हस्तिनी
hastinīस्त्री · fem.In 9 kośas: 7 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 18 as a meaning of another word.
व्यालो दुष्टगजः प्रोक्तो हस्तिनी तु वशा स्मृता ।आधोरणा हस्तिपका हस्त्यारोहा निषादिनः ।गजाजीवास्तु शास्त्रज्ञैर्महामात्रा इति स्मृताः ॥ २२५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्त्रीलिङ्गेऽत्र न कुञ्जरो निगदितो द्वंद्वे करेणुस्तथाहस्तिन्यामिह धेनुकापि च वशा तस्यां मनाका कचा ॥ ८६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderस्त्रीfem.
द्विरदोऽनेकपाः स्तम्बेरमः सामज इत्यपि ।करेणुर्हस्तिनी धेनुका वशापि निगद्यते ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
करिणी हस्तिनी कर्णधारिणी धेनुका वशा ।गणिका वासिता चेति नामानि हि गजस्त्रियाः ॥ २२०३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धेनुका वासिता वासा हस्तिनी करिणी वशा ।स तु गम्भीरवेदी स्याद् दुर्धरो योऽङ्कुशादपि ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मधूपघ्ने, गजाह्वये हस्तिनी हस्तिनायुतात् ।हास्तिनात् पुरं स्तम्बपूः लिप्तं स्यात्ताम-दामतः ॥ २७ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
हस्तिनी हास्तिनपुरं नागाह्वं हस्तिनापुरम् ।अथास्त्री खाण्डवप्रस्थं जयन्तीपुरमाहुकम् ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हस्ती चुतकावेणौ ? स्यात्स्त्रीभेदे चापि हस्तिनी ।नलिनी स्यात्सप्तमा गंगा पद्मे चापि सरोवरे ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
meaningsस्त्रीभेद
षट्पदेऽथ स्त्र्यन्तरे स्त्री कामशास्त्रेषु विश्रुते ।हस्तिनी हास्तिनपुरेऽप्यथ पुंसि हली भवेत् ॥ १५८७ ॥
अनुष्टुप्
हस्तिनी हस्तिकामिन्यां योषिज्जातिभिदि स्त्रियाम् ।हसन्यङ्गारधान्यां स्त्री हासे हसनमित्यपि ।हायनोऽस्त्री वत्सरे ना वहयर्चिर्व्रीहिभेदयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
हस्तिनी as a meaning in nānārtha verses
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) धेनुकाकर्मविपाकेऽपि दशागती स्मृते काननेऽपि दवदावौ । चूडाशिखे शिरस्यपि हस्तिन्यां धेनुकागणिके ॥ ७९९ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.799
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) करेणुमन्दस्वच्छन्दयोः स्वैरं कक्षः स्यात्कच्छवीरुधोः । करेणुर्गजहस्तिन्योः पीलुश्च गजवृक्षयोः ॥ ८३३ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.833
- धरणिकोश धेनुकानग्निका स्यात्कुमारी च दूषिकाक्षिमलेऽपि च । झिल्लिकातपरुग्झिञ्झी धेनुका धेनुर्हस्तिनी । यूथिकाम्लानयूथ्योः स्यादम्बिका धात्रिकाम्बयोः ॥ Dharaṇikośa 1.1.15
- धरणिकोश करेणुप्रवेणी च कुथावेण्योः करेणू हस्तिनीगजौ । ब्राह्मणी ब्रह्मयष्टिश्च ग्रामीणा नीलिकापि च ॥ Dharaṇikośa 14.1.9
- धरणिकोश इभ्यइभ्य आढ्ये हस्तिनीभ्या सस्यं वृक्षफले गुणे । अर्थ्यो विपश्चिते न्याये अन्यावसदृशेतरौ ॥ Dharaṇikośa 25.1.7
