कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

श्रवण

śravaṇaक्ली · neut.

In 22 kośas: 38 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 19 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.24 · p. 9
पूर्वाषाढा तु सोत्तरा स्याद्वैश्वी श्रवणः पुनः ॥ ११३ ॥हरिदेवः श्रविष्ठा तु धनिष्ठा वसुदेवता ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.239 · p. 16
शुश्रूषा श्रवणं चैव ग्रहणं धारणं तथा ॥ ३१० ॥ऊहापोहोऽर्थविज्ञानं तत्त्वज्ञानं च धीगुणाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 म (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.298 · p. 25
भाले गोध्यलिकालीकललाटानि श्रुतौ श्रवः ।शब्दाधिष्ठानपैञ्जूषमहानादध्वनिग्रहाः ॥ ५७३ ॥कर्णः श्रोत्रं श्रवणं च वेष्टनं कर्णशष्कुली ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa · हेमचन्द्र देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa 2.30 · p. 3
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः ।उरुक्रमोरुगायौ च तमोघ्नः श्रवणोऽपि च ॥ ६३ ॥उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः ।चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ॥ ६४ ॥द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक् ।हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ॥ ६५ ॥मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः ।हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ॥ ६६ ॥उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः ।पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ॥ ६७ ॥कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः ।वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ॥ ६८ ॥कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः ।क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ॥ ६९ ॥विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः ।रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ॥ ७० ॥बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः ।लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ॥ ७१ ॥पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः ।शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ॥ ७२ ॥वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः ।शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ॥ ७३ ॥यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः ।एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ॥ ७४ ॥शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 य (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 म (wrong syllable)
तीर्थपादपुंपुण्यश्लोकपुंवलिंदमपुंउरुक्रमपुंउरुगायपुंतमोघ्नपुंश्रवणपुंउदारथिपुंलतापर्णपुंसमुद्रपुंपांसुजालिकपुंचतुर्व्यूहपुंनवव्यूहपुंनवशक्तिपुंप्रगण्डजित्पुंद्वादशमूलपुंशतकपुंदशावतारपुंएकदृश्पुंहिरण्यकेशपुंसोमपुंअहिपुंत्रिधामन्पुंत्रिककुद्पुंत्रिपाद्पुंमानंजरपुंपराविद्धपुंपृश्निगर्भपुंअपराजितपुंहिरण्यनाभपुंश्रीगर्भपुंवृषोत्साहपुंसहस्रजित्पुंऊर्ध्वकर्मन्पुंयज्ञधरपुंधर्मनेमिपुंअसंयुतपुंपुरुषपुंयोगनिद्रालुपुंखण्डास्यपुंशलकपुंअजितपुंकालकुण्ठपुंवरारोहपुंश्रीकरपुंवायुवाहनपुंवर्धमानपुंचतुर्दंष्ट्रपुंनृसिंहवपुस्पुंअव्ययपुंकपिलपुंभद्रकपिलपुंसुषेणपुंसमितिंजयपुंक्रतुधामन्पुंवासुभद्रपुंबहुरूपपुंमहाक्रमपुंविधातृपुंआधारपुंएकाङ्गपुंवृषाक्षपुंसुवृषपुंअक्षजपुंरन्तिदेवपुंसिन्धुवृषपुंजितमन्युपुंवृकोदरपुंबहुशृङ्गपुंरत्नबाहुपुंपुष्पहासपुंमहातपस्पुंलोकनाभपुंसूक्ष्मनाभपुंधर्मनाभपुंपराक्रमपुंपद्महासपुंमहाहंसपुंपद्मगर्भपुंसुरोत्तमपुंशतवीरपुंमहामायपुंब्रह्मनाभपुंसरीसृपपुंवृन्दाङ्कपुंअधोमुखपुंधन्विन्पुंसुधन्वन्पुंविश्वभुज्पुंस्थिरपुंशतानन्दपुंचरुपुंयवनारिप्रमर्दनपुंयज्ञनेमिपुंलोहिताक्षपुंएकपाद्पुंद्विपदपुंकपिपुंएकशृङ्गपुंयमकीलपुंआसन्दपुंशिवकीर्तनपुंशद्रुपुंवंशपुंश्रीवराहपुंसदायोगिन्पुंसुयामुनपुं
