तुरङ्ग
turaṅgaपुं · masc.In 16 kośas: 14 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 16 as a meaning of another word.
घोटके वीतितुरगतुरङ्गाश्वतुरङ्गमाः ॥ ४३ ॥वाजिवाहार्वगन्धर्वहयसैन्धवसप्तयः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अर्वा गन्धर्वोऽश्वः सप्तिर्वाजी तुरङ्गमस्तुरगः ।तार्क्ष्यो हरिस्तुरङ्गो युयुरुक्तो घोटको हयो वाहः ॥ ४३६ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
ज्योत्स्ना स्वल्पफला ग्राम्या मृदङ्गः कृतवेदनः ।हस्तिघोषे तुरङ्गः स्यात् सुषव्यातिक्तपर्वकः ॥ २३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
करभस्तस्य शिशुके करभा तूष्ट्रिका नदी ।हयस्तुरङ्गस्तुरगो प्रोथिवारिप्रकीर्णकः ॥ ३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यौतुकं यौतकं च स्याद् घोटके घोट उच्यते ।पीतिः पीथिश्च तुरगस्तुरङ्गोऽपि तुरङ्गमः ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वाजी वाहस्तुरङ्गोर्वा गन्धर्वः सैन्धवो हयः ।प्रकीर्णः क्रमणः प्रोथी कुरटः सिंहविक्रमः ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अश्वस्तुरङ्गस्तुरगो हयः सप्तिस्तुरङ्गमः ।शालिहोत्री व्रती कुण्डी प्रोथी वारुः प्रकीर्णकः ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गन्धर्वोऽश्वो हरिर्वाजी तुरङ्गः सैन्धवोऽर्कजः ।एणः कुरङ्गो हरिणो मृगः श्वसनवाहनः ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अश्वस्तुरङ्गस्तुरगो हयः सप्तिस्तुरङ्गमः ।रिङ्खावासस्तु तुक्खारः कुटुरोणेटकस्तथा ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केशरी केसरी कुण्डी कुटरः पालकः पुनः ।घोटकस्तुरगस्तार्क्ष्यस्तुरङ्गश्च तुरङ्गमः ॥ २२३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कूटपाकनमस्त्री स्यात् हस्तित्रिदोषजे ज्वरे ।घोटकस्तुरगो वाजी तुरङ्गश्च तुरङ्गमः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त्रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अश्वे तुरगस्तुरङ्गस्तुरङ्गमश्च वाज्यपि ।वाजिर्वीतिः पीतिः पीती नान्तोऽश्वायां तु वामिवत् ॥ २९८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
तुरगतुरङ्गतुरङ्गमसैन्धवसप्त्यश्ववाजिवाहहयाः ।गन्धर्ववीतिघोटकहर्यर्वश्रीजहेषिणश्च समाः ॥ ७१९ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
अश्वस्तुरंगस्तुरगो हयः सप्तिस्तुरंगमः ।शालिहोत्री व्रती कुण्डी प्रोथी वारुः प्रकीर्णकः ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
तुरङ्ग as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् तार्क्ष्यतुरङ्गगरुडौ तार्क्ष्यौ निलयापचयौ क्षयौ । Amarakośa 3.3.278
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) ललामभूषायां लाङ्गूले प्रधानशृङ्गप्रभावपुण्ड्रेषु । ध्वजलक्ष्मतुरङ्गेषु च नवसु ललामं प्रचक्षते प्राज्ञाः ॥ ८५५ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.855
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) हरिअर्कमर्कटमण्डूकविष्णुवासववायवः । तुरङ्गसिंहशीतांशुयमाश्च हरयो दश ॥ ८५६ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.856
- कोषकल्पतरु वीक्ष्यकक्ष्यार्थके स्यादथ वीक्ष्यमाहु- र्दृश्ये तथा विस्मयवाचकं च । पुमांस्तुरङ्गेऽपि च नर्तकेऽथ तार्क्ष्यः सुपर्णे गरुडाग्रजे च ॥ ४७ ॥ Koṣakalpataru 6.26.47
- कोषकल्पतरु तार्क्ष्यस्यादश्वकर्माख्यतरौ तुरङ्गे रसाञ्जने तु प्रथितो द्वयोनः । लक्ष्यं शरव्ये कपटे तु न स्त्री संख्यासु नाट्ये भरणीषु याम्या ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.26.48
- कोषकल्पतरु अश्वपद्वो रथे स्यादपि भूमिलोके बह्व(प्राध्व)स्तु मार्गे महति त्रिलिङ्गः । अश्वस्तुरङ्गे नरभिद्यपि स्यात् विश्वे तु पुं भूम्नि सुरप्रभेदे ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.29.3
- नानार्थार्णवसंक्षेप अश्वअश्वो विष्ण्ववतारे ना तुरङ्गे तु द्वयोरयम् । अन्ध्रस्त्वनन्यपूर्वायां निषाद्यां जनिते द्वयोः ॥ ४३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.43
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्रमणएषा प्रसूने क्रमणं पुनर्विद्यान्नपुंसकम् । पादे क्रान्ते तथा द्वे तु तुरङ्गे कन्दरा पुनः ॥ ३७९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.379
- नानार्थार्णवसंक्षेप कणीचिकणीचिः स्त्री लतायां स्यान्मनस्यपि धनञ्जयः । अन्ये तु केचिद्भाषन्ते तुरङ्गे स्याद्द्वयोरिति ॥ ४१९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.419
- नानार्थार्णवसंक्षेप माषाशिन्चक्रसंज्ञे मक्षिकायाः पुनः सम्बन्धिनि त्रिषु । माषाशी तु तुरङ्गे द्वे माषस्य त्वाशके त्रिषु ॥ १४२२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1422
- शारदीयाख्यनाममाला हरिअर्कमर्कटमण्डूकविष्णुवासववायवः । तुरङ्गसिंहशीतांशुयमाश्च हरयो दश ॥ १२९ ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.129
- शब्दरत्नावली धाराटधाराटश्चातके मेघे तुरङ्गे मत्तहस्तिनि । निर्दटो वाच्यलिङ्गः स्यात्परापवादशालिनि ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.46
- शब्दरत्नावली प्रमथदमथुर्ना दमे दन्ते निशीथो रात्रितद्भिदोः । निर्ग्रन्थो नग्नके निःस्वे मूर्खेऽपि निःसहायके ॥ प्रमथा स्त्री तु पथ्यायां तुरङ्गे पार्षदे पुमान् । वरूथो रथगुप्तौ ना क्लीबन्तु गेहचर्मणोः ॥ मन्मथः कामदेवे स्यात्कामचिन्ताकपित्थयोः । भवेद्वयस्था सूक्ष्मैलाकाकल्यामलकीषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.13
- शब्दरत्नावली विमानवितुन्नं शैवले क्लीबं सुनिषण्णेऽपि च नद्वयोः । विमानोऽस्त्री व्योमयाने यानमात्रतुरङ्गयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.76
- शब्दरत्नावली ययुमेध्या स्त्री रोचनारक्तवचयोस्तु शुचौ त्रिषु । ययुः पुंसि तुरङ्गे स्यादश्वमेधहयेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.25
- शब्दरत्नावली अश्वअविः कम्बलशैलार्कमेषा धहकिषु (?) ना । अश्वस्तुरङ्गे पुरुषजातिभेदे भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.3