कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

मारिष

māriṣaपुं · masc.

In 16 kośas: 18 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ Abhidhānacintāmaśiloñcha · जिनदेवमुनीश्वर देवकाण्डः Abhidhānacintāmaśiloñcha 2.20 · p. 1
मार्षवन्मारिषोऽपीति शिलोच्छो देवकाण्डगः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नाट्यवर्गः Amarakośa 1.7.14
अम्बा माताथ बाला स्याद्वासूरार्यस्तु मारिषः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.99 · p. 12
भाव इत्युच्यते विद्वान् भावुको भगिनीपतिः ।आवुकस्तु पिता ज्ञेय आर्यो मारिष उच्यते ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर द्वादशोपदेशः Bālaprabodhikā 12.237 · p. 87
मारिषे जीवशाकः स्यात् काण्डमारीष ओलकः ।वर्चला भूप्रवाले स्यात् तद्भेदे तु कलम्बिका ॥ २३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनुदारोऽप्युदारः स्यादनुदग्र उदग्रवत् ।वादान्यः स्याद्वदान्योऽपि मार्षो मारिष उच्यते ॥ २५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम भूम्यधिकारस्तृतीयस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 3.37 · p. 25
निदिग्धिका कण्टकारी बृहती बहुबीजकः ।मारिषो जवशाकः स्यात्काण्डमारीष ओलकः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.51 · p. 80
बाला वासूः स्त्रियां शिष्टे त्वार्य-मारिष-मार्षकाः ।अज्जुकानुचरैर्वेश्या वाच्या राज्ञानुनामतः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.60 · p. 180
स्यान्मार्षो मारिषो रक्तस्त्वेष स्याद्रक्तनालकः ।जीवन्तकः प्रणालोऽथ तन्दुली[57b]योऽल्पमारिषः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.54 · p. 14
ब्राह्म्यां सत्यवती ब्रह्मी मत्स्याक्षी सोमवल्लरी ।मारिषो जीवमारिषः काण्डमारीष ओलकः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.160 · p. 22
स्याद्वासूर्बालिका चार्ये मार्षो मारिष इत्यपि ।अत्तिका चान्तिका ज्येष्ठभगिन्यां परिकीर्तिता ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.489 · p. 61
बाला वासूः कुमारी स्याद् मार्ष आर्यश्च मारिषः ।देवो भट्टारको भूपः श्यालो नृपस्य राष्ट्रियः ॥ ४८९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 नृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.450 · p. 32
राजश्यालः राष्ट्रियः स्यात् अम्बा तु मातरि स्मृता ।बालायान्तु भवेद्वासूर्मान्ये तु मारिषः स्मृतः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 तु (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि द्वितीयः काण्डः Śabdaratnākara 2.132 · p. 188
केलिकिलः कैलिकिलो, विलासिनि जने पुनः ।हेलिहेलो हैलिहिलः, आर्ये मारिष-मार्षकौ ॥ १३२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 लि (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 है (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.261 · p. 239
मारिषं मारुषम्, बिम्ब्यां स्यात्तुण्डी तुण्डिकेरिका ।तुण्डिका तुण्डिकेरी च मधुस्रवायां तु जीवनी ॥ २६१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.640 · p. 82
हस्तिवातिङ्गने त्विभ्या विशाला दद्रुनाशिनी ।मारिषो जीवशाकः स्यात् स्वल्पेऽस्मिंस्तण्डुलीयकः ॥ ६४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 60 · p. 534
आर्ये मारिषमार्षकौ ॥ ६० ॥
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.150 · p. 57
निद्रालुः करुणो मानी वनालुः सुनिषण्णकः ।मारिषे जीवशाकः स्यादत्राल्पे तण्डुलीयकः ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.106 · p. 144
पतिस्त्वार्य आर्यपुत्र आर्यौ मारिषमार्षकौ ।आबुकस्तु पितांबा तु माता ज्येष्ठा स्वसौप्तिका ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र्य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शान्ताः Koṣakalpataru 6.30.56 · p. 375
नटे च पुंस्त्वेऽप्यथ मारिषः स्या-च्छाकप्रभेदे गदितस्तथार्ये ।दक्षाम्बिकायां तु स योषिति स्या-दथाविषो राजनि वारिराशौ ॥ ५६ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुंल्लिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.174 · p. 26
मुष्टौ च फलकादीनां मारिषस्तु निरूपितः ।जीवशाकाह्वये शाकस्तम्बे नाट्योक्तिगोचरे ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुंल्लिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.175 · p. 26
आर्ये स्यादथ मारीचः काकोले याजके द्विपे ।रक्षोभेदे मासरस्तु भक्तमण्डे तथैव च ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsआर्य
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1402 · p. 170
मारिषस्तु पुमानार्ये नाट्योक्तिविषये तथा ।जीवशाक इति ख्याते शाकभेदेऽपि सा पुनः ॥ १४०२ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश षान्ताः Śabdaratnāvalī 7.31.23 · p. 293
मृगाक्षी तु विशालायां मृगनेत्रा सुयोषितीः ।मारिषः शाकभेदे स्यादार्द्रे नाहोक्तितः पुमान् ॥
अनुष्टुप्

मारिष as a meaning in nānārtha verses