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ Abhidhānacintāmaśiloñcha · जिनदेवमुनीश्वर देवाधिदेवकाण्डः Abhidhānacintāmaśiloñcha 1.7 · p. 1
भद्रकृत् तीर्थकृद्भद्रः श्रमणः श्रवणोऽपि च ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.94
कर्णशब्दग्रहौ श्रोत्रं श्रुतिः स्त्री श्रवणं श्रवः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.516 · p. 59
अङ्गुल्यः करशाखाः कर्णः श्रोत्रं श्रुतिः श्रवः श्रवणम् ।ग्रीवा धमनिर्मन्या शिरोधरा कन्धरा गलः कण्ठः ॥ ५१६ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
गणितनाममाला Gaṇitanāmamālā · हरदत्त नक्षत्रनामानि Gaṇitanāmamālā 1.13 · p. 1
ऊषा चैवोत्तराषाढा विश्वं च विश्वदैवतम् ।श्रवणं वैष्णवं विष्णुर्गोविंदं हरिभं श्रुतिः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.142 · p. 36
स्त्री गोधिरलिकालीकललाटानि श्रुतिः स्त्रियाम् ।पिज्जूषश्रवणावस्त्री क्लीबे श्रोत्रं श्रवः पुनः ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.195 · p. 401
श्रवणं विष्णुपर्यायाद्देवत्यं स्यादथ स्त्रियाम् ।धनिष्ठा च श्रविष्ठा च वसुपर्यायदैवतम् ॥ १९५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.145 · p. 433
शिल्पादिगा तु विज्ञानं क्लीबे ज्ञानं तु मोक्षगा ।शुश्रूषा श्रवणं चैव ग्रहणं धारणं तथा ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.155 · p. 478
पिष्टलोष्टतुराणां च सहैव निकटेन च ।मुण्डमण्डाण्डचूडानां दृढस्य श्रवणस्य च ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.95 · p. 36
* * * श्रवणो द्वंद्वः श्रवणः श्रावणोऽत्रजः ॥ ९५ ॥
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.11 · p. 54
शुश्रूषा स्त्री श्रवणं क्लीबे ग्रहणं धारणमूहोऽपोहः ।अर्थज्ञानं सत्त्वज्ञानं बुद्धेरन्ते गदिता हि गुणाः ।धीमा[35a]न्धीरो मनीषी बुध-विबुध-सुधी-सद्-विदद्-वादि-वेदि-प्रज्ञ-प्राज्ञ-प्रबुद्धाः कवितृ-कवयितृ-प्राप्तरूपाभिरूपाः ।ज्ञो मेधावी सुमेधाः कवि-कृतिविदथ व्यक्त-दोषज्ञ-विद्वत्-संख्यावल्लब्धवर्णाः सुधिषण-मतिमत्-सूरिणः कृष्टि-सूरी ॥ ११ ॥
स्रग्धराmetre not read in every line
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.5 · p. 219
पश्चान्मन्ये कलम्ब्यौ च व्युपो(?) स्त्रि मुखमाननम् ।चुब्रमास्यं च वदनं लपनं वक्त्रमस्त्रियाम् ॥श्म च तुण्डं तत्तु कर्णालंकारेण मनोहरम् ।स्यात्कार्णावेष्टिकं भालोऽस्त्र्यलीकं निटिलालिके ॥ललाटं स्त्री तु गोधिः स्यात्त्रिपताकं त्रिरेखकम् ।कर्णः शब्दग्रहः श्रुन्ना स्त्री श्रुतिः श्रवणोऽस्त्रियाम् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीपुंसलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.4.24 · p. 110
विपणिर्भे श्रवणः स्या-त्तरणिस्त्वर्कादिके कफणिः ।गर्तो वर्तिर्वस्तिःस्वातिर्ज्ञातिर्वितस्ति-गव्यूती ॥ २४ ॥
metre not recognised
genderपुंस्त्रीm. f.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंनपुंसकलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.5.45 · p. 112
genderपुंक्लीm. n.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 98 · p. 49
