पीलु
pīluपुं · masc.In 17 kośas: 19 synonym verses, 12 as a nānārtha head word.
genderपुंmasc.
हस्ती मतङ्गजगजद्विपकर्यनेकपा मातङ्गवारणमहामृगसामयोनयः ।स्तम्बेरमद्विरदसिन्धुरनागदन्तिनो दन्तावलः करटिकुञ्जरकुम्भिपीलवः ॥ १२१७ ॥इभः करेणुर्गर्जोऽस्य स्त्री धेनुका वशापि च ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 नु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पीलौ गुडफलः स्रंसी तस्मिंस्तु गिरिसम्भवे ॥ २८ ॥अक्षोटकन्दरालौ द्वावङ्कोटे तु निकोचकः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मातङ्गो राजिलः पीलुर्जलकान्तो महामृगः ।मतङ्गः सामजः कुम्भी कुञ्जरोऽनेकपो द्विपः ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीलुः शीतसहस्रांशः शाखी गुडफलश्च सः ।महाफलो महाराजमधुभ्यः पीलुरित्यपि ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीलुः स्रंसी गुडफलः सहस्राङ्गी हिमासहः ।उष्ट्रप्रियस्तीक्ष्णतरुर्धारी सिन-विरेचनौ ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हस्तीभो द्विपिबो द्विपो द्विरदनो नागः करी [111b] पुष्करीपद्मी पेचकि-पीलु-कुम्भि-करटि-स्तम्बेरमानेकपाः ।मातङ्गश्च मतङ्गजः सुरगजो दन्ती च दन्तावलोवेतण्डश्च मितंगमोऽपि जलकाङ्क्षः सिन्धुरश्चन्दिरः ॥ ८३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderपुंmasc.
ऐरावते चतुर्दन्तो मन्दकः पीलुनामकः ।मधुरो मञ्जुलतरुर्मन्दारतरुपञ्चके ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गजो द्विपस्तथेभोऽसौ कुम्भिकुञ्जरपीलवः ।करटी सिन्धुरो दन्ती दन्तावलमहामृगौ ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुञ्जरो वारणो नागो हस्ति स्तम्बेरमो द्विपः ।इभः पद्मी सामयोनिः पीलुः कुम्भी महामृगः ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
असुरो वारणः कुञ्जः कुञ्जरः पीलुरित्यपि ।महामृगः शूर्पकर्ण समाजसिन्धुरः कपी ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ज (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अनेकपश्च करटी करेणुः पीलुवारणौ ।घोटकस्तुरगो वाजी तुरंगोऽश्वस्तुरंगमः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीलुः स्रंसी सिनश्चैव गुडफलोऽपि कथ्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 फ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पीलुर्विलोमजिह्वश्च करिश्च करटी करी ।द्विरदः सामयोनिश्च नामानीति गजस्य वै ॥ २२०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यान्मधूके तु जलजे गिरिजेऽपि मधूलकः ।पीलुर्गुट्टफलः स्रंसी पीलूः पीलुकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीलुर्दन्ताबलो दन्ती द्विरदः कुञ्जरः करी ।वराङ्गः पुष्करी नागो जलकाङ्क्षः महामृगः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शमी शिवा सक्तुफला जया साल्पा शमीरकः ।पीलुर्गुडफलः स्रंसी तत्र शैलसमुद्भवे ॥ ५०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हस्ती महामृगः पीलुः सिन्धुरो दीर्घमारुतः ।राजीवो जलकाङ्क्षश्च निर्झरः करटी कटी ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भूर्जपत्रे भुजो भूर्जो मृदुत्वक् चर्मिचर्मिकौ ।पीलौ गुडफलः स्रंसी श्यामश्चाथात्र शैलजे ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मन्दस्वच्छन्दयोः स्वैरं कक्षः स्यात्कच्छवीरुधोः ।करेणुर्गजहस्तिन्योः पीलुश्च गजवृक्षयोः ॥ ८३३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवृक्ष
… तथा शाकविशेषके चस्यात्पोतके भेलककन्दकेऽन्त्ये ।पीलुः पुमान्स्रंसित[67b]रौ गजे चतालास्थिखण्डे कुसुमे च काण्डे ॥ ७७ ॥
metre not recognised
भवेत्तथासौ परमाणुवाचीमालुः स्त्रियां पत्रलतास्त्रियोश्च ।ना चोरकाख्यौषधके च शालुःकषायवस्तुन्यपि तादृशः स्यात् ॥ ७८ ॥
उपजातिः
meaningsपरमाणु
doubtful
पीतुर्ना भास्करे बालघृतपानार्थभाजने ।चक्षुषि द्वे तु विहगे पीलुस्तु नरि पादपे ॥ ७८० ॥
अनुष्टुप्
meaningsपादप
ज्ञेयो गुडफलाभिख्ये काण्डे पुष्पेऽथ सज्जनः ।वृक्षे कट्फलनाम्न्याह ब्रूते त्वजयशाब्दिकः ॥ ७८१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
फालास्थिखण्डकेऽप्येनं द्वे त्विभे पीयुवाक् तु ना ।आदित्ये किरणे काले स्यादुलूके तु स द्वयोः ॥ ७८२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
परमाणौ च पीलुः स्याद्देहे चात्मनि पुद्गलः ।शस्ताकारेऽप्यथ तरौ पिप्पलः पिप्पलं जले ॥ ३९८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपरमाणु