कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

उन्मत्त

unmattaपुं · masc.

In 14 kośas: 12 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.121
उन्मत्तः कितवो धूर्तो धत्तूरः कनकाह्वयः ॥ ७७ ॥मातुलो मदनश्चास्य फले मातुलपुत्रकः ।
अनुष्टुप्
उन्मत्तपुंकितवपुंधूर्तपुंधत्तूरपुंकनकाह्वयपुंमातुलपुंमदनपुंमातुलपुत्रकपुं
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.60
उन्मत्त उन्मादवति श्लेष्मलः श्लेष्मणः कफी ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
उन्मत्तविश्लेष्मलविश्लेष्मणविकफिन्वि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.226 · p. 273
कृष्णपुष्पोऽथ धत्तूर उन्मत्तः कितवः शठः ।धुस्तुरोऽपि च धूस्तूरो धुत्तुरो धूत्तुरश्च सः ॥ २२६ ॥
अनुष्टुप्
कृष्णपुष्पपुंधत्तूरपुंउन्मत्तपुंकितवपुंशठपुंधुस्तुरपुंधूस्तूरपुंधुत्तुरपुंधूत्तुरपुं
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.10 · p. 161
धूर्त्तो धत्तूर उन्मत्तो देविता तरलः शठः ।घाण्टिकः कनकाह्वश्च काहलापुष्प-मातुलौ ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
धूर्त्तपुंधत्तूरपुंउन्मत्तपुंदेवितृपुंतरलपुंशठपुंघाण्टिकपुंकनकाह्वपुंकाहलापुष्पपुंमातुलपुं
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.67 · p. 312
बालग्रहाः स्कन्दमुखा आविष्टस्त्रिषु तद्वशः ।तथोन्मादयुगुन्मत्तोऽथोन्मदिष्णुस्तु सोन्मदः ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्
बालग्रहपुंस्कन्दपुंआविष्टविउन्मत्तविउन्मदिष्णुविसोन्मदवि
genderविadj.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र गुल्मकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 2.253 · p. 139
घण्टापुष्पस्तलफलो मातुलः कनकाह्वयः ।उन्मत्तो मदनश्चास्य फलं मातुलपत्रकम् ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्
घण्टापुष्पपुंतलफलपुंमातुलपुंकनकाह्वयपुंउन्मत्तपुंमदनपुंमातुलपत्रकक्ली
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त वृक्षलतौषधिमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.4.168 · p. 12
पुत्रजीवः पवित्राक्षः कुटजीवोऽर्भकप्रदः ।उन्मत्तः काहलापुष्पो धत्तूरः कनकाह्वयः ॥ १६८ ॥
अनुष्टुप्
पुत्रजीवपुंपवित्राक्षपुंकुटजीवपुंअर्भकप्रदपुंउन्मत्तपुंकाहलापुष्पपुंधत्तूरपुंकनकाह्वयपुं
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2057 · p. 341
उन्मत्तः कितवश्चापि प्रख्यातो मदनः पुनः ।नामान्येतानि कथ्यन्ते धत्तूरस्य हि पण्डितैः ॥ २०५७ ॥
अनुष्टुप्
उन्मत्तपुंकितवपुंमदनपुंधत्तूरपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.151 · p. 68
मदनोन्मत्तकितवा मातुलः कनकाह्वयः ।धुस्तूरस्य फले सद्भिरुक्तो मातुलपुत्रकः ॥फलपूरो वीजपूरः पूर्णको वीजपूरकः ।च्छोलङ्गो मातुलुङ्गश्च रुचको मातुलुङ्गुके ॥
अनुष्टुप्
मदनपुंउन्मत्तपुंकितवपुंमातुलपुंकनकाह्वयपुंमातुलपुत्रकपुंफलपूरपुंवीजपूरपुंपूर्णकपुंवीजपूरकपुंछोलङ्गपुंमातुलुङ्गपुंरुचकपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.246 · p. 99
क्लिन्नाक्षे क्लिन्ननेत्रे च चिल्लचुल्लसपिल्लकाः ।उन्मत्तोन्मादवन्तौ च उन्मादव्याधिते जने ॥
