शोष
śoṣaपुं · masc.In 14 kośas: 12 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
क्षयः शोषो राजयक्ष्मा यक्ष्माथ क्षुत्क्षुतं क्षवः ॥ ४६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षयः शोषश्च यक्ष्मा च प्रतिश्यायस्तु पीनसः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राजयक्ष्मा क्षयः शोषः शोफः श्वयथुरिष्यते ।किलासं कथ्यते सिध्म पामा कच्छूः खसः स्मृतः ॥ ६०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कलम्बू वायसी वासा निद्रालुः खरनामकः ।शोषः केशफला घण्टा पृथौ कोशातकीति च ॥ २३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीनसोथ क्षयो राजयक्ष्मा रोगार्थराडपि ।यक्ष्म जक्ष्मश्च यक्ष्मश्च शोषो बहुविधा अमी ॥ ३१८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षयः शोषश्चाथ भवेत्स्वरभेदः स्वरक्षयः ।प्रच्छर्दिका वमिश्छर्दिः स्त्रियां छर्द्दिस्तु पुंसि न ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यक्ष्मशोषावथ प्रोक्तं क्षुतं क्षुत्क्षव इत्यपि ।पामा विचर्चिका कण्डूः कच्छूः खर्जूः समे उभे ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षुतिः क्षुतं क्षुवः क्षुच्च कासः स्यात्कासरोगके ।श्वयथुः शोफशोषौ च शोषरोगे प्रकीर्तितौ ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
जक्ष्मा यक्ष्मा राजयक्ष्मा पुमान् शोषः क्षयोऽपि च ।प्रतिश्यायः प्रतिश्या च पीनसो नासिकामये ।अथ स्त्री क्षुत् क्षुता छिक्का क्षवथुर्णा क्षुतं क्षवः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
व्याधिरामय आतङ्को गदो रोगो रुजा च तत् ।क्षयः शोषो राजयक्ष्मा यक्ष्मा जूर्तिर्जरोऽन्तकः ॥ १०९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कण्डूकण्डूतिकण्डूयाः खर्जूः कण्डूयने स्त्रियः ।यक्ष्मा यक्ष्मः क्षयः शोषः कोठः कुष्ठं च मण्डलम् ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वास्तुदेवविशेषे स्यात् कोष्ठश्रेणौ हि पश्चिमे ।आरभ्य दक्षिणात् कोष्ठात् कोष्ठे तिष्ठति सप्तमे ॥ १८६३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवास्तुदेवविशेष
doubtful
शोष as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश शुषिविट् च व्याप्तिस्तथा विष्ठा त्विट् च शोभा [102] तथा प्रभा । ऋषिर्वेदे मुनौ रश्मौ शुषिः शोषः शुषिर्बिलम् ॥ Dharaṇikośa 30.1.1
- कोषकल्पतरु उत्तपतिदुःखे परेर्निरः सोऽल्पतापे क्रोधे समः परः । उदः शोषे च तापे च तथैव च परिप्लवे ॥ ८५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.85
- कोषकल्पतरु आस्कन्द्आङो हयगतौ शोषे तिरस्कारे च संगरे । अभ्यवाभ्यामवाच्चैष रोधने परिकीर्तितः ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.34
- कोषकल्पतरु शुषिकान्तौ तथा त्विड्व्यवसायके च रुचौ जिगीषावचसोरपि स्त्री । स्त्री व्यापने विट् श[84a]मले न पुंसि शुषिस्तु शोषो विवरेऽपि च स्त्री ॥ ४३ ॥ Koṣakalpataru 6.30.43
- नानार्थार्णवसंक्षेप वातिवातिस्तु वायौ ना धातौ गतिगन्धनकर्मणि । स्त्री तु तत्क्रिययोः शोषे वारिस्तु स्त्री मतङ्गजाः ॥ १२४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1241
- परमानन्दीयनाममाला आस्कन्दनआडम्बरस्तु संरम्भे बृंहितेऽपि च दृश्यते । आस्कन्दनं तिरस्कारे शोषेऽनीकेऽपि कथ्यते ॥ ५१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.51
- शब्दरत्नावली शुषिवृषा मूषिकपर्ण्यान्तु व्रतिनामासने वृषी । शुषिः शोषे च विवरे सर्पदन्तान्तरालके ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.16