.31 · p. 61
नान्दीको तोरणस्तम्भो सुरतं त्वभिमानितम् ।घर्षितं सम्प्रयोगं ना रतं चाब्रह्मचार्यकम् ।उपसृष्टं त्रिभद्रं च क्रीडारत्नं महासुखम् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तार्धश्लोकः Dharaṇikośa 15.2.24 · p. 70
सुरतं स्यान्निधुवनं देवत्वं सुरता स्मृता ।मुषितं मूषितं चेति उभे खण्डितचोरिते ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.81 · p. 216
सुरता निर्जरभावे सुरतं[तु]स्याद्रहःकेलौ ।प्रहतं वितते क्षुण्णे संगतदृढयोस्तु संहतं प्राहुः ॥ ८१ ॥
metre not recognised

सुरत as a meaning in nānārtha verses

  • हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) व्यवायस्नेहेऽप्यपह्नवः प्रोक्तो द्वेषेऽप्यनुशयः स्मृतः । सुरतेऽपि व्यवायः स्यान्नैगमश्च ऋतावपि ॥ ८१५ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.815
  • धरणिकोश संभोगसंभोगः सुरते भोगे संभोगो जिनशासनम् । आयोगो व्याहृतो गन्धमाल्यादावुपहारके ॥ Dharaṇikośa 3.2.10
  • धरणिकोश रतिरतिः कामस्त्रियां रागे सुरतेऽपि रतिः स्मृता । जातिश्छन्दसि सामान्ये मालतीगोत्रजन्मसु ॥ Dharaṇikośa 15.2.14
  • धरणिकोश शयनरागी च कोपने रक्ते अलिनौ भृङ्गवृश्चिकौ । शयनं सुरतं शय्या मैथुनं संगते रते ॥ Dharaṇikośa 19.1.10
  • धरणिकोश निधुवनप्रवचनं च वेदे स्यात्प्रकृष्टवचनेऽपि च । निधुवनं सुरतं स्यात्कम्पनं च प्रकीर्तितम् ॥ Dharaṇikośa 19.2.73
  • धरणिकोश व्यवायआदित्यौ सुरमार्तण्डौ भ्रातृव्यौ भ्रातृजद्विषौ । व्यवायः सुरते शुद्धौ हृदयं चित्तवक्षसोः ॥ Dharaṇikośa 25.1.13
  • धरणिकोश रहस्तरः स्याद्वेराबलयो रहः सुरतगुह्ययोः । उरः श्रेष्ठमुरो वक्षः पयः क्षीरं पयो जलम् ॥ Dharaṇikośa 31.1.6
  • कोषकल्पतरु रतततोऽनिले ना जनके च वीणा- दिकेऽन्तिमेऽथ त्रिषु विस्तृते स्यात् । व्याप्तेऽथ भावक्तयुता द्विहीना मेद्येऽन्यथा स्युः सुरते तु गुह्ये ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.16.2
  • कोषकल्पतरु रतिश्रुतिस्तु वेदे निनदे ग्रहे च श्रोत्रे च वार्तासु च संप्रदिष्टा । रतिः स्मरस्त्रीसुरतानुरागे- ष्वथानुभूतार्थमतिः स्मृतिः स्यात् ॥ ५० ॥ Koṣakalpataru 6.16.50
  • कोषकल्पतरु शयनस्यात्सवनं स्थितिवाचकमिष्टौ सोमलताभिषवे नरि चन्द्रे । निद्रा शय्या सुरते शयनं शमनस्तु यमेऽन्त्ये वधशान्त्योः ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.9
  • कोषकल्पतरु निधुवननिधुवनं सुरतेऽपि च कम्पने प्रजननं प्रगमे भगजन्मनोः । प्रवचनं निगमेऽप्यतिभाषिते प्रभव उत्पतनं च तथोद्गतौ ॥ ८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.8
  • कोषकल्पतरु व्यवायपर्यायोऽवसरे क्रमेऽर्थविवृतौ निर्माणवाची तथा संस्त्यायस्तु समूहविस्तृतिगृहे स्यात्संनिवेशे स्थितौ । अन्तर्द्धौ सुरते व्यवाय उदितस्तेजोर्थकस्त्वव्ययं । शालेयं शतपुष्पिकौषधभिदि क्षेत्रे च शाल्यर्हके ॥ ६५ ॥ Koṣakalpataru 6.26.65
