कुलाय
kulāyaपुं · masc.In 14 kośas: 12 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
पेशीकोशोऽण्डे कुलायो नीडे केकी तु सर्पभुक् ।मयूरबर्हिणौ नीलकण्ठो मेघसुहृच्छिखी ॥ १३१९ ॥शुक्लापाङ्गोऽस्य वाक्केका पिच्छं बर्हं शिखण्डकः ।प्रचलाकः कलापश्च मेचकश्चन्द्रकः समौ ॥ १३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पेशी कोशो द्विहीनेऽण्डं कुलायो नीडमस्त्रियाम् ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पेशीकोशः स्मृतोऽण्डश्च कुलायो नीड उच्यते ।चञ्चुश्चञ्चूस्तथा त्रोटिर्डयनं गगने गतिः ॥ २४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्थानेऽथवा कोटरादौ भृग्वादीनां दरादिषु ।शाखान्ते वा लम्बमाने कुलायस्तु पुमानयम् ॥ १९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पत्रं पतत्रं च ** पक्ष-पिच्छे तनूरुहम् ।स्त्री पक्षतिः पक्षमूलं कुलायो नीडकस्त्रिषु ॥ ६६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्रं (syllables merged)
genderपुंmasc.
कुलालो द्वे कुम्भकार कुलाली तु स्त्रियामियम् ।चक्षुष्यासंज्ञभैषज्ये कुलायस्तु नृलिङ्गकः ॥ ५२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुलायो नीडमस्त्री स्यात्पेशीकोशोऽण्डके पुनः ।मयूरः सर्पभुक्केकी स्मृतो मेघसुहृच्च सः ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आवलिर्वीथिका पङ्क्तिः श्रेणी लेखा परम्परा ।कोशा[श]ण्डं पेशिका पेशी कुलायो नीडकोटरे ॥ ३८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
पेषीकोषं पेषिकोशः पेषिकोषोऽण्डमस्त्रियाम् ।अस्त्री नीडं कुलायश्च पक्षिवासे भवेद्द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पक्षच्छदो गरुत्पत्रं पतत्रं पक्षतिः स्त्रियाम् ।पक्षमूले कुलायस्तु नीडोऽस्त्री डयनं गतिः ॥ ८२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
छदः पक्षो गरुद्वाजश्छदनं च तनूरुहम् ।पतत्रं च कुलायस्तु पञ्जरं नीडमस्त्रियाम् ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्याच्छोणे सुरभौ भवेत्स परगोऽथाम्नाय उक्तः श्रुता-वभ्यासेऽपि च संततौ निगदितो ज्ञैः संप्रदायेऽपि च ।स्थाने पक्षिनिकेतने च गदितो विज्ञैः कुलायस्तथाऽथोपायो नरि सामभेदविषये चोपागतौ सम्मतः ॥ ६४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
पक्षिनीडे गृहे च स्यादेकाहक्रतुभेदके ।कुलस्य त्वायके त्रि स्यात् कुणालस्तु पुमानयम् ॥ ५२४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कबरी बालविन्यासे कुलायः पक्षिनीडके ।कुकुदं राजचिह्ने स्याद्वृषाङ्के प्रवरेऽपि च ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपक्षिनीडक
औचित्यं न द्वयोः साम्ये उचितत्वे च सत्यके ।कषायः पुंसि निर्यासे रसभेदे विलेपने ॥अङ्गरागेऽप्यस्त्रियान्तु सुरभौ लोहिते त्रिषु ।कुलायः पक्षिवासायां स्थानमात्रे च पुंस्ययम् ॥क्षेत्रियेऽसाध्यरोगे स्यात्परदाररते पुमान् ।क्लीबं परचिकित्सायां तया क्षेत्रोद्भवे तृणे ॥गाङ्गेयः पुंसि भीष्मे स्यात्क्लीबं स्वर्गे कशेरुके ।चक्षुष्यं पुण्डरीकाक्षाख्यपादये केतकेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
कुलाय as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु जालकवर्तको हयखुरे द्वितयस्मि- न्नेष पक्षिणि मतोऽथ कुलाये । जालिनीफलककोरकदम्भा- नायवाचि किल जालकमन्त्ये ॥ ४६ ॥ Koṣakalpataru 6.1.46
- कोषकल्पतरु नीडताडो द्रुभेदे नरि ताडने च । स्त्रियां तु ताडी विटपिप्रभेदे । स्थाने कुलाये त्रिषु नीडमाहुः सकारपूर्वं तु समीपवाचि ॥ ७० ॥ Koṣakalpataru 6.12.70
- नानार्थार्णवसंक्षेप ऌओडखेलो वेणौ स्त्रियां खेला लीलायामथ खोडवाक् । ना कुलाये त्रिपुटके त्रि तु खञ्जेऽथ गव्यवाक् ॥ ३२३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.323
- शब्दरत्नावली नीडनीडं कुलाये स्थानेऽस्त्री पण्डः षण्डे मतौ स्त्रियाम् । पाण्डुर्ना नृपतौ रोगनागभेदसितेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.18