शुण्डा
śuṇḍāस्त्री · fem.In 16 kośas: 23 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
मद्यं मदिष्ठा मदिरा परिस्रुता कश्यं परिस्रुन्मधु कापिशायनम् ।गन्धोत्तमा कल्यमिरा परिप्लुता कादम्बरी स्वादुरसा हलिप्रिया ॥ ९०२ ॥शुण्डा हाला हारहूरं प्रसन्ना वारुणी सुरा ।माध्वीकं मदना देवसृष्टा कापिशमब्धिजा ॥ ९०३ ॥
इन्द्रवंशा
मद्यक्लीमदिष्ठास्त्रीमदिरास्त्रीपरिस्रुतास्त्रीकश्यक्लीपरिस्रुत्स्त्रीमधुक्लीकापिशायनक्लीगन्धोत्तमास्त्रीकल्यक्लीइरास्त्रीपरिप्लुतास्त्रीकादम्बरीस्त्रीस्वादुरसास्त्रीहलिप्रियास्त्रीशुण्डास्त्रीहालास्त्रीहारहूरक्लीप्रसन्नास्त्रीवारुणीस्त्रीसुरास्त्रीमाध्वीकक्लीमदनास्त्रीदेवसृष्टास्त्रीकापिशक्लीअब्धिजास्त्री
genderस्त्रीfem.
हस्तिनासा करः शुण्डा हस्तोऽस्याग्रं तु पुष्करम् ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शुण्डा पानं मदस्थानं मधुवारा मधुक्रमाः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मध्वासवः शीधु सुरा प्रसन्ना,परिस्रुता स्यान्मदिरा मदिष्ठा ।कादम्बरी स्वादुरसा च शुण्डा,गन्धोत्तमा माधवकश्च हाला ॥ ३२९ ॥
उपजातिः
genderस्त्रीfem.
मदो दानं प्रवृत्तिश्च वमथुः करसीकरः ।करिनासा तु हस्तार्थः शुण्डा शुण्डार इत्ययम् ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वाल्कली कपिशा वीरा काहला कालवाब्धिजा ।शुण्डा दैत्या देवसृष्टा माधवी मद्यमस्त्रियाम् ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
क्रूरं जलचरं सत्त्वं यादोऽन्त्ये मालवः पुमान् ।यादोज्वरस्त्विन्द्रमदः शुण्डा तु जलहस्तिनी ॥कुम्भी कुम्भीर आलास्यो नक्रः स्याज्जलशूकरः ।महामुखो गोमुखश्च शङ्खास्यस्तालुजिह्वकः ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हस्तिनासा करः शुण्डा तद्धस्ताग्रं तु पुष्करः ।विषाणौ त्रिषु दद्दन्तौ करीरं दन्तमूलकम् ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गन्धोत्तमा स्वादुरसा प्रसन्नाम्भोधिजा न ना ।कादम्बरी द्वयोः शुण्डानुतर्षे मण्डमस्त्रियाम् ।द्राक्षाकृते तु मद्ये स्याद्धारहूरं च कापिशम् ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
काष्ठा विष्ठा पाठा मञ्जिष्ठा चुण्ठिवद्गोष्ठी ।शुण्डी शुण्डा जडापि स्याच्चण्डा वेडा तथा पण्डा ॥ ४७ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
प्रसन्नां वारुणीं हालां मधुवारां सुरां विदुः ।शुण्डासवः तद्विधायी शौण्डो गद्येत मद्यपः ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
[39] शुण्डा हस्तः करो हस्तिनासा स्यादथ पुष्करम् ।शुण्डाग्रं चाथ दन्तौ तु विषाणो स्कन्ध आसने ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मद्यं कादम्बरी कश्यं मदिरा कापिशायनम् ।मदिष्ठा मधुकल्ये तु शुण्डा गन्धोत्तमापि च ॥ ४३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गल्वर्कचषकौ तुल्यौ शुण्डा पानमदास्पदम् ।सहपानं सपीतिस्त्वापानं पानस्य गोष्ठिका ॥ ४४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पोटा घोण्टा जडा बेडा काष्ठा विष्ठा वितण्डया ।मञ्जिष्ठा तु छटा घण्टा शुण्डा पाठावलीढया ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मदिरा वारुणी मद्यं सुरा कादम्बरी मधु ।शुण्डा दालासवः सीधुर्माध्वीकं कापिशायनम् ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुरा स्वादुरसा शुण्डा परिस्त्रुत् च परिस्रुता ॥ १५१७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
गजशूण्डजलबिन्दौ वमथुः करशीकरः ।हस्तिनासा करो हस्तः शुण्डा च गजनासिका ॥ २२१४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
पद्मानि स्युर्बिन्दवोऽन्नं विधानंशुण्डा हस्तश्चूलिका कर्णमूलम् ।स्यान्निर्याणं दृष्युपान्तः करीरंदन्तादिः स्याद्दन्तभागोऽग्रभागः ॥ ६९९ ॥
शालिनी
genderस्त्रीfem.
