बर्हिण
barhiṇaपुं · masc.In 15 kośas: 15 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
पेशीकोशोऽण्डे कुलायो नीडे केकी तु सर्पभुक् ।मयूरबर्हिणौ नीलकण्ठो मेघसुहृच्छिखी ॥ १३१९ ॥शुक्लापाङ्गोऽस्य वाक्केका पिच्छं बर्हं शिखण्डकः ।प्रचलाकः कलापश्च मेचकश्चन्द्रकः समौ ॥ १३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
मयूरो बर्हिणो बर्ही नीलकण्ठो भुजङ्गभुक् ।शिखावलः शिखी केकी मेघनादानुलास्यपि ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मयूरो बर्हिणो बर्ही चित्रपत्रस्तु चन्द्रकी ।वर्षामतिर्भुजङ्गारिः श्यापटिश्चित्रपिङ्गलः ॥ ३०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रचलाकी बर्हिणोऽपि बर्ही तिलशिखीति च ।मेघनादानुलासी स्याच्चित्रमेखल इत्यपि ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वनप्रियः परभृतो रवणो रवथः पिकः ।मयूरो बर्हिणो बर्ही प्रचलाकी च चन्द्रकी ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मयूरो बर्हिणः केकी शिखी प्रावृषिकस्तथा ।नीलकण्ठः कलापी च शिखण्डी तत्पतिर्गुहः ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मयूरे मेघनादी स्याद्बर्ही बर्हिण इत्यपि ।पिच्छः शिखण्डस्तद्बर्हे तच्चूडा पिण्डिका स्मृता ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिखण्डी बर्हिणो बर्ही कलापी च भुजंगभुक् ।परपुष्टा परभृता ताम्राक्षी कोकिला पिकी ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नीलकण्ठो नगावासो नृत्यप्रियश्च चन्द्रकी ।बर्हिणो बहुलग्रीवः खिलखिल्लो गरव्रतः ॥ २३८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बर्ही गरव्रतश्चित्रमेखलो बर्हिणोऽपि च ॥
genderपुंmasc.
बर्ही च बर्हिणः शिखावलः शिखी, पिके पुनः ।घोषयित्नुः पोषयित्नुः कोकिलः कौकिलान्वितः ॥ ३४९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिखण्डी बर्हिणो बर्ही मयूरो भुजगाशनः ।मेघनादानुलासी द्वौ समौ चन्द्रकमेचकौ ॥ ७८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृकरे त्वथ्यैकृणौ दात्यूहे कालकण्ठकः ।मयूरो बर्हिणी बर्ही शुक्लापांगः शिखावलः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 थ्यै (syllables merged)
genderपुंmasc.
बर्हिणं सिंहलं हेमकुड्यं द्वारवतीपदम् ।पारसीककुलं स्वर्णद्वीपं वैद्युतमार्षभम् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्त्रीभूम्नि कृत्तिकासु स्याद् बर्हिणं तु नपुंसकम् ।ज्ञेयं भारतवर्षस्थद्वीपभेदे द्वयोः पुनः ॥ १२३१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsभारतवर्षस्थद्वीपभेद
मयूरे बर्हवति तु भेद्यवद्बदरी पुनः ।अजगन्धाह्वयस्तम्वे कुवलीसंज्ञपादपे ॥ १२३२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
बर्हिण as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप नीलकण्ठपुमान् हरे मूलकाख्यशाके च द्वे तु बर्हिणे । अत्रापि पूर्ववत् सादि नीलग्रीवस्तु ना हरे ॥ ३२३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.323
- शब्दरत्नावली शिखण्डिन्वैरोचनो वलौ बुद्धे सिद्धे सूर्याग्निपुत्रयोः । शिखरी द्रुममात्रे स्यादपामार्गे महीधरे ॥ शिखण्डिनी स्त्रियां यूथीगुञ्जयोः प्रमदाभिदि । शिखण्डी वैरिगाङ्गेयकपालबर्हिणेषु च ॥ शृङ्गारी तु सशृङ्गारे सुवेशे गजपूगयोः । भवेच्श्लेष्मधना मल्लीकेतक्योरपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.125