पार्ष्णि
pārṣṇiस्त्री · fem.In 14 kośas: 15 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
द्वयोरधस्ताद्घुटयोः पार्ष्णी पार्ष्णिरपि स्त्रियाम् ।द्वयोर्घुटो घुण्टिकोथ पदोऽस्त्री चरणोऽपि पात् ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रत्यासारो द्वयोः पार्ष्णिः सैन्यपृष्ठं प्रतिग्रहः ।प्रतिग्रहोऽपि पुंसि स्यात्पार्ष्णी प्रत्यासरोऽपि च ॥ २५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
अङ्घ्रिस्कन्धः कूर्च्चशिरो द्वंद्वे तु घुटिको घुटः ।घुण्टिकश्चास्त्रियां गुल्फो निस्तोदः पादशीर्षकः ।खुरकाप्रपदौ पार्ष्णिस्त्वधस्ताद्घुटयोर्द्वयोः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वारिपर्ण-फण-शाण-पार्ष्णयःस्यात्सृणिर्द्रुभिदि वाण ईरितः ।स्यात्स्फुलिङ्गलववाचकः कणः ।स्यात्करेणुरिभयोर्हरेणुवत् ॥ २३ ॥
रथोद्धता
genderपुंस्त्रीm. f.
गोहिरं पादमूले च घुण्टाधः पार्ष्णिरुच्यते ।प्रपदं क्षिप्रमंह्र्यग्रे [74] तलं पादतले स्मृतम् ॥ २७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
केलिर्मौलिर्मरीचिश्च पृश्निस्तिथ्यशनी हलिः ।गव्यूतिः स्वातिबस्तीषुधयोऽहिः पार्ष्णिरप्यथ ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
पादोपरिस्थितग्रन्थौ घुटिका घटिकापि च ।अधोभागे गुल्फयोस्तु पार्ष्णिः स्यादथ प्रसृता ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
गोहरं पादमूलं स्यात् पार्ष्णिस्तु घुटयोरधः ।पादस्याग्रविभागो हि पादाग्रं प्रपदं तथा ॥ ९९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अथ पार्ष्णिः पुमानेव गुल्फाधोभागदेशके ॥
genderपुंmasc.
प्रदेशाः स्युः कलाभागः क्रमाज्जघनपिण्डिका ।मण्डूका शकुटा पार्ष्णिस्तलः प्रोहश्च कूर्मकः ॥ ७०६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अग्रे स्यात् प्रपदं गुल्फौ तद्ग्रन्थी घुटिके तयोः ।अधः पार्ष्णिः पुमान् जङ्घा प्रसृता जानु न द्वयोः ॥ १०६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऊर्म्मिर्गभस्तिरशनिवैपार्ष्णीषुधिराशयः ।वस्तिश्च किष्कुः कन्दुश्चरेणुतन्वीबाहवः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
मण्डुकी शकुटा पार्ण्णिस्तलप्रोहश्च सक्थि च ।सन्दानभागः कूर्मश्च प्रदेशाः स्युर्नखावधेः ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
उदरे जले कृपीटं सम्बाधः सङ्कटे भगेऽप्युक्तः ।पार्ष्णिः प्रत्यासारे च रणस्य च पश्चिमे भागे ॥ ८२७ ॥
आर्या
पार्ष्णिः कुन्त्यां समाख्याता सेनापृष्टाङ्घ्रिपार्श्वयोः ।जिष्णुश्च जित्वरे शक्रे तथा मध्यमपाण्डवे ॥
अनुष्टुप्
देष्णुर्दातरि दुर्दमे च परवत् गेष्णुर्नटे गायकेवृष्णिर्यादवमेषयोस्त्रिषु पुनः पाखण्डचण्डार्थकः ।पश्चाद्भागकपादमूलसमदस्त्रीकुम्भिकासु द्वयोःपार्ष्णिः श्रेणिरभिन्नशिल्पिनिकरे पङ्क्तौ स्त्रियां पुंसि च ॥ १४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
पार्ष्णिरुन्मत्तनार्यां स्यात् पादग्रन्थेरधोऽपि च ।पुमांस्तु पृतनाकट्यां पाण्डुस्तु नरि राजनि ॥ ७६३ ॥
अनुष्टुप्
क्लीबे घ्राणं नासिकायां घ्राते स्यादभिधेयवत् ।चूर्णो धूल्यां क्षारभेदे चूणं स्यात्पटयुक्तिषु ॥जिष्णुर्महेन्द्रार्जुनयोर्जित्वरे वाच्यलिङ्गकः ।झूणि गुवाकभेदे स्याद्दुटदैवश्रुतौ स्त्रियाम् ॥त्राणं स्यात्त्रायमाणायां रक्षिते रक्षणेऽपि च ।तीक्ष्णं स्याद्विषलौहाजिमुष्ककलवणेषु च ॥आत्मत्यागिनि तीव्रे च त्रिषु क्लीबं यवाग्रके ।द्रोणोऽस्त्रियामाढके तु भवेदाढाचतुष्टये ॥देशभेदे भारद्वाजे दग्धकाके स्त्रियां क्वचित् ।तथा काष्ठाम्बुवाहिन्यां गवादन्यामपि स्त्रियाम् ॥पणो वराटर्के मूल्ये गृहे कार्षापणेऽपि च ।क्रय्ये द्यूते भृतौ वित्ते व्यवहारेऽपि पुंस्ययम् ॥पार्ष्णि द्वयोः सैन्यपृष्ठे पादग्रन्थ्यधरेऽपि च ।स्त्रियामुन्मत्तकान्तायां पार्ष्णी पार्ष्णिरिति द्विधा ॥प्राणोऽनिले बले काव्यजीवे हृदयमारुते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 गु (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 ष्क (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भा (wrong syllable)
अष्टकायां परं दूरे भृशे मुख्यान्ययोः पुमान् ।पादग्रन्थेरधः पार्ष्णि पुमांस्त्र्युत्तमयोषिति ॥ १९५६ ॥
अनुष्टुप्
परं दूरान्यमुख्येषु परोऽरिपरमात्मनोः ।पार्ष्णिरुन्मत्तनार्यां स्त्री पादग्रंथेरधोऽपि च ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
पुमांस्तु पृतनाकट्यां पापं म्यात् क्रूरपाप्मनोः ।पुण्यं धर्मे जले हेम्नि पुष्पे क्ली सुंदरेऽर्थवत् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
पार्ष्णि as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप हठहठः पार्ष्ण्यां बलात्कारे जलोद्भवतृणान्तरे । वारिपर्णीसमाख्येऽथ महारुग्भीममृत्युषु ॥ १३८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.138