कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

धेनुका

dhenukāस्त्री · fem.

In 13 kośas: 11 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.2 · p. 47
हस्ती मतङ्गजगजद्विपकर्यनेकपा मातङ्गवारणमहामृगसामयोनयः ।स्तम्बेरमद्विरदसिन्धुरनागदन्तिनो दन्तावलः करटिकुञ्जरकुम्भिपीलवः ॥ १२१७ ॥इभः करेणुर्गर्जोऽस्य स्त्री धेनुका वशापि च ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 नु (wrong syllable)
हस्तिन्पुंमतङ्गजपुंगजपुंद्विपपुंकरिन्पुंअनेकपपुंमातङ्गपुंवारणपुंमहामृगपुंसामयोनिपुंस्तम्बेरमपुंद्विरदपुंसिन्धुरपुंनागपुंदन्तिन्पुंदन्तावलपुंकरटिन्पुंकुञ्जरपुंकुम्भिन्पुंपीलुपुंइभपुंकरेणुपुंगर्जपुंधेनुकास्त्रीवशास्त्री
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa · हेमचन्द्र मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa 3.62 · p. 6
नाराचो लोहनालोऽस्त्रसायकोऽसिस्तु सायकः ॥ १४२ ॥श्रीगर्भो विजयः शास्ता व्यवहारः प्रजाकरः ।धर्मपालोऽक्षरो देवस्तीक्ष्णकर्मा दुरासदः ॥प्रसङ्गो रुद्रतनयो मनुज्येष्ठः शिवङ्करः ।करपालो विशसनस्तीक्ष्णधारो विषाग्रजः ॥धर्मप्रचारो धाराङ्गो धाराधरकरालिकौ ॥ १४३ ॥चन्द्रभासश्च शस्त्रोऽथ क्षुर्यस्त्री कोशशायिका ।पत्त्रं च धेनुका पत्त्रपाले तु हुलमातृका ॥ १४४ ॥कुट्टन्ती पत्त्रफलाथ शक्तिः कासूर्महाफला ।अष्टतालायता सा च पट्टिसस्तु खुरोपमः ॥ १४५ ॥लोहदण्डस्तीक्ष्णधारो दुःस्फोटाराफलौ समौ ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 फ (wrong syllable)
नाराचपुंलोहनालपुंअस्त्रसायकपुंअसिपुंसायकपुंश्रीगर्भपुंविजयपुंशास्तृपुंव्यवहारपुंप्रजाकरपुंधर्मपालपुंअक्षरपुंदेवपुंतीक्ष्णकर्मन्पुंदुरासदपुंप्रसङ्गपुंरुद्रतनयपुंमनुज्येष्ठपुंशिवङ्करपुंकरपालपुंविशसनपुंतीक्ष्णधारपुंविषाग्रजपुंधर्मप्रचारपुंधाराङ्गपुंधाराधरपुंकरालिकपुंचन्द्रभासपुंशस्त्रपुंक्षुरीस्त्रीअस्त्रीस्त्रीकोशशायिकास्त्रीपत्त्रक्लीधेनुकास्त्रीपत्त्रपालपुंहुलमातृकास्त्रीकुट्टन्तीस्त्रीपत्त्रफलास्त्रीशक्तिस्त्रीकासूस्त्रीमहाफलास्त्रीपट्टिसपुंदुःस्फोटपुंआराफलपुं
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.36
हास्तिकं गजता वृन्दे करिणी धेनुका वशा ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
हास्तिकक्लीगजतास्त्रीकरिणीस्त्रीधेनुकास्त्रीवशास्त्री
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.19 · p. 22
सार्वाक् प्रसूतितः श्यामा दिक्करी नवयौवना ।वयः संधिमती चाथ दृष्टपुष्पा तु धेनुका ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
श्यामास्त्रीदिक्करीस्त्रीनवयौवनास्त्रीवयःसन्धिमतीस्त्रीदृष्टपुष्पास्त्रीधेनुकास्त्री
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.313 · p. 123
पत्रतो धेनुकाथ स्यात्पत्रपालस्तु सायता ।भिन्दिपाले सृगः पुंसि कुट्टन्ती कुलमातृका ॥ ३१३ ॥
अनुष्टुप्
धेनुकास्त्रीपत्रपालपुंसायतास्त्रीभिन्दिपालपुंसृगपुंकुट्टन्तीस्त्रीकुलमातृकास्त्री
