ज्ञ
jñaपुं · masc.In 16 kośas: 21 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
आरो वक्रो लोहिताङ्गो मङ्गलोऽङ्गारकः कुजः ॥ ११६ ॥आषाढाभूर्नवार्चिश्च बुधः सौम्यः प्रहर्षुलः ।ज्ञः पञ्चार्चिः श्रविष्ठाभूः श्यामाङ्गो रोहिणीसुतः ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।
वसन्ततिलका
विद्वस्पुंसुधीपुंकविपुंविचक्षणपुंलब्धवर्णपुंज्ञपुंप्राप्तरूपपुंकृतिपुंकृष्टिपुंअभिरूपपुंधीरपुंमेधाविन्पुंकोविदपुंविशारदपुंसूरिपुंदोषज्ञपुंप्राज्ञपुंपण्डितपुंमनीषिन्पुंबुधपुंप्रबुद्धपुंव्यक्तपुंविपश्चित्पुंसंख्यावत्पुंसत्पुंशिक्षितपुंनिष्णातपुंनिपुणपुंदक्षपुंकर्महस्तपुंकर्ममुखपुंकृतहस्तपुंकृतमुखपुंकुशलपुंचतुरपुंअभिज्ञपुंविज्ञपुंवैज्ञानिकपुंपटुपुं
genderपुंmasc.
विद्वान्विपश्चिद्दोषज्ञः सन्सुधीः कोविदो बुधः ।धीरो मनीषी ज्ञः प्राज्ञः संख्यावान्पण्डितः कविः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धीरो धीमान् लब्धवर्णो विपश्चिद्,वृद्धो विद्वान् प्राप्तरूपोऽभिरूपः ।सूरिः प्राज्ञः पण्डितः सन्मनीषी,ज्ञो दोषज्ञः कोविदः स्यात्प्रबुद्धः ॥ ३३२ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
रोहिणीनन्दनः सौम्यश्चन्द्रसुतो बुधः ।इंदुजो ज्ञश्च शशिजो रोहिणीजो शशाङ्कजः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
धीरो मनीषी ज्ञः प्राज्ञः संख्यावान्पण्डितः कविः ।धीमान्सूरिः कृती कृष्टिर्लब्धवर्णो विचक्षणः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उद्भिज्जास्तरुगुल्माद्या उद्भिदुद्भिज्जमुद्भिदम् ।मनःपर्यायतो हारि हरं ज्ञं रममित्यपि ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ज्ञः परिज्मैकदेहार्थः स च सूर्यसहाचरः ।स्यन्दः स्वःसिन्धुसिन्धूत्थः क्लेदुः खचमसोऽपि च ॥ २०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्राविष्ठीय इलेशो ज्ञो रौहिणेयः प्रहर्षणः ।पञ्चार्चिर्बुध एकाङ्गश्चान्द्रिश्चान्द्रमसायनिः ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुश्रूषा स्त्री श्रवणं क्लीबे ग्रहणं धारणमूहोऽपोहः ।अर्थज्ञानं सत्त्वज्ञानं बुद्धेरन्ते गदिता हि गुणाः ।धीमा[35a]न्धीरो मनीषी बुध-विबुध-सुधी-सद्-विदद्-वादि-वेदि-प्रज्ञ-प्राज्ञ-प्रबुद्धाः कवितृ-कवयितृ-प्राप्तरूपाभिरूपाः ।ज्ञो मेधावी सुमेधाः कवि-कृतिविदथ व्यक्त-दोषज्ञ-विद्वत्-संख्यावल्लब्धवर्णाः सुधिषण-मतिमत्-सूरिणः कृष्टि-सूरी ॥ ११ ॥
स्रग्धराmetre not read in every line
शुश्रूषास्त्रीश्रवणक्लीग्रहणक्लीधारणक्लीऊहपुंअपोहपुंअर्थज्ञानक्लीसत्त्वज्ञानक्लीधीमत्पुंधीरपुंमनीषिन्पुंबुधपुंविबुधपुंसुधीपुंसत्पुंविदत्पुंवादिन्पुंवेदिन्पुंप्रज्ञपुंप्राज्ञपुंप्रबुद्धपुंकवितृपुंकवयितृपुंप्राप्तरूपपुंअभिरूपपुंज्ञपुंमेधाविन्पुंसुमेधस्पुंकविपुंकृतिन्पुंविद्पुंव्यक्तपुंदोषज्ञपुंविद्वस्पुंसंख्यावत्पुंलब्धवर्णपुंसुधिषणपुंमतिमत्पुंसूरिन्पुंकृष्टिपुंसूरिपुं
genderपुंmasc.
ज्ञः श्यामाङ्गः श्रविष्ठाभूः पञ्चार्चिः स्यादिलाप्रियः ।बृहस्पतिर्गुरुर्जीवो धिषणद्वादशार्चिषौ ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पण्डितः कोविदो विद्वान्कृष्टिर्व्यक्तः कृती कविः ।मेधावी सूरिदोषज्ञा ज्ञः प्राज्ञो निपुणः पटुः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ज्ञो बुधश्चन्द्रतनयो सौम्यो वैबोधनाह्वयः ।गुरुर्जीवः पीतवर्नो धिषणो देवतार्चितः ॥ ३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बुधस्तु सौम्यो ज्ञश्चान्द्रिर्गुरुर्जीवो बृहस्पतिः ।वाचस्पतिः सुराचार्यो गीष्पतिर्धिषणोऽङ्गिराः ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृष्टिर्विपश्चित्संख्यावान्दोषज्ञो ज्ञो विचक्षणः ।प्रवीणश्चतुरो विज्ञो विदग्धः कुशलः पटुः ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बुधः सौम्यः श्रविष्ठाभूः श्यामाङ्गश्च प्रहर्षुलः ।चन्द्रात्मजस्तथा ज्ञश्च पञ्चार्चिः रोहिणीसुतः ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लब्धवर्णोऽभिरूपश्च धीमान् धीरः सुधीर्बुधः ।ज्ञः प्राज्ञश्च प्रबुद्धश्च व्यक्तो विचक्षणस्तथा ॥ ५०३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वि (wrong syllable)
genderविadj.
स्यादिन्दुपुत्रः पत्राग्निरेकाङ्गोज्ञश्च बोधनः ।शनिः शनैश्वरः सौरिः पातङ्गिर्ग्रहनायकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनीषी सन् सुधीर्वेदी बुद्धो बृद्धो विधानगः ।दोषज्ञः प्रज्ञिलो धीमान् ज्ञः प्राज्ञः कृष्णिरित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
दशमीस्थोऽथ संस्तान्तः प्राज्ञो ज्ञः प्रज्ञकः कविः ।कवी स्त्री कविता काव्यो वैदुषो विदुषस्तथा ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विद्वान्सूरिर्लब्धवर्णो विपश्चित्प्राज्ञो धीरः पण्डितः प्राप्तरूपः ।धीमान्कृष्टिर्दीर्घदर्शी कविर्ज्ञो दोषज्ञः सन् दूरदर्शी मनीषी ॥ २६७ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
आत्मचान्द्रमसायन्योर्ना ज्ञो ज्ञातरि तु त्रिषु ।जूर्जवे स्त्री राक्षसे द्वे त्वशब्दोऽर्थे पुमांस्त्रि तु ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
ज्ञो मुनौ चतुरे चन्द्रपुत्रे ब्रह्मणि ञः पुनः ।गायने घर्घरध्वानगूढरूपकयोस्तथा ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
ज्ञ as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु तुङ्गवपुष्युपाये निकटे प्रतीके गौणे तथाङ्गं नरि भूम्नि देशे । तुङ्गस्तु पुंनागनगज्ञवाची तुङ्गी निशाबर्बरयोस्त्रिषूचे ॥ २०० ॥ Koṣakalpataru 6.3.200
- परमानन्दीयनाममाला अभिजातसाफल्यत्यागयोश्चाप्यवष्टम्भो हा[14]टके मतः । संरम्भारम्भयोः स्तम्भेऽभिजातो शकुलीनयोः ॥ ४० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.40
- शब्दरत्नावली वृद्धवृद्धः प्रवृद्धे जीर्णे ज्ञे त्रिषु क्लीबञ्च शैलजे । वृद्धिर्योगे वर्द्धने स्यादष्टवर्गौषधिभिदि ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.14
- शब्दरत्नावली सौम्यगणदेवविशेषे ना साधनीयेऽभिधेयवत् । सूर्या सूर्यप्रियौषध्योः सूर्येऽर्कपर्णसूरयोः ॥ स्थेयः पुरोहिते वादपक्षनिर्णेतरि स्मृतः । सेव्यं त्रिषु च सेवार्हे क्लीबं वीरणमूलके ॥ सैन्यं क्लीबं बले सेनासमवेतेऽभिधेयवत् । सौम्यो ना ज्ञे तिष्वनुग्रे सोमदेवमनोज्ञयोः ॥ हार्यस्त्रिषु च हर्त्तव्ये पुमान् विभीतके द्रुमे । हृदयं हृदि हिते हृज्जे हृत्प्रिये त्रिषु च द्वयोः ॥ भरणे स्त्री वृद्धिनामौषधे मन्त्रान्तरे पुमान् । Śabdaratnāvalī 7.26.37
- वैजयन्ती वेधस्वेधसो विष्णुधातृज्ञाः शादः कर्दमशष्पयोः । शंभुर्धातृहरार्हत्सु शक्रः कुटजवज्रिणोः ॥ ५७ ॥ Vaijayantī 6.1.57