शिखण्डक
śikhaṇḍakaपुं · masc.In 14 kośas: 16 synonym verses, 2 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
पेशीकोशोऽण्डे कुलायो नीडे केकी तु सर्पभुक् ।मयूरबर्हिणौ नीलकण्ठो मेघसुहृच्छिखी ॥ १३१९ ॥शुक्लापाङ्गोऽस्य वाक्केका पिच्छं बर्हं शिखण्डकः ।प्रचलाकः कलापश्च मेचकश्चन्द्रकः समौ ॥ १३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
कवरी कवरश्च स्यात् शिखण्डक(शिखण्डिका?)शिखण्डकौ ।मूकुटं मुकुटं तुल्ये किरीटं स्यात् किरीटकम् ॥ १८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केशेषूपरि मालस्य वर्त्म सीमन्तकः पुमान् ।चूडा केशी केशपाशी शिखा पुंसि शिखण्डकः ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केकी शिखावलश्च स्याच्छिखण्डी च कलापवान् ।केकास्य वाक्चन्द्रकस्तु मेचकोऽस्त्री शिखण्डकः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चूडा केशी केशपाशी जुटकं च शिखण्डिका ।बालानां काकपक्षोऽसौ शिखण्डक-शिखाण्डकौ ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
काकपक्षस्तु बालानां शिखण्डकशिखाण्डकौ ।मुखं तु लपनं वक्त्रं तुण्डमास्यानने समे ॥ २३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सा बालानां शिखाण्डकः काकपक्षः शिखण्डकः ॥ ९१५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
एतन्नामानि मन्यन्ते मयूरस्य बुधैरिह ।केकाऽस्य वाक् तथा पिच्छं शिखण्डश्च शिखण्डकः ॥ २३८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिखायान्तु शिखा चूडा मयूरस्य निगद्यते ।शिखण्डोऽस्त्री पिच्छबर्हे शिखिपुच्छशिखण्डके ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केशन्यासे काकपक्षे शिखण्डका-शिखण्डिकौ ।वक्रस्त्रिषु च्छन्दस्यापि, दान्ते षण्ढे भषद्भसद् ॥ १५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ण्ड (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पिच्छबर्हे कलापश्च प्रचलाकः शिखण्डकः ।शिखाचूडे समे स्यातां समौ भासशकुन्तकौ ॥ ७८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
(यौ) शीर्षण्यशिरस्यौ द्वौ काकपक्षः शिखण्डकः ।केशान्तःपद्धतिः स्त्रीणां सीमन्तोऽथ कचात् परे ॥ १०९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 1 शी (syllables merged)
genderपुंmasc.
शिखाण्डकशिखण्डकौ ॥ १५४ ॥
genderपुंmasc.
चूडा केशी केशपाशी शिखण्डी कमुजा शिखा ।बालानां सा काकपक्षः शिखण्डश्च शिखण्डकः ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिखण्डक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश कुमारकुमारः सेनानीर्वरुणतरुरश्वपतिचरः कुमारौ स्यातां हि शिखण्डकभूमीश्चरसुतौ । कुमारी कन्यायामपि मधुकर्यामपि मता कुमारी द्वीपेऽस्मिन्नपि नवमाल्यामपि च सा ॥ Dharaṇikośa 26.3.42
- नानार्थार्णवसंक्षेप पिञ्छपाथः स्थानान्नखाम्भःसु पाथिः स्वर्गेन्दुपूषसु । नद्यां ज्योतिष्यथो पिञ्छं मयूरस्य शिखण्डके ॥ ४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.41