करेणु
kareṇuपुं · masc.In 15 kośas: 16 synonym verses, 10 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
हस्ती मतङ्गजगजद्विपकर्यनेकपा मातङ्गवारणमहामृगसामयोनयः ।स्तम्बेरमद्विरदसिन्धुरनागदन्तिनो दन्तावलः करटिकुञ्जरकुम्भिपीलवः ॥ १२१७ ॥इभः करेणुर्गर्जोऽस्य स्त्री धेनुका वशापि च ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 नु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
द्वयोः करेणुर्वेतण्डः पेचकी पुष्करी जटी ।जलाकाङ्क्षो महाकायोऽप्रस्वेदः सूचिकाधरः ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
करेणुश्च करेणूश्च रेणुका च करेणुका ।कणेरुश्च गणेरुश्च स्त्रियामथ च तद्भिदः ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कन्दजा काञ्चनक्षीरी कन्या नाम महौषधिः ।करेणुः सुबहुक्षीरा कन्देन गजरूपिणी ॥ ५९६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रक्तपुष्पस्तु लगुडश्चण्डातो गुल्मकस्तथा ।गणेरुका स्वर्णपुष्पी गणेरुर्गणकारिका ॥कर्णाङ्कश्च करेणुश्च कोको वर्णमनोहरः ।द्रुमोत्पलः कर्णिकारः परिव्याधः ससौरभः ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्रीलिङ्गेऽत्र न कुञ्जरो निगदितो द्वंद्वे करेणुस्तथाहस्तिन्यामिह धेनुकापि च वशा तस्यां मनाका कचा ॥ ८६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंस्त्रीm. f.
वारिपर्ण-फण-शाण-पार्ष्णयःस्यात्सृणिर्द्रुभिदि वाण ईरितः ।स्यात्स्फुलिङ्गलववाचकः कणः ।स्यात्करेणुरिभयोर्हरेणुवत् ॥ २३ ॥
रथोद्धता
genderपुंस्त्रीm. f.
शुण्डालः सामजो नागो मातङ्गः पुष्करी द्विपः ।करेणुः सिन्धुरः तेषु यन्ता याता निषाद्यपि ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्विरदोऽनेकपाः स्तम्बेरमः सामज इत्यपि ।करेणुर्हस्तिनी धेनुका वशापि निगद्यते ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
करेणुर्हस्तिहस्तिन्योर्भृङ्गाख्यालिमुखास्तथा ।आपत्ये तद्धितोऽप्येवमुत्सर्गेण निरीक्ष्यताम् ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
अनेकपश्च करटी करेणुः पीलुवारणौ ।घोटकस्तुरगो वाजी तुरंगोऽश्वस्तुरंगमः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्विपश्चाऽनेकपः पद्मी पुष्करी पेचकी कपिः ।पेचिलः सूर्पकर्णश्च करेणुः सूचिकाधरः ॥ २२०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हास्तिकं गजता चेति द्वयं द्विरदसञ्चये ।स्यात् करेणूः करेणुश्च रेणुका च करेणुका ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वेश्यायां कर्णिकारेऽपि करेणुः स्त्रीन्रिभीभयोः ।विंशतिवर्षेभे विक्कः, पिक्कोऽपि त्रिंशदब्दके ॥ २९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 श (wrong syllable)
genderपुंस्त्रीm. f.
मण्डलं त्रिषु बिम्बोऽस्त्री प्रतापस्तीव्र आतपः ।करेणुर्द्युमयी संज्ञा त्रसरेणुः सुवर्चला ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
करेणुः करिणी धेनुः कल्पना सज्जना घटा ।गण्डूषको बहिष्कर्षः संभोगश्चातिहस्तकः ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
करेणुरिभ्या स्त्री नेभे कर्णिकारद्रुमेऽपि च ।कशिपुस्त्वस्त्रियामन्नवस्त्रयोस्तद्द्वयेऽपि च ॥ ४२० ॥
अनुष्टुप्
कृपीटं तूदरे नीरे करजो नखवृक्षयोः ।करेणुर्हस्तिहस्तिन्योः कर्णिकारद्रुमेऽपि च ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
करेणु as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् धेनुकधेनुका तु करेण्वां च मेघजाले च कालिका । Amarakośa 3.3.22
- धरणिकोश गणिकागोधूमचूर्णे कणिकः कणिका गणिकारिका । गणिका चाग्निमन्थे स्याद्यूथीवेश्याकरेणुषु ॥ Dharaṇikośa 1.2.43
- कोषकल्पतरु पतेरागन्तरि पक्षिणि पुंसि पतेरः स्त्री तु करेणुपुराङ्गनयोः स्यात् । पुंसि तरूत्पलसंहतिवाची कृच्छ्रकजीविनि किं च कठेरः ॥ ६४ ॥ Koṣakalpataru 6.27.64
- नानार्थार्णवसंक्षेप नर्तकीनटे पोटगले पुंसि चारणे केवलेऽपि च । नर्तकः स्यात् करेण्वां च लासिकायां च नर्तकी ॥ ९९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.998
- शब्दरत्नावली इभ्याअन्योऽप्यसदृशे भिन्ने वाच्यलिङ्गोऽपि कुत्रचित् । अर्य्यः स्वामिनि वैश्ये स्यादास्यं वक्रे स्थितौ स्त्रियाम् ॥ इज्याचीयां क्रतौ दाने सङ्गमे स्त्री गुरौ त्रिषु । इभ्या करेणौ शल्लक्यां स्त्रियागाढ्येऽभिधेयवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.4