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.135 · p. 69
द्विरदोऽनेकपाः स्तम्बेरमः सामज इत्यपि ।करेणुर्हस्तिनी धेनुका वशापि निगद्यते ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
द्विरदपुंअनेकपपुंस्तम्बेरमपुंसामजपुंकरेणुस्त्रीहस्तिनीस्त्रीधेनुकास्त्रीवशास्त्री
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.287 · p. 61
हास्तिकं गजता वृन्दे धेनुका च वशा प्रिया ।कुम्भिमध्ये विदुः प्रोक्तो वमथुः करशीकरे ॥ २८७ ॥
अनुष्टुप्
हास्तिकक्लीगजतास्त्रीधेनुकास्त्रीवशास्त्रीप्रियास्त्रीविदुपुंवमथुपुं
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1291 · p. 202
धेनुका चाऽसिधेनुश्चाऽसिपुत्री कोशशायिका ।कृपाणिका कृपाणी च कथ्यन्ते नाम संग्रहे ॥ १२९१ ॥
अनुष्टुप्
धेनुकास्त्रीअसिधेनुस्त्रीअसिपुत्रीस्त्रीकोशशायिकास्त्रीकृपाणिकास्त्रीकृपाणीस्त्री
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2203 · p. 361
करिणी हस्तिनी कर्णधारिणी धेनुका वशा ।गणिका वासिता चेति नामानि हि गजस्त्रियाः ॥ २२०३ ॥
अनुष्टुप्
करिणीस्त्रीहस्तिनीस्त्रीकर्णधारिणीस्त्रीधेनुकास्त्रीवशास्त्रीगणिकास्त्रीवासितास्त्री
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.228 · p. 126
धेनुका वासिता वासा हस्तिनी करिणी वशा ।स तु गम्भीरवेदी स्याद् दुर्धरो योऽङ्कुशादपि ॥
अनुष्टुप्
धेनुकास्त्रीवासितास्त्रीवासास्त्रीहस्तिनीस्त्रीकरिणीस्त्रीवशास्त्रीगम्भीरवेदिन्पुं
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.708 · p. 91
जानुदेशस्त्ववस्कारः शुण्डायां स्रोत इत्यपि ।कक्ष्या चूडा(षा?) वरत्रा स्याद्धेनुका करिणी वशा ॥ ७०८ ॥
अनुष्टुप्
अवस्कारपुंस्रोतस्क्लीकक्ष्यास्त्रीचूडास्त्रीवरत्रास्त्रीधेनुकास्त्रीकरिणीस्त्रीवशास्त्री
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.799 · p. 92
कर्मविपाकेऽपि दशागती स्मृते काननेऽपि दवदावौ ।चूडाशिखे शिरस्यपि हस्तिन्यां धेनुकागणिके ॥ ७९९ ॥
आर्या
meaningsहस्तिनी
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कपादः Dharaṇikośa 1.1.15 · p. 4
नग्निका स्यात्कुमारी च दूषिकाक्षिमलेऽपि च ।झिल्लिकातपरुग्झिञ्झी धेनुका धेनुर्हस्तिनी ।यूथिकाम्लानयूथ्योः स्यादम्बिका धात्रिकाम्बयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 नु (wrong syllable)
meaningsधेनुहस्तिनी
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.18 · p. 152
करिण्यां धेनुका धेनौ पुंलिङ्गे दनुजान्तरे ।मल्लिका तृणशूल्ये ना हंसभिद्दीपपात्रयोः ।चोलकी नागरङ्गे च करीरे किष्कुपर्वणि ।नग्नाचार्ये हिण्डकः स्याद्दीनाया[256b]मपि मूषिका ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
meaningsकरिणीधेनुदनुजान्तर
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.37 · p. 4
दीधितिस्त्वङ्गुलौ रश्माविभीधेन्वोस्तु धेनुका ।नालिका तु चतुर्हस्तप्रमाणे युगसंज्ञके ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsइभीधेनु

धेनुका as a meaning in nānārtha verses