प्रबुद्ध
prabuddhaवि · adj.In 8 kośas: 11 synonym verses.
विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।
वसन्ततिलका
विद्वस्पुंसुधीपुंकविपुंविचक्षणपुंलब्धवर्णपुंज्ञपुंप्राप्तरूपपुंकृतिपुंकृष्टिपुंअभिरूपपुंधीरपुंमेधाविन्पुंकोविदपुंविशारदपुंसूरिपुंदोषज्ञपुंप्राज्ञपुंपण्डितपुंमनीषिन्पुंबुधपुंप्रबुद्धपुंव्यक्तपुंविपश्चित्पुंसंख्यावत्पुंसत्पुंशिक्षितपुंनिष्णातपुंनिपुणपुंदक्षपुंकर्महस्तपुंकर्ममुखपुंकृतहस्तपुंकृतमुखपुंकुशलपुंचतुरपुंअभिज्ञपुंविज्ञपुंवैज्ञानिकपुंपटुपुं
genderपुंmasc.
प्रबुद्धोज्जृम्भफुल्लानि व्याकोशं विकचं स्मितम् ॥ ११२७ ॥उन्मिषितं विकसितं दलितं स्फुटितं स्फुटम् ।प्रफुल्लोत्फुल्लसंफुल्लोच्छ्वसितानि विजृम्भितस् ॥ ११२८ ॥स्मेरं विनिद्रमुन्निद्रविमुद्रहसितानि च ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 षि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 चि (wrong syllable)
genderविadj.
धीरो धीमान् लब्धवर्णो विपश्चिद्,वृद्धो विद्वान् प्राप्तरूपोऽभिरूपः ।सूरिः प्राज्ञः पण्डितः सन्मनीषी,ज्ञो दोषज्ञः कोविदः स्यात्प्रबुद्धः ॥ ३३२ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
शुश्रूषा स्त्री श्रवणं क्लीबे ग्रहणं धारणमूहोऽपोहः ।अर्थज्ञानं सत्त्वज्ञानं बुद्धेरन्ते गदिता हि गुणाः ।धीमा[35a]न्धीरो मनीषी बुध-विबुध-सुधी-सद्-विदद्-वादि-वेदि-प्रज्ञ-प्राज्ञ-प्रबुद्धाः कवितृ-कवयितृ-प्राप्तरूपाभिरूपाः ।ज्ञो मेधावी सुमेधाः कवि-कृतिविदथ व्यक्त-दोषज्ञ-विद्वत्-संख्यावल्लब्धवर्णाः सुधिषण-मतिमत्-सूरिणः कृष्टि-सूरी ॥ ११ ॥
स्रग्धराmetre not read in every line
शुश्रूषास्त्रीश्रवणक्लीग्रहणक्लीधारणक्लीऊहपुंअपोहपुंअर्थज्ञानक्लीसत्त्वज्ञानक्लीधीमत्पुंधीरपुंमनीषिन्पुंबुधपुंविबुधपुंसुधीपुंसत्पुंविदत्पुंवादिन्पुंवेदिन्पुंप्रज्ञपुंप्राज्ञपुंप्रबुद्धपुंकवितृपुंकवयितृपुंप्राप्तरूपपुंअभिरूपपुंज्ञपुंमेधाविन्पुंसुमेधस्पुंकविपुंकृतिन्पुंविद्पुंव्यक्तपुंदोषज्ञपुंविद्वस्पुंसंख्यावत्पुंलब्धवर्णपुंसुधिषणपुंमतिमत्पुंसूरिन्पुंकृष्टिपुंसूरिपुं
genderपुंmasc.
फुल्ल-प्रफुल्ल-संफुल्ल-प्र[20a]फुल्लोत्फुल्ल-जृम्भिताः ।प्रबुद्धोन्मीलितो जृम्भ-व्योकोच-विकच-स्फुटाः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
प्रबुद्धं दलितोज्जृम्भे प्रफुल्लोन्मिषिते पुनः ।स्फटं चोच्छ्वासितं स्मेरं विनिद्रहसिते अपि ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नवं तत्स्यात्किसलयं प्रवालः पल्लवो नवः ।फुल्लं विकसितं स्मेरं प्रबुद्धं विकचं स्मृतम् ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
लब्धवर्णोऽभिरूपश्च धीमान् धीरः सुधीर्बुधः ।ज्ञः प्राज्ञश्च प्रबुद्धश्च व्यक्तो विचक्षणस्तथा ॥ ५०३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वि (wrong syllable)
genderविadj.
उन्मिषतं तथोज्जृम्भं प्रबुद्धञ्च विजृम्भितम् ।संफुल्लं फुल्लमुत्फुल्लं प्रफुल्लं दलितं पुनः ॥ १९८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ष (wrong syllable)
genderविadj.
प्रबुद्धे प्रफुल्ल-फुल्ले संफुल्लोत्फुल्लके स्फुटम् ।स्फटितं स्व्याकोशं च व्याकोषं स्यात् फले पुनः ॥ १३८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प्र (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 स्व्या (syllables merged)
genderविadj.
निर्निद्रः स्याज्जागरिता प्रबुद्धोन्मिषितावपि ।ह्रीमति व्रीलितह्रीतह्रीणलज्जितसत्रपाः ॥ १६०० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.