मञ्च
mañcaपुं · masc.In 13 kośas: 15 synonym verses, 4 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
उपधानं तूपबर्हः शय्यायां शयनीयवत् ॥ १३७ ॥शयनं मञ्चपर्यङ्कपल्यङ्काः खट्वया समाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वयोर्मञ्चश्च पर्यङ्कपल्यङ्कौ पुंसि चास्तरः ।क्लीबे चास्तरणं तत्राच्छादने कशिपुः पुनः ॥ ४२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
मञ्च - पर्यङ्क - पल्यङ्क - कर्णवंश्या नृलिङ्गकाः ।शयनीयं च तलिमं नैर्यूहो गजदन्त[95b]जः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
छत्रं त्रिष्वथ तद्राज्ञो नृपलक्ष्म समीरितम् ।वङ्क्रिका तु स्त्रियामेतत्केकिपक्षादिनिर्मितम् ।मञ्चो भद्रासनं राजपीठं सिंहासनं तु तत् ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पूगः परागोऽपि समस्तरङ्गोवर्गोऽर्घ ओघः कथितोऽत्र मञ्चः ॥ १२ ॥
इन्द्रवज्रा
genderपुंmasc.
चतुष्पथादीनां नपुंसकत्वं विद्धि जानीहि । इदं चतुष्पथम् । युगलं युग्मम् । छलं व्याजः । चेलं वस्त्रजातिः । खोलं भग्नभाण्ड[ड]म् । धिष्ण्यं गृहम् । अर्गलं द्वारपिधानम् । शफं खुरः । पण्यं विक्रेतव्यम् । पिच्छं मयूरस्य । पलं चतुःपलिपरिमाणम् ।रयमण्डपनरककपालगुडमणिमेढ्रदर्दुरकुसूलाः ।युग्माकाशव्रतशृङ्गवर्जिताः मञ्चः सदा पुंसि ॥ ६९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 चे (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शय्यायां शयनीयं च शय्या च शयनं मतम् ।खट्वायां मञ्चपर्यङ्कपल्यङ्काः सन्दिनीति च ॥ १९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खट्वा पर्यङ्कपल्यङ्काष्टशल्यामञ्चमञ्चकाः ।शय्या च शयनं तल्पं शयनीयं च तूलिका ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खट्वा पर्यङ्कपल्यङ्कौ मञ्चः स्यान् मञ्चकः पुनः ॥ १११० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुत्रङ्गः पिठरञ्चैवमुद्घाटः सस्वभेदकाः ।मञ्चेन्द्रकोषौ स्याद्ब्रह्मशासनं धर्मकीलकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अस्तरः प्रस्तरश्चेति प्रस्तरोऽपि च कुत्रचित् ।खट्टा पर्यङ्कपल्यङ्कमञ्चतल्पशया अपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्रस्तरोऽपि च तल्पे तु शयनं शयनीयवत् ।शय्यापि च खट्वायां तु मञ्चवन्मञ्चकः स्मृतः ॥ २२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ख (wrong syllable)
genderपुंmasc.
खट्वा तु मञ्चपर्यङ्कपल्यङ्काः पुंसि च स्त्रियाम् ।उपधानं तूपबर्हः पतद्ग्राहः प्रतिग्रहः ॥ ८६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुट्टिमोऽस्त्री बद्धभूमिः कोद्रंगस्तु तमंगकः ।इन्द्रकोशोऽप्यथो मञ्च उद्घातो डुंडुरोऽपि च ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मञ्च as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पर्यङ्कपर्यङ्को मञ्चपल्यङ्कखट्वापर्यस्तिकासु च । आतङ्को रोगसंतापशङ्कार्थः सद्भिरिष्यते ॥ Dharaṇikośa 1.2.9
- कोषकल्पतरु पर्यङ्कपर्यङ्कः पल्यङ्को द्वौ पर्यङ्के च मञ्चे च । मुन्यासने च सक्थ्या- मथो करङ्कः पुटोदकेऽस्थ्नि स्यात् ॥ Koṣakalpataru 6.1.104
- शब्दरत्नावली पर्यङ्कस्यात् पार्श्वकः पार्श्वमात्रे पार्श्वद्वारसहायके । पर्यङ्कः स्याद्वृषी मञ्चखट्वापर्यन्तिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.98
- शब्दरत्नाकर शयनशयनं मञ्चरतयोः शमनोऽजगरे यमे । शासनं निग्रहे शास्त्रे वेदवाक्येषु रक्षणे ॥ २१७४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2174