  • कोषकल्पतरु कुठारतथा विलासे भ्रमणे गुहे ना कुथे कुठारः सुरते तु षण्ढे । कोट्टार उक्तस्त्रिषु नागरेऽन्धौ स्यात्पुष्करिण्या अपि पाटके च ॥ ४९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.49
  • कोषकल्पतरु शृङ्गारअङ्गारस्तु महीसुते नरि न तु स्यादुल्मुके स स्त्रियां शृङ्गारः सुरतेऽस्त्रियां रसभिदि स्याद्धस्तिनां मण्डने । क्लीबं नागजचूर्णदेवकुसुमे मार्जार ओतौ मतः खट्वाङ्गान्त[र]केऽथ विस्तृतिगतो विस्तार उक्तोऽपि च ॥ ५३ ॥ Koṣakalpataru 6.27.53
  • कोषकल्पतरु रहस्सहो बले ज्योतिषि मार्गशीर्ष- हेमन्तयोः पुंसि भवेत्तथैव । रहो विविक्ते सुरते च तत्त्वे रहं च तद्वत्प्रवदन्ति सन्तः ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.31.9
  • नानार्थार्णवसंक्षेप रतिसमाधावथ रक्षा स्याल्लाक्षारक्षणभस्मसु । रतिः कन्दर्पभार्यायां सुरतोत्कण्ठयोरपि ॥ ८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.82
  • नानार्थार्णवसंक्षेप रतरतं तु सुरते क्लीबं कृतरामे तु तत् त्रिषु । तन्निष्ठेऽप्यथ पुल्लिँङ्गो रस्नो दण्ड उदाहृतः ॥ १०९० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1090
  • नानार्थार्णवसंक्षेप धर्षणअथ क्ली धर्षणं धार्ष्ट्येऽभिभवे सुरतेऽप्यथ । धर्षणी कुलटायां स्त्री धमनस्तु पुमानयम् ॥ ९७२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.972
  • नानार्थार्णवसंक्षेप शयनभेद्यलिङ्गस्तु निद्रालौ शयनं तु नृशण्डयोः । शय्यायां क्ली तु सुरते सावेशे शरठं तु नप् ॥ १७८१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1781
  • नानार्थार्णवसंक्षेप सम्प्रयोगसम्प्रयोगस्तु सुरतेऽप्यन्वयेऽप्यभिधीयते । संस्तुवानस्तु सोमे स्यान्महर्षौ चापि होतरि ॥ १२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.120
  • परमानन्दीयनाममाला कामगुणअथ कामगुणो भोगे सुरते रागविद्यपि । कशेरुकं जले पृष्ठास्थ्नि कन्दे चा[पि?] कथ्यते ॥ १३७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.137
  • शब्दरत्नावली सम्भोगसर्वगन्तु जले क्लीबं पुमानम्बहये(?) प्रभौ । सम्भोगः सुरते भोगे हर्षे च वुद्यशासने ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.49
  • शब्दरत्नावली रतरतञ्च सुरते गुह्ये रत्नः सरिति वर्त्मनि । रिक्तस्तु विपिने शून्ये निर्धने त्रिषु कीर्तितम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.46
  • शब्दरत्नावली उन्नअग्निश्चिताख्यकोषध्यां वीतिहोत्रे भवेत्पुमान् । अन्नं भक्ते च भुक्ते स्यादिनः सूर्ये नृपे प्रिये । उन्नञ्च सुरते क्लिन्ने कृत्स्नं सर्वाम्बुकुक्षिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.2