वक्त्रं लपनमास्यं च वदनं मुखमाननम् ।श्रवणं श्रोत्रं श्रवश्चापि कर्णं चैव श्रुतिं विदुः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.110 · p. 19
मूलः स्यादाश्रवः पूर्वाषाढापी सोत्तरा पुनः ।वैश्वी श्रवणनामाथ हरिदेवोऽपि कथ्यते ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.239 · p. 130
ध्वनिग्रहो महानादपैञ्जूषौ श्रवणं तथा ।भालश्रवोऽन्तरे शङ्खो वेष्टनं कर्णशष्कुली ॥ २३९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंस्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.4.105 · p. 224
नक्षत्रार्थेऽश्लेषहस्तश्रवणाः स्युस्तथैव च ।कणो लेशे स्फुलिङ्गेऽपि कुम्भः स्यात्कलशे तथा ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.138 · p. 228
पक्कणश्रवणद्रोणकङ्कणाः स्वर्णभूषणे ।दूषणश्चरणो भारणोऽपराह्णस्तृणतोरणौ ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.128 · p. 18
अनन्तरापि च तथा श्रवणोऽस्त्री श्रवोऽपि च ।स्यातां शतभिषक् स्त्री स्यात्क्षत्वे(त्षान्ते?) पुंसि नपुंसके ॥ १२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.81 · p. 6
जूटीबन्धः केशगुच्छो धम्मिलः कबरी कचा ।कर्णः श्रवः श्रुतिः श्रोत्रं श्रवणं शाब्दिकेन्द्रियम् ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.29 · p. 22
कर्णः श्रोत्रं श्रवणं च शब्दग्राहः श्रुतिः श्रवः ।नक्रं तु नासिका नासा घ्राणं घोणा च शिङ्घिनी ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.100 · p. 15
पूर्वाषाढा तथाऽऽपी तूत्तराषाढा तदनन्तरम् ।वैश्वी तु श्रवणश्चैव हरिदेवस्ततः परम् ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.456 · p. 57
विज्ञानमन्यतो ज्ञेयं धीगुणा अष्टधा पुनः ।शुश्रूषा श्रवणं चापि ग्रहणं धारणं तथा ॥ ४५६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.918 · p. 140
कर्णः श्रोत्रं महानादः श्रवणं च श्रुतिः श्रवः ।शब्दध्वनिग्रहौ चैव शब्दाधिष्ठानमित्यपि ॥ ९१८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.212 · p. 15
कृत्तिका कृत्तिरप्युक्ता रोहिणी चापि रोहिणिः ।राधा विशाखा विज्ञेया पुष्यायां पुष्य इत्यपि ।सिध्यस्तिर्ष्याऽपि च भवेत् श्रवणा श्रवणं श्रुतिः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.319 · p. 103
कर्णः शब्दग्रहः श्रोत्रं स्त्री श्रूतिः श्रवणं श्रवः ।शब्दाधिष्ठानं श्रौतञ्च पैञ्जुषः श्रोत इत्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि प्रथमः काण्डः Śabdaratnākara 1.12 · p. 176
मध्यतालव्ययुक्, साधौ साधन्तः साधयन्तकः ।रिष्यृषी यति-यतिनौ श्रमण-श्रवणौ तथा ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि प्रथमः काण्डः Śabdaratnākara 1.15 · p. 176
क्षपणे नग्न-नग्नाटौ श्रमणः श्रवणोऽपि च ।क्षेमे मद्रं भद्र-भन्द्रे प्रशस्तं शस्तमित्यपि ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.158 · p. 201
कर्णे श्रवणं श्रुतिवत् श्रवः श्रोत्रं च श्रौत्रकम् ।नेत्रेक्ष्यऽक्ष्णं दृशि-दृशे दृग्लोचन-विलोचने ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ग्रहाध्यायः Śabdaratnākara 1.4.193 · p. 26
श्रोणा तु श्रवणे स्वातौ निष्ट्याथैकवचस्यपि ।श्रविष्ठास्तासु मन्दाशा धनिष्ठा भरणीष्विमाः ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चित्ताध्यायः Śabdaratnākara 1.9.273 · p. 37
स्याद्द्रोहचिन्ता व्यापादः संकेतसमयौ समौ ।धियो गुणास्तु शुश्रूषा श्रवणं ग्रहणं धृतिः ॥ २७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1083 · p. 134
श्रवणं तु श्रवः श्रोत्रं कर्णः शब्दग्रहः श्रुतिः ।शष्कुली कर्णवेष्टः स्यात् कर्णजाहस्तदन्तिकम् ॥ १०८३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ज्योतिरध्यायः Vaijayantī 2.1.40 · p. 20
