घोटक
ghoṭakaपुं · masc.In 14 kośas: 12 synonym verses, 7 as a meaning of another word.
घोटकस्तुरगस्तार्क्ष्यस्तुरंगोऽश्वस्तुरंगमः ॥ १२३२ ॥गन्धर्वोऽर्वा सप्तिवीती वाहो वाजी हयो हरिः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
घोटके वीतितुरगतुरङ्गाश्वतुरङ्गमाः ॥ ४३ ॥वाजिवाहार्वगन्धर्वहयसैन्धवसप्तयः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अर्वा गन्धर्वोऽश्वः सप्तिर्वाजी तुरङ्गमस्तुरगः ।तार्क्ष्यो हरिस्तुरङ्गो युयुरुक्तो घोटको हयो वाहः ॥ ४३६ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
यौतुकं यौतकं च स्याद् घोटके घोट उच्यते ।पीतिः पीथिश्च तुरगस्तुरङ्गोऽपि तुरङ्गमः ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अर्वा तुरंगस्तुरगस्तुरंगमोगन्धर्व-वाहाश्व-हयाश्च घोटकः ।वाजी च मुद्गाशन-वीति-सप्तयस्तार्क्ष्यो हरि-श्रीसुत-सैन्धवा ययीः ॥ ८ ॥
इन्द्रवंशा
genderपुंmasc.
तुरगो घोटको वाजी तुरंगोऽर्वा तुरंगमः ।हयस्तार्क्ष्यो हरिः सप्तिवीती गन्धर्वनामकः ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अश्वे तु घोडको वाजी वीतिर्घोटकवाहकौ ।गन्धर्वः सैन्धवः सप्तिः करमः कमलो हरिः ॥ २९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनेकपश्च करटी करेणुः पीलुवारणौ ।घोटकस्तुरगो वाजी तुरंगोऽश्वस्तुरंगमः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केशरी केसरी कुण्डी कुटरः पालकः पुनः ।घोटकस्तुरगस्तार्क्ष्यस्तुरङ्गश्च तुरङ्गमः ॥ २२३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कूटपाकनमस्त्री स्यात् हस्तित्रिदोषजे ज्वरे ।घोटकस्तुरगो वाजी तुरङ्गश्च तुरङ्गमः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त्रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तुरगतुरङ्गतुरङ्गमसैन्धवसप्त्यश्ववाजिवाहहयाः ।गन्धर्ववीतिघोटकहर्यर्वश्रीजहेषिणश्च समाः ॥ ७१९ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
कुदरो घोटकस्तार्क्ष्यः क्रमणो ग्रहभोजनः ।पाकलः परुलः पीतिर्माषाशी हि सविक्रमः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
घोटक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश तुरगनिःसङ्गौ संहतोत्सृष्टावाशुगो बाणवातयोः । तुरगो घोटके चित्ते विहगाः पक्षिणो ग्रहाः ॥ Dharaṇikośa 3.1.6
- धरणिकोश शोणशोणः कोकनदच्छवौ निगदितः शोणः समुद्रान्तरं शोणो लोहितघोटकोऽपि च तयोर्भेदे च शोणः स्मृतः । वाणः स्यादसुरान्तरे कविवरे वाणी च वाग्देवता वाणौ केवलकाण्डयोश्च कथितौ वाणा स्मृता झिण्टिका ॥ Dharaṇikośa 14.2.1
- परमानन्दीयनाममाला तार्क्ष्यस्यन्दने घोटके तन्द्रा प्रमादस्वापयोरपि । त्रेता युगान्तरे वह्नित्रिके त्रय्यपि कथ्यते ॥ २२६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.15.226
- शब्दरत्नावली खेटखेटोऽस्त्रीचर्मणि ग्रामकफयो घोटके त्रिषु । गृष्टिः सकृत्सूतगव्यां बदरायामपि स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.11
- शब्दरत्नावली पीतिपीतिः स्याद्घोटके पुंसि स्त्रियां पाने निगद्यते । पीता स्त्री तु हरिद्रायां पाने क्लीबं सिते त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.25
- शब्दरत्नावली अर्वन्अर्थी च सेवके पुंसि याचके च विवादिनि । अर्वा तु घोटके पुंसि कुत्सिते वाच्यलिङ्गकः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.34
- त्रिकाण्डशेष पीतिवृत्तिवार्ताप्रवाहेषु प्रवृत्तिरथ घोटके । पाने च पीतिः सिक्ते तु प्रोक्षितं निहतेऽपि च ॥ १७३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.173