भूभृत्
bhūbhṛtपुं · masc.In 11 kośas: 10 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
राजा राट्पृथिवीशक्रमध्यलोकेशभूभृतः ॥ ६८९ ॥महीक्षित्पार्थिवो मूर्धाभिषिक्तो भूप्रजानृपः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शिलोच्चयो * * भूभृद्धर-भूधर-पर्वताः ।कुध्रः कुव्रीलः(?) कुट्टारो नगो ग्रावाचलो गिरिः ॥ १ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
राजा राट् पृथिवीशक्रो महीक्षित्पार्थिवो नृपः ।मध्यलोकपतिर्भूभृत्प्रजानाथश्च भूपतिः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बाधते प्रतिपदोक्तविधानंलिङ्गसंग्रहविधिं हि समस्तम् ।पुंसि नाम सभिदां निधि-नाक-भूभृदम्बुधि-मुखाग्नि-शराणाम् ॥ ३ ॥
स्वागता
genderपुंmasc.
राजा तु पार्थिवो भूभृद्भूपो नरपतिर्नृपः ।सार्वभौमश्चक्रवर्ती नृपोऽन्यो मण्डलेश्वरः ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गेन्दुकः कन्दुको बालक्रीडने तु गुडो गिरिः ।गिरियकौ गिरिगुडो राजा भूभृन्महीपतिः ॥ ३२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पर्वते विपुलाहार्यग्रावाणो गोत्रभूभृतौ ।फलके स्नुः सानुरिति स्यादुत्सः स्वल्पवाहिनी ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भूभृत् भूपश्च भूपालो लोकपालश्च पार्थिवः ।मूर्धाभिषिक्तमूर्धावसिक्तौ राजा च राट् तथा ॥ ११२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुध्रो भूध्रो महीध्रश्च धरो भूभृन्महीधरः ।प्रपाती पर्वतोऽहार्य उर्वङ्गो भूधरः पुनः ॥ १७६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राजन्यो नरपतिः पार्थः पार्थिवो नृपतिर्नृपः ।भूपो महीक्षिद्भूपाली भूभृत्क्ष्मभुक् महीपतिः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 त्क्ष्म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भूभृत् as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु जीमूततृप्तौ च शक्ते त्रिषु वारणेऽन्त्ये- ऽथेन्द्रे घने भूभृति देवताडे । भृत्ये च जीमूतमुशन्ति सन्तः स्यादेधतुर्विष्णुहुताशपुंस्सु ॥ १५ ॥ Koṣakalpataru 6.16.15
- कोषकल्पतरु धराधरप्रणप्तृपुत्रे तु परंपरोऽस्त्री स्त्री त्वानुपूर्व्येऽपि च संततौ च । धाराधरो वारिधरे कृपाणे धराधरो भूभृति केशवे च ॥ ८ ॥ Koṣakalpataru 6.27.8
- कोषकल्पतरु अवि[77b]ऊर्ध्वं तु तुङ्गोत्थितयोः परस्मिं- स्तथोपरिष्टादपि कीर्तितं च । द्यौः स्वर्गलोके गगनेऽपि च स्त्री मेषे त्वविर्भूभृति भास्करे च ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.29.7
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रतिमारभसोऽनुकृतौ चाह खेये तु परिखाम्बुधौ । भूभृत्यपि समाम्नाता समानाये मनीषिणा ॥ ४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.46
- शब्दरत्नाकर गोपतिगणिका करिणी वेश्या यूथिका कूटकारिका । गोपतिर्वृषभे प्राज्ञे सूर्ये भूभृति वज्रिणि ॥ २०८५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2085
- शब्दरत्नाकर निषधआज्ञायामपि निर्देशो निषधोऽनलभूभृतोः । निकारस्तु तिरस्कारे धान्योत्क्षेपणशाठ्ययोः ॥ २१११ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2111
- शब्दरत्नाकर भरतभरतं नाट्यशास्त्रे स्याद्भरतो मुनिभूभृतोः । भारती तुलसीवाण्योर्भैरवो रुद्रघोरयोः ॥ २१४१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2141
- त्रिकाण्डशेष चैत्रमृते देवकुले चैत्रं ना भूभृन्मासभेदयोः । सपें विष्णौ चक्रधरश्चिकुरौ वृक्षभित्कचौ ॥ ३५० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.350