कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

वाजिन्

vājinपुं · masc.

In 19 kośas: 33 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 17 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.535 · p. 31
गजो वाजी रथः पत्तिः सेनाङ्गं स्याच्चतुर्विधम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.28 · p. 48
घोटकस्तुरगस्तार्क्ष्यस्तुरंगोऽश्वस्तुरंगमः ॥ १२३२ ॥गन्धर्वोऽर्वा सप्तिवीती वाहो वाजी हयो हरिः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa · हेमचन्द्र देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa 2.9 · p. 1
सूर्ये वाजी लोकबन्धुर्भानेमिर्भानुकेसरः ।सहस्राङ्को दिवापुष्टः कालभृद्रात्रिनाशनः ॥ ७ ॥पपीः सदागतिः पीतुः सांवत्सररथः कपिः ।दृशानः पुष्करो ब्रह्मा बहुरूपश्च कर्णसूः ॥ ८ ॥वेदादयः खतिलकः प्रत्यूषाण्डं सुरावृतः ।लोकप्रकाशनः पीथो जगद्दीपोऽम्बुतस्करः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सिंहादिवर्गः Amarakośa 2.5.48
खगे विहङ्गविहगविहङ्गमविहायसः ।शकुन्तिपक्षिशकुनिशकुन्तशकुनद्विजाः ॥ ३२ ॥पतत्रिपत्रिपतगपतत्पत्ररथाण्डजाः ।नगौकोवाजिविकिरविविष्किरपतत्रयः ॥ ३३ ॥नीडोद्भवाः गरुत्मन्तः पित्सन्तो नभसङ्गमाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.73
घोटके वीतितुरगतुरङ्गाश्वतुरङ्गमाः ॥ ४३ ॥वाजिवाहार्वगन्धर्वहयसैन्धवसप्तयः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.238 · p. 29
शकुनः खगो नगौकाः पक्षी विर्विष्किरस्तथा विकिरः ।अण्डजनीडजवाजिद्विजाश्च कथिताः समानार्थाः ॥ २३८ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.436 · p. 50
अर्वा गन्धर्वोऽश्वः सप्तिर्वाजी तुरङ्गमस्तुरगः ।तार्क्ष्यो हरिस्तुरङ्गो युयुरुक्तो घोटको हयो वाहः ॥ ४३६ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.13 · p. 70
उपनीतो माणवको मेखली वाजिनी पुनः ।तथा गुरुकुलावासी स च स्याद्विविधः क्रमात् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.190 · p. 110
वाजी वाहस्तुरङ्गोर्वा गन्धर्वः सैन्धवो हयः ।प्रकीर्णः क्रमणः प्रोथी कुरटः सिंहविक्रमः ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.270 · p. 118
कदम्बसायकादम्बा वाजी च स्यादिषुर्द्वयोः ।प्रक्ष्वेडनो ना नाराचोप्यस्त्रं षण् सायकः पुमान् ॥ २७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.496 · p. 187
भूतेन्द्रियर्तुतर्कर्षिवाजीभवसवो ग्रहाः ।नन्दादिशश्च पङ्क्तिश्च संख्या संज्ञा ह्यनुक्रमात् ॥ ४९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.84 · p. 327
स्यात् पत्राङ्गी पिपतिषन् नभसंगम इत्यपि ।पतत् वाजी विहायाः स्याच्छकुन्तिस्ते चतुर्विधाः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.64 · p. 195
पक्षी पटाको विकिरः खजाकोनीडोद्भवः पत्ररथः सरण्डः ।वाजी शकुन्तः शकुनिः शकुन्तिः[69a]किरो नगौकाः शकुनो विहायाः ॥ ६४ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 2, syllable 1 कि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.8 · p. 253