निष्ठ्या स्वाती विशाखे तु राधे आर्द्रो तु कालिनी ।श्रवणे श्रोणा मूले तु मूलवर्हण्यथ श्रविष्ठासु ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.93 · p. 180
पैण्डूषोऽस्त्री श्रुतिः श्रोत्रं श्रोतश्च श्रवणं श्रवः ।पालिस्तु कर्णलतिका वेष्टनं कर्णशष्कुली ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास णार्धश्लोकः Dharaṇikośa 14.2.19 · p. 53
वरणः स्मृतः प्राकारे वरणो वरणद्रुमे ।श्रवणो नक्षत्रभेदे स्याच्छ्रवणं श्रुतिकर्णयोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 तः (wrong syllable); pāda 4, syllable 2 च्छ्रव (syllable split)
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.112 · p. 473
भकनीनिकयोस्तारो वराटो रज्जुशस्त्रयोः ।भेऽश्लेषहस्तश्रवणाः मेरुजम्ब्वां सुदर्शनः ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्
meanings
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.94 · p. 36
स उत्तराया अन्त्योऽङ्घ्रिः श्रवणस्यादिमोऽभिजित् ।स्त्रीपुंसयोर्ऋक्षभेदे श्रवणं श्रुति[24b]कर्णयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ णान्ताः Koṣakalpataru 6.15.26 · p. 197
याम्यायां दिशि यज्ञदानविधिषु स्त्री तत्प्रतिष्ठास्वथस्निग्धाकर्कशयोस्त्रये च मसृणोऽथ स्यात्क्षुमायां स्त्रियाम् ।पुंसि द्वावुषणोषणौ रसभिदि स्त्रीत्वे कणायामिमौक्लीबे स्तो मरिचेऽथ पुंसि धिषणो वाचस्पतौ स्त्री धियि ।रतपरिभवयोः स्याद्धर्षणं स्त्रीत्वसत्यांनयनरुजि यमे स्याद्धर्षणो योगभेदे ।हरणमपि विवाहस्वे भुजे स्याद्धृतौ चश्रवणमपि हृतस्त्रि श्रोत्रतत्कर्मणोश्च ॥ २६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्two metres in one verse
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1789 · p. 203
श्रवणं स्याच्छृणोत्यर्थे श्रोत्रे चाथ नृलिङ्गकः ।विष्णुदेवतनक्षत्रे तद्युक्ते कालमात्रके ॥ १७८९ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1790 · p. 203
श्रवणा तु स्त्रियां रात्रिविशेषे पूर्णिमान्तरे ।प्राणिभेदे पुनर्द्वे स्याच्छ्रविष्ठा तु स्त्रियामियम् ॥ १७९० ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश णान्ताः Śabdaratnāvalī 7.15.63 · p. 211
शरणं घातके गेहे रक्षणे रक्षकेऽपि च ।श्रवणन्तु श्रुतौ कर्णे न पुंसि तारकाभिदि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 सि (wrong syllable)
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.139 · p. 139
कर्णे श्रुतौ च श्रवणं शरणं मारणेऽपि च ।श्रेणिः पङ्क्तौ सेकपात्रे ने क्लीबं कारुसंहतौ ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्

श्रवण as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश कर्णघृणा कृपा जुगुप्सा च तृष्णा लिप्सापिपासयोः । कर्णौ श्रवणराधेयावुष्णौ ग्रीष्मातपौ स्मृतौ ॥ Dharaṇikośa 14.1.2
  • धरणिकोश निशमनउदयनो व[60]त्सराजे उदयनं तथोदये । निशमनं विनिर्दिष्टं दर्शने श्रवणेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 19.2.71
  • कोषकल्पतरु नि-पीप्रीणाति प्रीयते प्रीणयति [प्रीयति?] जोषति । प्रीणीते च प्रीणयते प्रयति प्रयतेऽपि च । पृणोति स्यात्प्राययति स्पृणोति पृणतीति च ॥ वृणति स्यात्तर्पयति तृप्नोत्येव च तृप्यति । जुषति स्यान्मादयते तथा तृपति तृम्फति ॥ तर्पति स्याज्जोषयति तथा स्नुह्यति चकति च । [धिन्वति]हिन्वति जिन्वति धिनोति दिन्वति जुहोति तृप्त्यर्थाः । स्वादे लेढि स्वदते स्वादयति स्वादते तद्वत् । स्यात्स्वर्दते राकयति लाकयत्यपि सम्मतम् । राघयत्यपि च प्रोक्तं रागयत्यपि तत्समम् । पिबति चूषति तत्र च पीयते धयति चाथ पिपासति तृष्यति । भवति पीङ्निपरः श्रवणार्थको- ऽप्यथ निकेतयतीति निमन्त्रणे । बुभुक्षते क्षुध्यति च जिघत्सत्यशना[183a]यति । लङ्घते तूपवसति मते भुक्तिनिवर्तने । भुङ्क्ते जक्षिति वेति खादति घसत्याचामति भ्रक्षति म्लक्षत्यत्ति तृणोति तत्र [च] भवेत्तर्णोति चर्वत्यपि । स्यात्प्साति च्छमतीह जेमति जमत्यश्नाति सेमत्यपि स्नुस्यत्यत्र झमत्यपीह चमति स्याद्भक्षयत्यत्र* ॥ Koṣakalpataru 3.5.23
