चक्रवर्तिन्
cakravartinपुं · masc.In 18 kośas: 18 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
यः सर्वमण्डलस्येशो राजसूयं च योऽजयत् ।चक्रवर्ती सार्वभौमस्ते तु द्वादश भारते ॥ ६९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दशासु वस्त्रपेश्योऽथ हिमवातापहांशुके ।द्विखण्डको वरकश्च चक्रवर्तिन्यधीश्वरः ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
येनेष्टं राजसूयेन स सम्राट् परिकीर्तितः ।चक्रवर्ती सार्वभौमो मध्यमो मण्डलेश्वरः ॥ ४२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मृतण्डः सविता भानुः स्वर्णरेता दिवाधिपः ।मार्तण्डः पद्मिनीकान्तः चक्रवर्ती सदागतिः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चक्रवर्ती सृगालश्च वास्तुके क्षारपत्रकः ।प्रवाले वीरशाकस्य भूषाया कासमर्दकः ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मण्डलेश्वरपर्यायः सामन्तोथाप्यधीश्वरः ।प्रणताशेषसामन्तश्चक्रवर्ती भयापहः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अधीश्वरोऽप्रतिरथो यं नमन्त्यखिला नृपाः ।चक्रवर्त्ती सार्वभौमस्ते तु स्युर्भरतादयः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राजा तु पार्थिवो भूभृद्भूपो नरपतिर्नृपः ।सार्वभौमश्चक्रवर्ती नृपोऽन्यो मण्डलेश्वरः ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पार्थिवो राड्नृपो मूर्धाभिषिक्तो भूप इत्यपि ।सार्वभौमश्चक्रवर्ती सर्वमण्डलनायकः ॥ ३३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सार्वभौमश्चक्रवर्ती सर्वभूमीश्वरे स्मृतौ ।एकदेशाधिनाथे तु मण्डलेश्वर इष्यते ॥ २४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महाराजश्चक्रवर्ती हरिः शौरिः सुरोत्तमः ।लक्ष्मीः पद्मालया पद्मा पद्माप्ता शुभवीक्षणा ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सार्वभौमश्चक्रवर्ती नृपोन्यो मण्डलेश्वरः ।मन्त्र्यमात्यौ सुधीः कर्मसहायो राजकीयकः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नरेन्द्रो भूपतिर्भूभुक् सम्राट् तु शास्ति यो नृपः ।चक्रवर्ती सार्वभौमः सर्वदेशाधिपो हि यः ॥ ९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
चक्रवर्ती सार्वभौमः सैवाधीश्वर उच्यते ।अस्यामवसर्पिण्यां ते द्वादश भारतेऽजनि ॥ ११२५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 1 अ (syllables merged); pāda 4, syllable 3 दश (syllable split)
genderपुंmasc.
चक्रवर्ती सार्वभौम एकजन्मा नृपाग्रणीः ।तस्मादन्यो मण्डलेशो मण्डलेश्वर इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चक्रवर्ती सार्वभौमो यः सर्वपृथिवीश्वरः ।राजसूयेन येनेष्टं शास्ति राज्ञो य आज्ञया ॥ १२६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नरेन्द्रो नरदेवश्च वश्यामात्यस्त्वधीश्वरः ।सार्वभौमश्चक्रवर्ती नृपोऽन्यो मण्डलेश्वरः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चतुर्गतिर्द्वयोः कूर्मे समासाद्यत्र पूर्ववत् ।चक्रवर्ती तु ना सार्वभौमे स्त्री चक्रवर्तिनी ॥ २२२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसार्वभौम
चक्रवर्तिन् as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश नाभिनाभी प्राण्यङ्गराजन्यौ चक्रान्तचक्रवर्तिनौ । सभा सभ्याः सभा गोष्ठी सभा द्यूतं सभा गृहम् ॥ Dharaṇikośa 23.2.2
- नानार्थार्णवसंक्षेप सार्वभौमचक्रवर्तिनि कौबेरदिग्गजे विदिते पुनः । वाच्यलिङ्गाः सार्वभौमा अथ सालावृको द्वयोः ॥ ६५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.658