कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

क्षव

kṣavaपुं · masc.

In 14 kośas: 19 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.95 · p. 20
क्षवः क्षुताभिजननो राजिका राजसर्षपः ॥ ४१८ ॥आसुरी कृष्णिका चासौ कुस्तुम्बुरु तु धान्यकम् ।धन्या धन्याकं धान्याकं मरीचं कृष्णमूषणम् ॥ ४१९ ॥कोलकं वेल्लजं धार्मपत्तनं यवनप्रियम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 कं (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.463 · p. 22
क्षयः शोषो राजयक्ष्मा यक्ष्माथ क्षुत्क्षुतं क्षवः ॥ ४६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.87
स्त्री क्षुत्क्षुतं क्षवः पुंसि कासस्तु क्षवथुः पुमान् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.19
क्षवः क्षुताभिजननो राजिका कृष्णिकासुरी ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.317 · p. 55
उन्नेयमथ काशः स्यात् क्षुतं क्लीबे क्षवः पुमान् ।स्त्रियां क्षुत् क्षवथुः पुंसि प्रतिश्यायः प्रतिश्ययः ॥ ३१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.64 · p. 139
क्षवः क्षुधाधिजननो मधुरः सुकुमारकः ।वृत्तबीजो दीर्घशिम्बी चपलोप्यथ नेः परः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.71 · p. 140
अकसी त्वासुरी राजी तीक्ष्णगन्धा मधूलिका ।पुंसि क्षवः क्षुतो रक्तसर्षपो राजसर्षपः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.36 · p. 178
क्षवः क्षुताभिजननो नासासंवेदनस्तथा ।तीक्ष्ण उद्वेजनो राजक्षवकः क्षुरकश्च सः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.67 · p. 180
क्षवः छिक्काकरो राजसर्षपः कृष्णिकासुरी ।राजिका दैत्यपत्नी चाप्यथ स्यान्मधुसूदनी ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.26 · p. 308
काशस्तु कासः क्षवथुः पीनसः स्यादपीनसः ।प्रतिश्यायः प्रतिश्या स्त्री क्षुत्क्षवः क्षुतमन्तिमे ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र धान्यकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 6.399 · p. 218
राजिकायां तीक्ष्णगन्धा क्षुताभिजननः क्षवः ।असुरी कृष्णिका कृष्णसर्षपो राजसर्षपः ॥ ३९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.100 · p. 64
कुस्तुम्बरु तु धान्याकं धन्याकं धन्यया सह ।क्षवः क्षुताभिजननो राजसर्षपराजिके ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.127 · p. 117
यक्ष्मशोषावथ प्रोक्तं क्षुतं क्षुत्क्षव इत्यपि ।पामा विचर्चिका कण्डूः कच्छूः खर्जूः समे उभे ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.628 · p. 82
क्षुताभिजननः क्षवः राजिका राजसर्षपः ॥ ६२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.298 · p. 97
क्षुत् क्षुतञ्च क्षवश्चापि छिक्का देश्या च मन्यताम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.222 · p. 98
जक्ष्मा यक्ष्मा राजयक्ष्मा पुमान् शोषः क्षयोऽपि च ।प्रतिश्यायः प्रतिश्या च पीनसो नासिकामये ।अथ स्त्री क्षुत् क्षुता छिक्का क्षवथुर्णा क्षुतं क्षवः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.41 · p. 140
राजिका कृष्णिका रक्तसर्षपः क्षव आसुरी ।असुरी तीव्रकटुका नवैते राजिकाह्वये ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1094 · p. 135
अर्शस्तु पायुकीलः स्यात् प्रतिश्यायस्तु पीनसः ।क्षुतं स्त्री क्षुत् क्षवः पुंसि कासः क्षवथुरित्यपि ॥ १०९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.121 · p. 183
पित्तं मायुर्नरि श्लेष्मा बलासः खेटकः कफः ।क्षुत् स्त्री क्षुतः क्षवः पुंसि प्रतिश्यायस्तु पीनसः ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास वपादः Dharaṇikośa 28.1.2 · p. 203
कण्वं पापे मुनौ कण्व उर्ध्वमुपरि चोत्थिते ।क्षवः क्षुते राजिकायामश्वः पुंभेदवाजिनोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 र्ध्व (wrong syllable)
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वान्ताः Koṣakalpataru 6.29.92 · p. 357
हवो मखाह्वाननिदेशवाचीशवोऽस्त्रियां स्यान्मृतकेऽब्जलेऽन्त्ये ।सवस्तु संधानमखार्थकः स्यात्क्षवः क्षुते स्यान्नरि राजिकायाम् ॥ ९२ ॥
उपेन्द्रवज्रा
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुल्लिँङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.21 · p. 22
क्षवस्तु राजिकासंज्ञसर्षपे क्षवथावपि ।क्षयस्त्वपचये कुक्षौ कल्पान्ते राजयक्ष्मणि ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र वद्विः Śivakoṣa 24.1.495 · p. 45
क्षवश्च्छिक्काराजिकयोर्जीवस्तु मधुरप्रिये ॥ ४९५ ॥
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वान्ताः Śabdaratnāvalī 7.29.4 · p. 285
ऊर्द्धः स्यादुच्छिते तुङ्गे तथा पर्य्युत्थितेऽपि च ।क्षवः क्षुते राजिकायां भवेत्काशेऽपि च क्वचित् ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.414 · p. 238
खलीने स्त्री कविः पुंसि काव्यकृच्छुक्रसूरिषु ।कैतवन्तु छले द्यूते राजिकायां क्षुते क्षवः ॥ ४१४ ॥
अनुष्टुप्

क्षव as a meaning in nānārtha verses