अर्वा तुरंगस्तुरगस्तुरंगमोगन्धर्व-वाहाश्व-हयाश्च घोटकः ।वाजी च मुद्गाशन-वीति-सप्तयस्तार्क्ष्यो हरि-श्रीसुत-सैन्धवा ययीः ॥ ८ ॥
इन्द्रवंशा
genderपुंmasc.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 52 · p. 27
वाहोऽश्वस्तुरगो वाजी हयो धुर्यस्तुरङ्गमःसप्तिरर्वा हरी रथ्यः सप्ताद्यश्वो मयूखवान् ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.146 · p. 70
तुरगो घोटको वाजी तुरंगोऽर्वा तुरंगमः ।हयस्तार्क्ष्यो हरिः सप्तिवीती गन्धर्वनामकः ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.367 · p. 147
पताका वैजयन्ती च केतनं ध्वज उच्यते ।पत्ती रथो गजो वाजी सेनाङ्गं तु चतुर्विधम् ॥ ३६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.65 · p. 33
शकुन्ते तु नगौकाः स्याद्गरुत्मान्विकिरोऽपि विः ।वाजी विविष्करः पत्रः पत्री पत्ररथः पतत् (न्?) ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.294 · p. 62
अश्वे तु घोडको वाजी वीतिर्घोटकवाहकौ ।गन्धर्वः सैन्धवः सप्तिः करमः कमलो हरिः ॥ २९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त चतुःपदमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.3.130 · p. 10
गन्धर्वोऽश्वो हरिर्वाजी तुरङ्गः सैन्धवोऽर्कजः ।एणः कुरङ्गो हरिणो मृगः श्वसनवाहनः ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति धरावर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.3.155 · p. 17
अनेकपश्च करटी करेणुः पीलुवारणौ ।घोटकस्तुरगो वाजी तुरंगोऽश्वस्तुरंगमः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवाधिदेवविभागः Suśīlanāmamālā 2.36 · p. 6
वृषभो वारणो वाजी कपिः क्रौञ्चाऽब्जस्वस्तिकाः ।चन्द्रमाः मकराङ्कः श्रीवत्सः खड्गी च सैरिभः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 ब्ज (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1052 · p. 192
पत्ती रथो गजो वाजी स्यात् सेनाङ्गं चतुर्विधम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2230 · p. 364
अश्वः सप्तिर्हयो ह्रेषी हरिर्वहिश्च हंस इति ।अर्वा वाजी तथा किण्वी क्रमणः सिंहविक्रमः ॥ २२३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2377 · p. 384
विहगो विकिरो वाजी विहङ्गश्च विहङ्गमः ।वारङ्गश्चैव वारङ्गिः विष्किरश्च विविष्किरः ॥ २३७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.189 · p. 71
अथ हैमवती शुक्लवचा नाम निगद्यते ।वासको वासिका वासा वासो वाशा च वाशिका ।अटरुषो वृषो वाजी सिंहास्यो वाजिदन्तकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.89 · p. 88
अण्डजो वाजि-विकिरौ व्योमचारी वि-विष्किरौ ।नाडीचरण-पित्सन्तौ नीडोद्भव-विहायसौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.246 · p. 127
कूटपाकनमस्त्री स्यात् हस्तित्रिदोषजे ज्वरे ।घोटकस्तुरगो वाजी तुरङ्गश्च तुरङ्गमः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त्रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.336 · p. 133
अजिह्मगः शरुर्वाजी पत्रवाहोऽस्त्रकण्टकः ।प्रक्ष्वेडनो लोहनालो नाराचः स्यादयोमये ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.298 · p. 242