सुरा कादम्बरी हाला प्रसन्नेरा परिस्रुतिः ।वारुणी मदिरा माध्वी शुण्डा गन्धोत्तमावृता ॥ १५५४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जले व्योम च पद्मे तु शुण्डा च परिकीर्तिता ।समुद्रे नद इत्युक्तो नीलवर्णे शितिः स्मृतः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भीमसेने गुणः प्रोक्तो राका नवरजस्वला ।शुण्डा वारवधूः प्रोक्ता नृपे स्याल्लोकबान्धवः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शीधु कश्यमिरा कल्या शुण्डा देवी परिस्रुता ।परिस्रुन्माधवी हाला प्रसन्ना मदिरा सुरा ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कुञ्जरकरेऽपि शुण्डा ग्रावा शैले भवश्च संसारे ।बालेऽपि बालिशः स्यात्कलधौतं शातकुम्भेऽपि ॥ ८०६ ॥
आर्या
meaningsकुञ्जरकर
पीडा स्यादथ षट्क्षणीव्रणभिदोः स्याद्गण्डदूर्वाशिरा-व्याजेर्यासु च नालयन्त्रभिदि * योक्त्री च नाडी मता ।रण्डा मूषिकपर्णिका मृतधवा[276b] स्त्री चाथ रुण्डोऽकरेबन्धक्यां मदनिर्भरे तु परवत्स्त्री दन्तिनः स्यात्करे ।वेश्यामद्यसरोजिनीषु पयसश्चेभ्यां च शुण्डा मता-
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every linenearly शार्दूलविक्रीडितम्
वेश्यायां मदिरायाञ्च तथा पानगृहे स्त्रियाम् ।अथ शौण्डा तु पिप्पल्यां शौण्डो विख्यातमत्तयोः ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शुण्डा as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश हस्तहस्तः पाणौ च ऋक्षे च केशौघे केशपूर्वकः । हस्तो गजस्य नासायां शुण्डार्थे स्थूलपूर्वकः ॥ Dharaṇikośa 15.3.6
- कोषकल्पतरु करअरिस्तु शत्रौ चरमे तु चक्रे करस्तु वर्षोपलपाणिवाची । मयूखशुण्डानृपदेयभागे चरः स्पशे जङ्गमके चले च ॥ ९७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.97
- परमानन्दीयनाममाला करकरो मेघोपले रश्मौ शुण्डायां हस्तिनोऽपि च । हस्तेऽप्यथ कुलं देहे गेहे शातिचये चये ॥ १०४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.104
- शब्दरत्नावली रञ्जिनीरञ्जनो रागजनने रञ्जनं रक्तचन्दने । नीलीरोचनिकाशुण्डामञ्जिष्ठासु च रञ्जिनी ॥ रजनी रात्रिजतुकाहरिद्रानीलिनीषु च । राधना तोषणे स्त्री स्यात्क्लीबं प्राप्तौ च साधने ॥ राजा नृपे प्रभौ चन्द्रे क्षत्रिये च पुमानयम् । रेचनी कर्कश-दन्ती-रोचनी-त्रिवृतासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.69
- वैजयन्ती करओघः परंपरायां स्याज्जलस्रोतसि संचये । करो घनोपले हस्ते प्रत्याये रश्मिशुण्डयोः ॥ १० ॥ Vaijayantī 6.1.10