अनुष्टुप्
चिल्लविचुल्लविपिल्लकविउन्मत्तविउन्मादवत्वि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.534 · p. 69
वृक्षादनी वृक्षरुहा जीवन्त्यपदरोहिणी ।धुत्तूरः कितवो धूर्त उन्मत्तः कनकाह्वयः ॥ ५३४ ॥
अनुष्टुप्
वृक्षादनीस्त्रीवृक्षरुहास्त्रीजीवन्तीस्त्रीअपदरोहिणीस्त्रीधुत्तूरपुंकितवपुंधूर्तपुंउन्मत्तपुंकनकाह्वयपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.76 · p. 51
पिचुले झावुकः शाके पृथुच्छदहलीमकौ ।उन्मत्ते धूर्तधुत्तूरधुस्तूरकितवाः शठः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
पिचुलपुंझावुकपुंशाकपुंपृथुच्छदपुंहलीमकपुंउन्मत्तपुंधूर्तपुंधुत्तूरपुंधुस्तूरपुंकितवपुंशठपुं
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तार्धश्लोकः Dharaṇikośa 15.2.54 · p. 75
उन्मत्तोऽविनयश्चेष्टो धूस्तूरश्च प्रकीर्तितः ।संवर्तः प्रलये प्रोक्तस्तथा विभीतकद्रुमः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वि (wrong syllable)
meaningsअविनयचेष्टधूस्तूर
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.13 · p. 220
उदात्त उक्तः स्वरभेदकाव्या-लंकारहृद्येषु महाशये च ।हेतौ निमित्तं किल लक्षणेऽपिधत्तूर उन्मत्तमुशन्ति पुंसि ॥ १३ ॥
उपजातिः
meaningsधत्तूर
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.14 · p. 220
तत्तुल्यलिङ्गो मुचुकुन्दवृक्षे-ऽथोन्मादयुक्ते समदोपमानः ।पुमान्प्रपातोऽतटनिर्झरेषुपर्याप्तमुक्तं च यथेष्टवाचि ॥ १४ ॥
उपजातिः
meaningsमुचुकुन्दवृक्षउन्मादयुक्त
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.261 · p. 69
उन्मत्तः पुंसि धुर्धूरे तत्फले क्ली त्रिषु त्वयम् ।उन्माद(स्त्रिषु?वति) पूगस्य पुनः क्लीबं फले भवेत् ॥ २६१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
meaningsधुर्धूरधुर्धूरफलउन्मादवत्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास उकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.3.69 · p. 170
शरण्यारण्ययोश्चैवं प्रयोजनविशेषयोः ।उन्मत्तः कितवे धूर्ते उष्णीषं शीर्षवेष्टने ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकितवधूर्त
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र तत्रिः Śivakoṣa 12.2.190 · p. 18
आस्फोतोऽर्के द्वयोः स्त्री तु श्यामायां मल्लिकाभिदि ।श्वेतायां कोविदारे तु नोन्मत्तः कनकेऽसने ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
meaningsकनकअसन
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.94 · p. 219
उन्मत्तो मुचुकुन्दे च धुस्तूरोन्मादयुक्तयोः ।उद्वान्तः स्यात्त्रिषु वान्ते पुंसि निर्मदकुञ्जरे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 षु (wrong syllable)
meaningsमुचुकुन्दधुस्तूरउन्मादयुक्त
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.151 · p. 143
स्याद्धुस्तूरेऽपि चोन्मत्तः क्षिप्ते शृष्टेऽपि चोऽद्धृतम् ।उत्तप्तं शुष्कमांसेऽपि वह्न्युत्पातेऽप्युपाहितः ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsधुस्तूर

उन्मत्त as a meaning in nānārtha verses