अश्वे तुरगस्तुरङ्गस्तुरङ्गमश्च वाज्यपि ।वाजिर्वीतिः पीतिः पीती नान्तोऽश्वायां तु वामिवत् ॥ २९८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.719 · p. 92
तुरगतुरङ्गतुरङ्गमसैन्धवसप्त्यश्ववाजिवाहहयाः ।गन्धर्ववीतिघोटकहर्यर्वश्रीजहेषिणश्च समाः ॥ ७१९ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शकुन्ताध्यायः Śabdaratnākara 2.5.786 · p. 100
विहगविहंगमद्विजविविष्किरपक्षिपतद्-विकिरपतत्रिपत्रिपतगाण्डजपत्ररथाः ।शकुनगरुत्मदंशुनभसंगमनीडभवाःशकुनिशकुन्तिवोजितरुधामशकुन्तखगाः ॥ ७८६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.doubtful
उत्पलिनी Utpalinī · व्याडि Utpalinī 29 · p. 47
अश्वास्तु दश चन्द्रस्य यजुश्चन्द्रमना वृषः ।सप्तधातुर्हयो वाजी हंसो व्योममृगो नरः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.107
प्रतियत्नावुभौ लिप्सोपग्रहावथ सादिनौ ।द्वौ सारथिहयारोहौ वाजिनोऽश्वेषुपक्षिणः ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नपादः Dharaṇikośa 19.1.8 · p. 106
वृषा कर्णे महेन्द्रे स्यादर्वा च कुत्सिताश्वयोः ।वाजी हये खगे बाणे गोमी गोमानुपासकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.84 · p. 259
शक्रे च यक्षे भुजगे च वर्णेद्युवा रवौ चाभिगमे च पुंसि ।स्युर्वाजिनो बाणविहंगमाश्वाःप्रेत्वा तु वायावपि वासवे च ॥ ८४ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1246 · p. 149
गृहभूमौ गृहे सीम्नि सुरुङ्गायां पुरेऽपि च ।वाजी तु ना शरे वह्नौ पर्वतेऽपि धनञ्जयः ॥ १२४६ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1247 · p. 149
द्वे त्वश्वपक्षिणोर्वाजवति तु त्रिरथोषसि ।वाजीति स्त्र्यथ वाग्मी स्याद् वाचोयुक्तिपटौ त्रिषु ॥ १२४७ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.74 · p. 241
वर्ष्म देहे प्रमाणेऽतिसुन्दरेऽपि च न द्वयोः ।वाजी पक्षिशराश्वेषु वर्त्म नेत्रच्छदाध्वनोः ॥वामनो दिग्गजे विष्णौ तथाङ्कोठद्रुमे पुमान् ।अस्त्री रोगप्रभेदेऽपि त्रिषु स्यान्नीचखर्वयोः ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1994 · p. 242
विधुर्निशाकरे विष्णौ वाज्यश्वे सायके खगे ।वयः क्लीबे खगे प्राये वालः पुच्छे शिरोरुहे ॥ १९९४ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.1.55 · p. 218
विधी तु दैवकालौ च वाजी त्वश्वे शरे खगे ।विधुर्निशाकरे काले विष्णौ वातेऽग्निरक्षसोः ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्

वाजिन् as a meaning in nānārtha verses

  • नामलिङ्गानुशासनम् हरियमानिलेन्द्रचन्द्रार्कविष्णुसिंहांशुवाजिषु । शुकाहिकपिभेकेषु हरिर्ना कपिले त्रिषु ॥ १७५ ॥ Amarakośa 3.3.175
  • धरणिकोश दुर्मुखसुमुखो नागभेदे स्यात्पण्डिते गरुडात्मजे । दुर्मुखो मुखरे प्रोक्तो वाजिनागविशेषयोः ॥ Dharaṇikośa 2.2.7
  • धरणिकोश दण्डदण्डो दमे मानभेदे चण्डाशोः पारिपार्श्वके । दण्डो लगुडमन्थानयमसैन्येषु वाजिनि ॥ Dharaṇikośa 12.2.5
  • धरणिकोश ललामन्ललाम कथितं रश्मिप्रधानध्वजवाजिषु । भूषाप्रभावशृङ्गेषु पुण्ड्रवालधिलक्ष्मसु ॥ Dharaṇikośa 19.3.24
  • धरणिकोश ललामललामं स्याद्ध्वजे शृङ्गे पुण्ड्रवालधिलक्ष्मसु । भूषावाजिप्रभावेषु प्रधाने च प्रयुज्यते ॥ Dharaṇikośa 24.3.10