  • शब्दरत्नावली मैथुनमार्जनो लोध्रवृक्षे स्यात्क्लीबं मार्ष्टौ तु मार्जनम् । मानिनी तु स्त्रियां फल्यां मानी मानवति त्रिषु ॥ मैथुनं सङ्गते क्लीबं सुरते च नपुंसकम् । यमनो ना यमे क्लीबं बन्धे चोपरतावपि ॥ यवनो जातिभिद्देशभिदोर्वेगाश्वयोरपि । यवन्योषधिभेदे स्त्री वेगिनि त्वभिधेयवत् ॥ यापनं स्यान्निरसने कालक्षेपे च वर्त्तने । युवा श्रेष्ठे च तरुणे निसर्गबलसंयुते ॥ योजनं स्याच्चतुष्क्रोश्यां योगमाने परात्मनि । रसनं स्वादने शब्दे स्याद्रास्नाजिह्वयोः स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.68
  • शब्दरत्नावली शयनशृङ्गी शृङ्गयुते वृक्षे पर्वते द्विरदे पुमान् । शयनं सुरते शय्यानिद्रयोश्च नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.82
  • शब्दरत्नावली हिण्डनहिण्डनं सुरते भान्तौ ह्रादिनी वज्रविद्युतोः । Śabdaratnāvalī 7.20.100
  • शब्दरत्नावली निधुवनतपोधना तु मुण्डीर्यां तपसे तु तपोधनः । द्विजन्मा भूमिदेवे ना दशने च विहङ्गमे ॥ दुर्नामा दीर्घकौष्यां स्त्री दुर्णामक्लीबमर्शसि । देवसेना शक्रपुत्री देवनासेनयोः स्त्रियाम् ॥ नागाञ्जना तु हस्तिन्यां नागयष्ट्यामपि स्त्रियाम् । क्लीबं निधुवनं कल्पे सुरते नर्मकेलिषु ॥ निर्वासनं नगरादेर्बहिष्कारे च हिंसने । निर्भत्सनमलक्ते च खलीकारे च न द्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.110
  • शब्दरत्नावली शृङ्गारशुषिरं मूषिके च्छिद्रवंश्यादिवाद्यभेदयोः । शुविराप्योषधीभेदे भवेद्रन्ध्रान्विते त्रिषु ॥ शृङ्गारः सुरते नाट्ये रसे ना गजभूषणे । क्लीबं चूर्णे च सिन्दुरे लवङ्गेऽपि च कुत्रचित् ॥ सम्बरो दैत्यभिच्छैलमृगभिन्मीनभित्सु च । बुद्धभेदे पुमान् क्लीबं जले बौद्धव्रतेऽपि च ॥ सङ्करोऽग्निचटत्कारे समार्जन्यवपुञ्जिते ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.107
  • शब्दरत्नावली रहस्रहस्तत्त्वे च गुह्ये च सुरते च नपुंसकम् । रजः क्लीबं गुणभित्सपरागार्त्तवरेणुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.29
  • शब्दरत्नाकर धर्षणसुरतक्रान्तिधार्ष्ट्येषु धर्षणं धर्षणीत्वरी । धिषणा तु मनीषायां धिषणो देवदेशिके ॥ २१०६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2106
  • शब्दरत्नाकर मोहनमरीचिर्ना मुनी रश्मिर्वा स्त्री स्त्री मृगतष्णिका । मोहनं सुरते मद्ये महिषी पशुराट्स्त्रियोः ॥ २१४७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2147
  • उत्पलिनी मिथुनसम्बन्धे सुरते युग्मे राशौ मिथुनमिष्यते ॥ ५७ ॥ Utpalinī 57
  • वैजयन्ती रहस्रहो रहस्ये सुरते रिष्टं नाशे शुभेऽशुभे । रुक्मं हेम सुलोहं च रेतसी शुक्लमंबु च ॥ २७ ॥ Vaijayantī 6.3.27
  • वैजयन्ती धर्षणदुन्दुभिः पुंसि भेर्यां स्त्री त्वक्षबिन्दुत्रिकद्वये । धर्षणं सुरते धार्ष्ट्ये कुलटायां तु धर्षणी ॥ ४८ ॥ Vaijayantī 7.5.48
  • वैजयन्ती शयनशयथुस्त्रिषु निद्रालौ मृत्याविजगरे च ना । शय्यायां शयनं न स्त्री निद्रासुरतयोर्नपुम् ॥ ८५ ॥ Vaijayantī 7.5.85