- कोषकल्पतरु करिणीन स्त्री वारिजपद्मयोश्च नलिनं मालाकृतस्तु स्त्रियां छन्दोभिद्यपि मालिनी सुरसरिद्गौर्योश्च चम्पापुरि । पुंनागे तु सिते वधूभिदि तथा स्याच्चोरपुष्प्यामपि स्याच्छङ्खिन्यथ पद्मिनी च वनिताभेदे सरःपद्मयोः । हस्तिन्यां करिणी स्त्रियामथ भवे द्विप्रस्त्रियां भट्टिनी नाट्योक्तौ नृपतेः स्त्रियामपि वृषाक्रान्ता तु गौः संधिनी । याकालेऽपि लसत्पयास्त्रिवृति तु स्याद्रेचनी शेवनी दन्त्योश्चाथ*सूरणे नरि मुसल्यां तु स्मृता योषिति ॥ ९८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.98
- नानार्थार्णवसंक्षेप शुण्डावल्ल्यां शम्यां तथा शीर्णिस्त्वङ्गे विशरणे रुजि । शुण्डा सलीलहस्तिन्यां मदिराहस्तिहस्तयोः ॥ १०८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.108
- नानार्थार्णवसंक्षेप धेनुधृत्वा विष्णौ गिरावब्धौ यतिनि स्त्री तु धृत्वरी । भूमौ धेनुस्तु हस्तिन्यां नवसूतगवीगिरोः ॥ ६५४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.654
- नानार्थार्णवसंक्षेप मनाकाअथो मनाका कामिन्यां हस्तिन्यां च प्रकीर्तिता । अथात्र रभसेनायमर्धश्लोक उदारितः ॥ ६८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.68
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुञ्जरापाटलायां च धातक्यां द्वे तु हस्तिन्यथ स्त्रियाम् । काञ्चनद्रौ गुलूच्यां च कुण्डली क्ली तु पाशके ॥ ५५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.551
- परमानन्दीयनाममाला करेणुकृपीटं तूदरे नीरे करजो नखवृक्षयोः । करेणुर्हस्तिहस्तिन्योः कर्णिकारद्रुमेऽपि च ॥ १२७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.127
- शब्दरत्नावली नर्तकीनर्तकी स्यात्तु हस्तिन्यां लासिकायाञ्च योषिति । नग्निका तु कुमार्यां ना क्षपस्तुतिपाठके(?) ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.92
- शब्दरत्नावली करेणुकङ्कणं मण्डने सूत्रे कौतुके करभूषणे । करेणुः स्त्री तु हस्तिन्यां मातङ्गे तु भवेत्पुमान् ॥ कार्मणः कर्मठे क्लीबं मन्त्रतन्त्रादि योजने । काकिनीमानदण्डे स्यात्पणतूर्यांशकेपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.29
- शब्दरत्नावली पुष्करिणीपीणुपर्ण्योषधिभेदे मूर्वाविम्बिकयोरपि । पुष्करिण्यपि हस्तिन्यां नलिन्याञ्च जलाशये ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.86
- शब्दरत्नावली वासिताव्याघातः स्यादन्तराये प्रहारे योगभिद्यपि । वासिता हस्तिनीनार्य्योः क्लीबं स्याद्भाविते रुते ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.133
- शब्दरत्नावली नागाञ्जनातपोधना तु मुण्डीर्यां तपसे तु तपोधनः । द्विजन्मा भूमिदेवे ना दशने च विहङ्गमे ॥ दुर्नामा दीर्घकौष्यां स्त्री दुर्णामक्लीबमर्शसि । देवसेना शक्रपुत्री देवनासेनयोः स्त्रियाम् ॥ नागाञ्जना तु हस्तिन्यां नागयष्ट्यामपि स्त्रियाम् । क्लीबं निधुवनं कल्पे सुरते नर्मकेलिषु ॥ निर्वासनं नगरादेर्बहिष्कारे च हिंसने । निर्भत्सनमलक्ते च खलीकारे च न द्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.110
- शब्दरत्नावली वशावशा योषासुतावन्ध्यास्त्रीगवोहस्तिनीषु च । त्रिष्वायत्ते क्लीबमिच्छाप्रभुत्वायत्ततासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.10
- वैजयन्ती पद्मिनीपद्मी गजे पद्मिनी तु नलिन्यां हस्तिनीश्रियोः । ब्रह्मचारी व्रती स्कन्दो दुर्गा तु ब्रह्मचारिणी ॥ ३० ॥ Vaijayantī 8.5.30