  • धरणिकोश अश्वकण्वं पापे मुनौ कण्व उर्ध्वमुपरि चोत्थिते । क्षवः क्षुते राजिकायामश्वः पुंभेदवाजिनोः ॥ Dharaṇikośa 28.1.2
  • कोषकल्पतरु ललामसिंहे हये स्यादिभकेसरे च पुंनागके च प्रथितः प्रवीणैः । क्लीबे ललाम ध्वजवाजिशृङ्गे प्रधानभूषास्वपि वालधौ च ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.38
  • कोषकल्पतरु हरिइन्द्रार्कचन्द्रानिलविष्णुसिंह- यमांशुवाजिप्लवगप्लवेषु । हरे च कीरे नरि लोकभेदे हरिः प्रदिष्टः कपिलेऽन्यलिङ्गः ॥ ६९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.69
  • नानार्थार्णवसंक्षेप भारवाहया तस्यां त्रिस्तु भगवत्सम्बन्धिनि पुमान् पुनः । भारस्य वहने भारवाहः क्लीबं तु वाजिनः ॥ ४३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.436
  • परमानन्दीयनाममाला दुर्मुखदुर्मुखो मुखरे हस्तिभेदे वानरवाजिनोः । दर्दुरः पर्वते भेके दुर्वर्णं स्वर्णरूप्ययोः ॥ २४५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.16.245
  • शारदीयाख्यनाममाला सारङ्गवीणावारणवाजिसिंहहरिणानङ्गप्रवालाचलाः चन्द्रश्चातकचञ्चरीकजलमुक्चापासिवज्राहयः । हंसः कोकिलकेकिकीरगरुडः स्वर्णानिलार्कास्तमो गुञ्जा श्रीफलपद्मदीपखटीकाः सारङ्गशब्दा इमे ॥ १२७ ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.127
  • शारदीयाख्यनाममाला हरिश्रीसिंहे च कपौ शुके हरिहरे चामीकरे भार्गवे चन्द्रेभे कविराजवाजिवहने वंशे यमे पारदे । नागे वर्णसमीरणेऽपि दहने स्कन्दे च संक्रन्दने मार्तण्डेऽशनिपन्नगेश्वरदिने खड्गे हरिः कीर्तितः ॥ १२८ ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.128
  • शब्दरत्नावली केशरिन्आत्मयोनिः शिवे कामे हरौ च परमेष्ठिनि । उद्वर्त्तनमुत्पतने विलेपे घर्षणेऽपि च ॥ उद्वाहनी भवेद्रज्वां द्विसीत्ये तु नपुंसकम् । उपासनं शराभ्यासे सेवनासनयोरपि ॥ कपीतनश्चलदले गर्दभाण्डे शिरीषके । आम्रातके च पूगे च मालूरेऽपि च कुत्रचित् ॥ कलापी स्यान्मयूरे च प्लक्षभूमिरुहे पुमान् । क्षौमं(?) शुद्धार्द्धजरती विधवादुर्गयोः स्त्रियाम् ॥ कुम्भयोनिर्वशिष्ठे स्याद् द्रोणेऽगस्त्ये पुमानयम् । कुचन्दनं वृक्षभेदे कुङ्कुमे रक्तचन्दने ॥ कुण्डली कुण्डलवति व्याले बर्हिप्रचेतसोः । केशरी सिंहपुन्नागनागकेशरवाजिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.105
  • शब्दरत्नावली वीक्ष्यवीक्ष्यन्तु विस्मये दृश्ये पुंसि लासकवाजिनोः । वेश्या स्त्री गणिकायान्तु वेश्यं वेश्यागृहे मतम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.31
  • शब्दरत्नावली अनिलअनलो वसुभिद्वह्न्योरनिलो वाजिवातयोः । अर्गलस्त्रिषु कल्लोले चान्तर्दण्डकपाटयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.40
  • शब्दरत्नावली वृषलविशाली नृपभिद्वृक्षभिदोर्ना पृथुले त्रिषु । वृषलो गृञ्जने शूद्रे चन्द्रगुप्ते च वाजिनि ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.94
  • शब्दरत्नाकर वीतवाणी वाग्देवतावाचोर्वीतं दुर्गजवाजिनोः । शङ्खो निधौ ललाटास्थ्नि नागे कम्बौ तु न स्त्रियाम् ॥ २००७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2007