  • कोषकल्पतरु निशामनव्रते भवेत्संयमनं यमस्य पुरि स्त्रियां स्यादथ दर्शनेऽपि । निशामनं स्याच्छ्रवणे च नेत्रे दन्तान्तरा[21b]ले प्रतिमानमैभे ॥ २० ॥ Koṣakalpataru 6.21.20
  • नानार्थार्णवसंक्षेप ऊवृद्धाववाप्तौ दीप्तौ च प्रवेशे श्रवणेच्छयोः । स्वाम्यसामर्थ्ययाच्ञासु क्रियायां भावहिंसयोः ॥ ५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.1.50
  • नानार्थार्णवसंक्षेप शब्दवेषः क्रियायामाकल्पे वेणुर्वंशद्रुमे नृपे । शब्दोऽक्षरे यशोगीत्योर्वाक्ये खे श्रवणे ध्वनौ ॥ ११६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.116
  • नानार्थार्णवसंक्षेप कर्णनिषादाद्द्रमिडीजाते कर्णस्तु श्रवणे पुमान् । नावः पृष्ठस्थितारित्रे राधातनयभूभुजि ॥ १३२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.132
  • नानार्थार्णवसंक्षेप श्रुततत्राथ क्ली श्रुतं शास्त्रे श्रवणाख्ये च कर्मणि । त्रिषु त्वाकर्णितेऽस्मात्तु वैजयन्त्यां पृथम् जगौ ॥ १३९० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1390
  • नानार्थार्णवसंक्षेप गोकर्णअङ्गुष्ठे वितते मानं यत् तत्र श्रवणे च गोः । ईश्वरस्थानभेदे च मृगभेदे पुनर्द्वयोः ॥ ६८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.686
  • नानार्थार्णवसंक्षेप निशमनदर्शनेऽपि च मित्संज्ञामङ्गीकृत्य शमेर्यथा । दर्शने श्रवणे चापि नता निशमनेत्यथ ॥ ३११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.311
  • परमानन्दीयनाममाला निशमनईक्षणे श्रवणे वापि स्मृतं निशमनं बुधैः । नीलकण्ठो हरे केकिखञ्जरीटपिकेष्वपि ॥ २८२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.282
  • शिवकोष श्रावणीश्रावणी श्रवणे मुण्ड्यां जटामांस्यां सुदर्शने । श्रीपर्णी तु हठे मुद्यां सप्तपर्णे तु कट्फले ॥ १६३ ॥ Śivakoṣa 11.2.163
  • शब्दरत्नावली कर्णऊर्णा स्यादन्तरावर्ते भ्रुसोर्मेषादिलोमनि । कर्णः स्यात्तु पृथापुत्रे श्रवणे काञ्चनी(?) त्रिषु(?) ॥ क्षण पर्वण्युत्सवे च कालमानेऽपि न द्वयोः । कणा तु जीवके चाल्पपिप्पलीमक्षिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.4
  • शब्दरत्नावली श्रुतिश्रुतिः स्त्री श्रवणे वार्ते वेदे श्रवणकर्मणि । शुक्तिः शङ्खे शङ्खनखमुक्तास्फोटनखीषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.60
  • शब्दरत्नाकर श्रुतिशष्पकर्दमयोः शादो वेदश्रवणयोः श्रुतिः । श्लोकस्तु पद्ययशसोः शुण्डा मद्येभहस्तयोः ॥ २०१४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2014
  • शब्दरत्नाकर शब्दशब्दः कीर्तौ ध्वनौ वाक्ये श्रवणेऽक्षरगीतयोः । स्यादध्वदेयजामातृदेययोः शुल्कमस्त्रियाम् ॥ २०१५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2015
  • त्रिकाण्डशेष श्रुतिब्रह्मशक्रौ शतधृती वार्तायां श्रवणे श्रुतिः । दुर्बले निशिते स्यातां शितशातावथो वचः ॥ १८८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.188
  • वैजयन्ती शब्दशब्दोऽक्षरे यशोगीत्योर्वाक्ये खे श्रवणे ध्वनौ । शंकुः पत्रसिराजाले कीलेऽस्त्रे मेढ्रसंख्ययोः ॥ ५९ ॥ Vaijayantī 6.1.59
  • वैजयन्ती रीतिप्रचारे श्रवणे पड्क्तौ रंडा स्यात् विधवापि च । रुचिः कान्त्यर्चिषोर्भासि तिंत्रिडीके स्पृहाश्रियोः ॥ ३१ ॥ Vaijayantī 6.2.31